นายวิชา การพิศิษฎ์ (พ.ศ 2443 - 2528) : อดีตอาจารย์ใหญ่โรงเรียนสุราษฎร์ธานี
นายวิชา การพิศิษฎ์ (ได้รับบรรดาศักดิ์เป็น "ขุนวิชชาการพิศิษฎ์" เมื่อพ.ศ 2472 และพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้กราบถวายบังคมลาออกจากบรรดาศักดิ์เมื่อพ.ศ 2485) เกิดเมื่อวันที่ 22 เมษายน พ.ศ 2413 ณบ้านตำบลตลาด อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานีจังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นบุตรนายน้อย และนางแจ่ม (ในเวลานั้นยังไม่มีพระราชบัญญัติขนานนามสกุล)
พออายุ 7-8 ขวบ ได้เริ่มเรียนหนังสือกับแม่ ตามวิธีการของแม่ คือเขียน "น โม" ลงในกระดานไม้ทาเขม่าดำ ให้นายวิชาอ่าน และเขียนด้วยดินสอพอง การเรียน"น โม" แม้จะไม่ได้อะไรมากนัก แต่ก็เป็นการเริ่มต้นทำให้คุ้นกับหนังสือ
พออายุ 8-9 ขวบ แม่พาไปฝากเรียนที่โรงเรียนศรีสุพรรณดิฐ เริ่มได้เรียน ก.ข.ตามหนังสือแบบเรียนเร็ว พอจบชั้นประโยคประถม ก็ย้ายไปเรียนต่อมัธยม ที่โรงเรียนตัวอย่างมณฑลชุมพร (ปัจจุบันคือโรงเรียนอนุบาลเมืองชุมพรวัดสุบรรณนิมิตร) เรียนอยู่จนจบชั้นมัธยมปีที่ 6 และสอบได้ชั้นประโยคครูมูล ก็ออกไปรับราชการครูสอนอยู่ในโรงเรียนประจำมณฑลสุราษฎร์ (คือโรงเรียนสุราษฎร์ธานีในปัจจุบัน)
ระหว่างนั้นมณฑลมีโครงการที่จะส่งนักเรียนไปเรียนวิชาครูที่กรุงเทพฯ นายวิชาก็ได้รับคัดเลือกเข้าเรียนชั้นประโยคครูประถม ณโรงเรียนฝึกหัดครูประถมวัดบวรนิเวศ ทราบว่าคนที่สอบไล่ได้ชั้นมัธยมปีที่ 6 มีสิทธิ์ที่จะเรียนชั้นประโยคครูมัธยม จึงได้ย้ายไปเรียนชั้นมัธยมปีที่ 7 ณโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และสอบไล่ได้มัธยมปีที่ 8 พร้อมกับสอบวิชาครูมัธยมได้ด้วย
พ.ศ 2464 ออกไปเป็นครูสอนที่โรงเรียนฝึกหัดครูวัดบวรนิเวศ ไม่ได้รับเงินเดือน ได้แต่เบี้ยเลี้ยงนักเรียนฝึกหัดครูเดือนละ 15 บาท หลังจากนั้นได้ย้ายไปสอนที่ต่างๆคือ พ.ศ 2464 ย้ายไปเป็นครูประจำมณฑลสุราษฎร์ พ.ศ 2467 ดำรงตำแหน่งครูใหญ่โรงเรียนประจำจังหวัดหลังสวน (ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนสวนศรีวิทยา หรือ โรงเรียนเมืองหลังสวน) พ.ศ 2475 ย้ายไปเป็นครูโรงเรียนประจำมณฑลนครศรีธรรมราช มหาวชิราวุธ (ปัจจุบันคือโรงเรียนมหาวชิราวุธ จังหวัดสงขลา)
พ.ศ 2476 ย้ายกลับมาเป็นครูโรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี พ.ศ 2480 ได้รับแต่งตั้งเป็นครูใหญ่โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี พ.ศ 2499 ดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่โรงเรียนสุราษฎร์ธานี
นายวิชาลาออกจากราชการก่อนเกษียณอายุในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ 2500 เมื่ออายุ ได้ 58 ปี
นายพะนอม แก้วกำเนิด อดีตอธิบดีกรมสามัญศึกษาและอธิบดีหลายกรม ซึ่งเป็นศิษย์ของนายวิชา ตั้งแต่ชั้นมัธยมปีที่ 1-6 ที่โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้เขียนถึงความเป็นครูของนายวิชาไว้ตอนหนึ่งว่า
" ...โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี ในสมัยที่ผมกำลังเรียนอยู่ มีชื่อเสียงโด่งดังทั้งทางด้านวิชาการ การกีฬาและความประพฤติของนักเรียน ทั้งนี้ก็ด้วยคุณความดีความสามารถของท่านขุนวิชชาการพิศิษฎ์คุณครูใหญ่ที่พวกเราและประชาชนชาวสุราษฎร์ธานีเคารพนับถือ และเท่าที่ผมทราบในสมัยนั้น ท่านขุนวิชชาการพิสิทธิ์ท่านเป็นครูใหญ่โรงเรียนนี้อยู่หลายปีแล้ว ภายใต้การนำของท่านโรงเรียนมีผลงานดีเด่นหลายประการ
เรามีศิษย์เก่าที่สำเร็จจากโรงเรียนออกไปศึกษาต่อทั้งภายในและภายนอกประเทศ สร้างเกียรติและชื่อเสียงในด้านวิชาการอยู่ในหลายสถาบันการศึกษา เรามีนักกีฬาดีเด่นทั้งในระดับท้องถิ่นและในระดับชาติ ที่ได้รับการสร้างฐานความสามารถจากโรงเรียนนี้ และแน่นอนเหลือเกิน
เรื่องที่เราภูมิใจมากที่สุดก็คือ เรื่องการประพฤติและปฏิบัติของนักเรียนโรงเรียนนี้ สุภาพเรียบร้อยอยู่ในระเบียบวินัย จรรยามารยาทที่ดี เป็นที่ศรัทธาของประชาชนโดยทั่วไป เราทราบดีว่า คุณครูใหญ่วิชาการพิศิษฎ์ของเรา ได้ทุ่มเทกำลังสติปัญญา กำลังกาย กำลังใจ แม้กำลังทรัพย์ส่วนตัวของท่าน ด้วยอุดมการณ์ของความเป็นครูที่ดีและผู้บริหารการศึกษาที่ดีอย่างแท้จริง
ผมยังจำเหตุการณ์ชีวิตที่ผมเรียนอยู่ตั้งแต่ชั้นมัธยมปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมปีที่ 6 ในโรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี ที่มีคุณครูวิชาการพิศิษฎ์เป็นครูใหญ่ได้ดี เหมือนกับว่าเหตุการณ์นั้นเพิ่งจะผ่านพ้นไปในระยะเร็วๆนี้
ทุกครั้งที่เราพบเพื่อนร่วมรุ่น เราอดที่จะพูดกันถึงเหตุการณ์ต่างๆในชีวิตวัยเรียนที่สุราษฎร์กันไม่ได้ ต่างก็เล่าสู่กันฟังทั้งที่ทุกคนก็อยู่ในเหตุการณ์นั้นและรู้เรื่องกันดี ซ้ำแล้วซ้ำอีก ไม่มีใครเบื่อหน่าย เล่าทีไรก็สนุกทุกที พร้อมๆกับความรู้สึกสุขใจและภูมิใจ ที่เราเป็นลูกศิษย์ของคุณครูใหญ่วิชาการพิศิษฎ์
พวกเรายังจำได้ว่า ทุกๆเช้าก่อนมาโรงเรียนจะต้องแต่งตัวให้เรียบร้อยกลัดกระดุมเสื้อทุกเม็ดจนถึงคอ สวมหมวกกะโล่ จัดหนังสือสมุดตามตารางสอนมิให้ขาด มิให้เกิน ดูแลความสะอาดตลอดร่างกาย แล้วก็เดินมาโรงเรียน จะต้องคำนับครูเวรที่หน้าประตู แล้วค่อยๆขอตัวเดินผ่านคุณครูใหญ่ที่ท่านมายืนอยู่แล้วตั้งแต่เช้าก่อนพวกเราเพื่อคอยดูพวกเราอยู่
หลังจากเข้าแถวเคารพธงชาติแล้ว คุณครูใหญ่จะออกมาอบรมเป็นประจำทุกครั้ง เรื่องที่ท่านพูดอบรมพวกเรา หลายเรื่องยังจำติดหู เช่นเรื่องรัฐนิยม ไทยเป็นชาติที่ดีที่สุดต่อมิตรและร้ายที่สุดต่อศัตรู ฯลฯ เรื่องสมบัติผู้ดี ผู้ดีย่อมไม่ล้วงควักแกะเกาในที่ชุมชน ฯลฯ เรื่องที่ท่านเน้นย้ำมากที่สุดคือ เรื่องความรักชาติ ศรัทธาในศาสนา และจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์
วันที่ 8 ธันวาคมของทุกปีจึงเป็นวันที่ศิษย์โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานีทุกคนต้องมาทำความเคารพสักการะดวงวิญญาณที่กล้าหาญของคุณครูลำยอง วิศุภกาญจน์ ที่สละชีพเพื่อป้องกันแผ่นดินสุราษฎร์ธานี จากการรุกรานของญี่ปุ่นในวันที่ 8 ธันวาคม 2484
เรื่องที่ท่านพูดย้ำอยู่ตลอดเวลาก็คือ เรื่องความกตัญญูกตเวที เป็นเครื่องหมายของคนดีซึ่งเป็นคติประจำโรงเรียน จนเป็นที่ประทับฝังแน่นอยู่ในจิตใจของพวกเราทุกคน ตราบเท่าทุกวันนี้
และยังมีอีกหลายเรื่อง สุดที่จะบรรยายได้ ณ ที่นี้ ขึ้นห้องเรียนไปแล้วท่านก็ยังเดินตามไปดูที่ห้องอีกว่าครูมาสอนตามปกติทุกห้องหรือไม่ ตัวท่านเองก็สอนด้วย ท่านสอนภาษาอังกฤษในชั้นของผมตั้งแต่ระดับต้น เพราะท่านถือว่าเป็นรากฐานที่ดีให้แก่นักเรียน ท่านฝึกการออกเสียงอย่างเข้มงวด ท่านฝึกการพูด ฝึกเขียน ฝึกฟัง ฝึกอ่าน ตรงกับแนวการสอนที่ดีในปัจจุบันนี้
นอกจากทางวิชาการที่เราได้รับการฝึกฝนอย่างเข้มแข็งแล้ว ในด้านการกีฬาเราก็ได้รับการส่งเสริม สนามฟุตบอลหน้าโรงเรียนจะมีการเล่นกีฬากันเป็นเทือกนักกีฬาจากโรงเรียนของเราได้รับชัยชนะเป็นอันดับ 1 เป็นส่วนใหญ่ ในกีฬาเกือบทุกประเภท นอกจากนี้คุณครูใหญ่ยังฝึกให้เรารู้จักแพ้ รู้จักชนะ รู้จักอภัย เมื่อเราชนะเราก็ร้องเพลงชนะ เมื่อเราแพ้เราก็ต้องร้องเพลงแพ้ และเมื่อจะมีเรื่องกันในสนาม ฝ่ายเชียร์ก็ร้องเพลงอภัย
พวกเราแทบทุกคนที่เป็นศิษย์โรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี ยังจำเพลงและเหตุการณ์ที่พวกเราร่วมกันร้องได้เป็นอย่างดี สิ่งที่เป็นที่เชิดหน้าชูตาที่สุด และเป็นที่ยอมรับของประชาชนในจังหวัดสุราษฎร์ธานีก็คือ ความเป็นระเบียบเรียบร้อย อยู่ในระเบียบวินัยอันดีงามของนักเรียนทุกคน ซึ่งคุณครูใหญ่วิชาการพิศิษฎ์ถือเป็นเรื่องสำคัญยิ่ง
ในสมัยที่ผมเรียนอยู่ คุณครูใหญ่วิชาการพิศิษฎ์ ก็ประพฤติปฏิบัติเป็นแบบอย่างแก่ศิษย์และประชาชนพูดได้ว่าเป็นครูของคนทั้งเมือง เป็นที่เคารพรักของทุกคนในจังหวัด ท่านเป็นผู้เสริมสร้างประสิทธิภาพ ผลงานและชื่อเสียงเกียรติยศของโรงเรียนประจำจังหวัดสุราษฎร์ธานี ทั้งด้านวิชาการ การกีฬา กิจกรรมการศึกษา ที่มีผลต่อการพัฒนาชุมชน โดยเฉพาะในด้านปลูกฝังคุณธรรม ความประพฤติ การปฏิบัติของนักเรียนให้อยู่ในครรลองของศาสนาและความมีระเบียบวินัย
ศิษย์ของท่านทุกคนซาบซึ้งในคุณความดีของท่านเป็นอย่างมาก หลายคนกล่าวถึงท่านว่า 'คุณครูคือพ่อพระของศิษย์' จาก พิศิษฐ์ เฉลิมสัตย์ 'รักคุณครูด้วยชีวิตจิตใจ' จาก สมพล รัตนานุพงศ์ 'ศิษย์ซาบซึ้งใจอยู่เสมอว่า กตัญญูกตเวทิตานั้นมีค่าควรปฏิบัติอย่างไร' จาก โสมนัส ทองเรือง 'เหมือนพ่อปกครองลูก ถูกใจดั่งได้แก้วโชติรสแสงสดใส ประกอบด้วยคุณธรรมล้ำวิไล คุณครูไทยควรเอาอย่างไว้บ้างเอย' จาก ศิริ สินธุเสน
'สอนผมแล้วยังสอนลูกด้วย สอนพ่อแล้วยังสอนผมด้วย' จาก ยงยุทธ วงศ์เจริญ 'คุณครูผู้ที่ไม่มีอคติต่อศิษย์' จาก ประวิง วิบูลย์ศิลป์ 'คุณครูวิชาคือปูชนียบุคคลของชาวสุราษฎร์ธานี' จาก ชาติ ยั่งยืน 'ด้วยรักและเคารพคุณครูเสมอบิดาบังเกิดเกล้า' จาก บุญเสริม โกมลกุญชร 'คุณครูนี่แหละทำให้เป็นคน' จาก เสนอ วุฒิจันทร์
'ท่านเอาจริงเอาจัง รักศิษย์เหมือนลูก ไม่เป็นภัยต่อใคร' จาก วิจิตร ประพันธ์ 'คุณครูค่าควรเทียบเท่าบิดา' จาก ใครก็ไม่ทราบกล่าวถึงท่านไว้ ...นี่เป็นเพียงตัวอย่าง ที่คัดมาบางส่วนที่ศิษย์ ทั้งหลาย มองและคิดถึงคุณครูใหญ่วิชา
การพิศิษฎ์
ในช่วงเวลาที่ผมเป็นอธิบดีกรมการฝึกหัดครู ยังคิดอยู่ตลอดเวลาว่า เราจะผลิตครูและฝึกอบรมครูของเราอย่างไร ให้ได้แม้แต่ครึ่งเท่าคุณครูใหญ่วิชาการพิศิษฎ์ บ้านเมืองของเราและคนของเราก็จะเจริญก้าวหน้าไปกว่านี้อีกมาก..."
นายวิชาสมรสกับนางสาวพยอม มีบุตรรวม 5 คนคือ นางชูสิริ รักษาพราหมณ์ นางสุจารี ตัมพ์วิบูลย์ นางสาวนิรมล การพิศิษฎ์ นายธรรมรักษ์ การพิศิษฎ์ และนางอุบลวรรณ โสรัจน์
นายวิชาเป็นคนรูปร่างเล็ก สันทัด สุขภาพดี แต่เมื่อสูงอายุขึ้นได้ป่วยเป็นโรคต่อมลูกหมากโต ต่อมาก็เป็นโรคเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ ต้องเข้าๆออกๆโรงพยาบาลอยู่หลายครั้ง และได้ถึงแก่กรรมเมื่อพ.ศ 2528 อายุ 86 ปี
หลังจากท่านถึงแก่กรรม ศิษยานุศิษย์ได้ร่วมกันก่อตั้ง "มูลนิธิ วิชา การพิศิษฎ์" และ "กองทุน ขุนวิชชาการ
พิศิษฎ์"(ตั้งไว้ในมูลนิธิมหาวชิราวุธ) เพื่อเป็นอนุสรณ์แห่งคุณความดีของท่านและเป็นประโยชน์แก่การศึกษาสืบไป
ธเนศ ขำเเกิด สรุป เรียบเรียง
cr. หนังสือประวัติครู ของคุรุสภา 16 มกราคม 2531 ศรีพัท มีนะกนิษฐ์ เรียบเรียง
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
