เมื่อวาน เวลา 05:44 • ข่าวรอบโลก

หนึ่งเดือนที่จอร์เจียไม่มีตำรวจจราจร เบื้องหลังการปฏิวัติวงการตำรวจครั้งประวัติศาสตร์

ในปีค.ศ.2004 (พ.ศ.2547) ประเทศจอร์เจีย (Georgia) ได้ดำเนินการปฏิรูปตำรวจครั้งใหญ่ และถูกจับตามองมากที่สุดในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ หลังจากประเทศต้องเผชิญกับปัญหาการทุจริตในระบบตำรวจอย่างแพร่หลาย โดยเฉพาะตำรวจจราจรที่มีชื่อเสียงด้านการเรียกรับสินบนจากประชาชนมาเป็นเวลานาน
รัฐบาลจอร์เจียตัดสินใจใช้มาตรการที่รุนแรงและรวดเร็วด้วยการปลดเจ้าหน้าที่ตำรวจจำนวนหลายพันนายออกจากตำแหน่ง และยกเลิกหน่วยตำรวจจราจรเดิมทั้งหมด ซึ่งถือเป็นหน่วยงานที่ประชาชนมองว่าเต็มไปด้วยการทุจริตมากที่สุด โดยช่วงเวลาหนึ่งประมาณหนึ่งเดือน ประเทศจอร์เจียถึงกับไม่มีตำรวจจราจรประจำการบนท้องถนนระหว่างที่รัฐบาลกำลังจัดตั้งกองกำลังตำรวจชุดใหม่ขึ้นมาแทนที่
ตำรวจชุดใหม่ที่เรียกว่า ”Patrol Police“ หรือ “ตำรวจสายตรวจยุคใหม่” ถูกก่อตั้งขึ้นจากการรับสมัครเจ้าหน้าที่ใหม่เป็นหลักโดยไม่ได้ยึดติดกับโครงสร้างเดิม เจ้าหน้าที่เหล่านี้จะได้รับเครื่องแบบใหม่ รถยนต์ตำรวจสมัยใหม่ การฝึกอบรมที่ดีขึ้น และค่าตอบแทนที่สูงกว่าเดิมอย่างมาก และแนวคิดของการปฏิรูปนั้นก็เรียบง่ายแต่ตรงจุด
“จ่ายเงินเดือนให้เจ้าหน้าที่อย่างเหมาะสม ลดโอกาสในการเรียกรับสินบน และสร้างตำรวจที่ประชาชนสามารถเชื่อถือได้”
รัฐบาลเชื่อว่าหากเจ้าหน้าที่ได้รับค่าตอบแทนที่เพียงพอและระบบถูกออกแบบให้ลดช่องทางการทุจริต แรงจูงใจในการรับสินบนก็จะลดลงตามไปด้วย ซึ่งผลการประเมินในช่วงหลังการปฏิรูปพบว่าการเรียกรับสินบนจากผู้ขับขี่รถยนต์ลดลงอย่างมาก และภาพลักษณ์ของตำรวจในสายตาประชาชนก็ดีขึ้นอย่างรวดเร็ว
อีกหนึ่งสัญลักษณ์สำคัญของการปฏิรูปครั้งนี้คือ การสร้างสถานีตำรวจรูปแบบใหม่ที่มีผนังกระจกขนาดใหญ่ทั่วประเทศ โดยสถาปัตยกรรมเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงการออกแบบอาคาร แต่ถูกใช้เป็นเครื่องมือสื่อสารทางสังคม
กระจกใสถูกออกแบบเพื่อสื่อถึงแนวคิดเรื่อง “ความโปร่งใส” และส่งข้อความไปยังประชาชนว่า ตำรวจยุคใหม่ไม่มีอะไรต้องปิดบัง สามารถตรวจสอบได้ และพร้อมให้ประชาชนเข้าถึงได้ง่ายขึ้น
การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ทำให้ตำรวจจอร์เจียได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ และกลายเป็นหนึ่งในตัวอย่างสำคัญของการปฏิรูปองค์กรรัฐเพื่อต่อต้านการทุจริตแบบเชิงรุก (Aggressive Anti-Corruption Reform) ซึ่งถูกนำไปศึกษาในหลายประเทศทั่วโลก
แม้ตัวเลขจะแตกต่างกันตามแหล่งข้อมูล แต่คาดว่าระหว่างการปรับโครงสร้างครั้งใหญ่ มีตำรวจถูกปลดออกประมาณ 13,000–16,000 นาย โดยเฉพาะตำรวจจราจรเดิมที่ถูกยุบอย่างเป็นทางการในเดือนกรกฎาคม ค.ศ.2004 (พ.ศ.2547) และตำรวจสายตรวจชุดใหม่ก็เริ่มปฏิบัติงานในเดือนถัดมา
นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่ตำรวจชุดใหม่ยังได้รับเงินเดือนที่สูงกว่าเจ้าหน้าที่รุ่นก่อนอย่างมีนัยสำคัญ ช่วยลดแรงกดดันทางเศรษฐกิจและลดเหตุผลที่อาจนำไปสู่การรับสินบน
การปฏิรูปตำรวจของจอร์เจียจึงไม่ได้เป็นเพียงการเปลี่ยน “คน” แต่เป็นการเปลี่ยนทั้งระบบ วัฒนธรรมองค์กร และความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับประชาชน จากตำรวจที่เคยถูกมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของปัญหา กลายเป็นสถาบันที่ถูกใช้เป็นสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนแปลงและความหวังใหม่ของประเทศ
นี่คือหนึ่งในกรณีศึกษาที่แสดงให้เห็นว่า การต่อสู้กับคอร์รัปชั่นอาจต้องเริ่มจากการรื้อระบบเดิมทั้งหมด และสร้างความไว้วางใจขึ้นมาใหม่ตั้งแต่พื้นฐาน
โฆษณา