19 ส.ค. เวลา 14:29 • ข่าว

ควรทำอย่างไร หากเจอใครที่ "หมดสติ"

ช่วงนี้รู้สึกเขียนข่าวเกี่ยวกับคนเสียชีวิตบ่อยมาก เริ่มรู้สึกจิตตกหน่อยๆ โดยเฉพาะอย่างกรณีล่าสุดของ เรย์ แมคโดนัลด์ ซึ่งเชื่อว่าใครที่โตมาพร้อมๆกับผม จะมีภาพจำการแสดงของพี่ เรย์ แมคโดนัลด์ อยู่ในความทรงจำเยอะมาก อย่างไรก็ขอแสดงความเสียใจกับครอบครัวของ เรย์ แมคโดนัลด์ ไว้ ณ ที่นี้ครับ
สิ่งที่ผมอยากถอดสาระจากเหตุการณ์นี้ก็คือ หากเหตุการณ์นี้มีผู้พบเห็น การกระทบที่ขาดสติและความรู้ที่เพียงพอ อาจทำให้สถานการณ์เลวร้ายมากขึ้นได้ ความรู้เกี่ยวกับการปฐมพยาบาลผู้ป่วยหมดสติจึงเป็นสิ่งสำคัญ
เมื่อพบผู้หมดสติ สิ่งแรกที่ต้องทำคือตั้งสติ หลังจากนั้นเริ่มประเมินความปลอดภัย ไม่ใช่กับผู้ป่วย แต่กับตัวเรา ก่อนจะดำเนินการช่วยเหลือใคร ต้องคำนึงถึงความปลอดภัยเบื้องต้นของตนเองก่อนเสมอ กวาดสายตามองรอบบริเวณว่ามีอันตรายที่อาจเกิดขึ้นกับตัวเราหรือไม่ เช่น กระแสไฟฟ้ารั่ว การจราจรบนท้องถนน กลิ่นสารเคมี แก๊สรั่ว หรือความเสี่ยงจากโครงสร้างถล่ม
หากจุดเกิดเหตุไม่ปลอดภัย ห้ามเข้าใกล้เด็ดขาด ให้ถอยออกมาอยู่ในจุดปลอดภัยและโทรแจ้งหน่วยกู้ชีพทันที เพราะหากผู้ช่วยเหลือได้รับอันตรายเพิ่ม การช่วยเหลือผู้ป่วยจะยิ่งล่าช้าลง
ต่อมาก็คือ ตรวจสอบการตอบสนองและการหายใจ (Check Response & Breathing) เมื่อพื้นที่ปลอดภัย ให้เข้าไปข้างตัวผู้ป่วยในระดับไหล่ ปลุกเรียกด้วยเสียงดังพร้อมกับใช้มือทั้งสองข้างตบเบาๆ แต่หนักแน่นบริเวณหัวไหล่ทั้งสองข้าง เช่น "คุณครับ! คุณคะ! ได้ยินไหม!" เพื่อดูว่าผู้ป่วยยังมีสติอยู่หรือไม่ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการตัดสินใจเลือกวิธีดำเนินการช่วยเหลือต่อไป
กระบวนการดั่งกล่าวใช้เวลาสังเกตสั้นๆ ราว 5-10 วินาที ดูว่าหน้าอกกระเพื่อมขึ้นลงตามจังหวะหายใจปกติหรือไม่ หากผู้ป่วยไม่ตอบสนอง ไม่ลืมตา และไม่หายใจ หรือมีอาการ "หายใจเฮือก" (Agonal gasps) ซึ่งเป็นการอ้าปากพะงาบ หายใจติดขัดคล้ายปลาสำลักน้ำ ทางการแพทย์ถือว่า ไม่มีการหายใจและหัวใจหยุดเต้นแล้ว ต้องเริ่มขั้นตอนการช่วยชีวิตทันที
เมื่อสถานการณ์ตรงหน้าชัดเจนแล้ว สิ่งที่ต้องทำต่อมาก็คือ โทร 1669 เพื่อติดต่อหน่วยกู้ชีพฉุกเฉิน โดยข้อมูลที่ต้องให้ประกอบด้วย เกิดอะไรขึ้น , สถานที่เกิดเหตุอย่างละเอียด, จุดสังเกตที่ชัดเจน, และเบอร์โทรศัพท์ที่ติดต่อกลับได้ พร้อมทั้งเปิดสปีกเกอร์โฟนเพื่อรับคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่ระหว่างรอรถพยาบาล
เมื่อติดต่อทีมช่วยเหลือแล้ว ระหว่างนั้นต้องเร่งการทำ CPR ทันที ผู้ป่วยหมดสติที่ได้รับการ CPR มีอัตราการรอดชีวิตมากกว่า 3-4 เท่า เมื่อเทียบกับคนที่ไม่ได้ CPR ที่รอดเพียง 2-5% เท่านั้น การ CPR มีขั้นตอนดังนี้
- วางผู้ป่วยนอนหงายราบบนพื้นแข็ง (ไม่ควรทำบนฟูกนิ่ม)
- ผู้ช่วยเหลือนั่งคุกเข่าข้างลำตัว วางสันมือข้างหนึ่งไว้ตรงกึ่งกลางหน้าอก (แนวกระดูกหน้าอก ระดับกึ่งกลางระหว่างหัวนมทั้งสองข้าง)
- ล็อกข้อศอกให้เหยียดตรง แขนตั้งฉาก 90 องศากับลำตัวผู้ป่วย ใช้แรงจากท่อนบนกดลงไป โดยกดลึกอย่างน้อย 5-6 เซนติเมตร เร็ว100-120 ครั้งต่อนาที ปล่อยให้อกก้นคืนตัวสุดทุกครั้งก่อนกดครั้งต่อไป และอย่าหยุดกดหน้าอกโดยไม่จำเป็น ยกเว้นตอนแปะแผ่น AED หรือเมื่อผู้ป่วยเริ่มขยับตัวได้เอง
ข้อห้ามที่สำคัญก็คือ ห้ามยัดของเข้าไปในปาก เพราะจะยิ่งอุดกั้นการหายใจ ห้ามป้อนน้ำหรืออาหาร ห้ามเคลื่อนย้ายหรือเขย่ารุนแรง เพราะอาจจะทำให้เกิดการบาดเจ็บรุนแรงได้
โฆษณา