นางสมร ตัณสถิตย์ (พ.ศ. 2465 - 2523) : ครู/ศึกษานิเทศก์คนแรกผู้วางรากฐานวิชาธุรกิจศิลป์ในโรงเรียนมัธยมศึกษา
นางสมร ตันสถิตย์ เกิดเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ 2465 ณ ตำบลตลาดขวัญ อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรีเป็นบุตรของนายสันติ์และนางสาย ประพันธกาญจน์
เข้าเรียนชั้นมัธยมปีที่ 1 ที่โรงเรียนดัดดรุณี ฉะเชิงเทรา พอจบชั้นมัธยมปีที่ 6 แล้ว เข้าเป็นนักเรียนประจำที่โรงเรียนเซนต์เมรี่ เอส.พี.จี. พระนคร สอบไล่ได้ชั้นมัธยมปีที่ 7 จึงไปสอบคัดเลือกเข้าเรียนโรงเรียนสวนสุนันทาวิทยาลัย จนจบชั้นมัธยมปีที่ 8 และประกาศนียบัตรวิชาครูประถม(ป.ป.) แล้วสอบคัดเลือกเข้าเรียนที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ จบปริญญาตรีอักษรศาสตรบัณฑิต(อ.บ.) โดยระหว่างเกิดสงครามมหาเอเซียบูรพา ทางมหาวิทยาลัยได้พิจารณาผลการสอบตอนกลางปีแทนการสอบไล่ปลายปี
นางสมรเริ่มเข้ารับราชการในตำแหน่งครูตรี โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา เมื่อพ.ศ 2490 รับราชการเพียง 1 ปีก็ลาออก เพื่อติดตามสามีไปเป็นนายแพทย์ประจำกองโรงเรียนนายเรือ ที่อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ต่อมาสามีย้ายกลับมากรุงเทพฯ จึงสมัครเข้ารับราชการใหม่ เมื่อ พ.ศ 2492 ในตำแหน่งและสังกัดเดิมได้เลื่อนเป็นครูโท เมื่อพ.ศ 2500
พ.ศ.2501 นางสมรย้ายเข้าไปประจำกรมวิสามัญศึกษา แล้วในปีเดียวกันได้รับคัดเลือกให้ไปศึกษาและดูงานที่มหาวิทยาลัยเวน (Wayne State University) สหรัฐอเมริกา เป็นเวลา 1 ปี ได้ปริญญาโททางการสอนวิชาธุรกิจศิลป์ และกลับมารับราชการต่อในตำแหน่งครูโท ประจำกรมวิสามัญศึกษา ในพ.ศ 2502
พ.ศ 2503 นางสมรย้ายมารับราชการที่หน่วยศึกษานิเทศก์ กรมวิสามัญศึกษา ในตำแหน่งศึกษานิเทศก์โท เวลานั้นเป็นระยะเริ่มต้นโครงการพัฒนาการศึกษา (ค.พ.ศ.) ศึกษานิเทศก์มีจำนวนน้อย งานที่จะต้องทำมีมาก ศึกษานิเทศก์ต้องรับผิดชอบกันเป็นสายวิชา นางสมรรับผิดชอบสายวิชาธุรกิจศิลป์ ซึ่งเป็นสายวิชาที่เพิ่มขึ้นในหลักสูตรมัธยมศึกษา
นางสมรได้ศึกษาค้นคว้าหาความรู้ เขียนเอกสารวิชาการธุรกิจศิลป์ ออกไปช่วยเหลือแนะนำครู อบรมในด้านเนื้อหาวิชา หนังสือที่จะใช้ประกอบการสอน และอุปกรณ์การสอนที่จำเป็น เพื่อช่วยให้การเรียนการสอนวิชาธุรกิจศิลป์ดำเนินไปด้วยดี
ต่อมานางสมรได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่การเงินของหน่วยศึกษานิเทศก์อีกอย่างหนึ่ง จึงต้องแบ่งเวลามาดูแลเรื่องงบประมาณ วิธีการตั้งงบประมาณ การควบคุมการใช้งบประมาณ และการรายงานผลการปฏิบัติงานตามงบประมาณนั้นๆ ระยะนั้นเป็นระยะแรกที่หน่วยศึกษานิเทศก์ได้รับอนุมัติเป็นหน่วยงานแรกของกรมให้จัดตั้งงบประมาณเอง นางสมรได้ทำหน้าที่การเงินของหน่วยศึกษานิเทศก์มาด้วยความเรียบร้อย
จนถึงพ.ศ 2510 ก็ได้รับคัดเลือกให้ไปศึกษาและฝึกงานการศึกษาโรงเรียนมัธยมแบบประสม ที่ประเทศคานาดา พร้อมกับครูอีก 1 คน ที่มหาวิทยาลัยแอดแมนตัน รัฐแอลเบอรต้า โดยเลือกเรียนแขนงวิชาในสายวิชาธุรกิจศิลป์ พร้อมทั้งซื้อหนังสือและเอกสารเกี่ยวกับวิชาธุรกิจศิลป์เป็นจำนวนมาก เพื่อเตรียมตัวขยายงานของโครงการโรงเรียนมัธยมแบบประสม
เมื่อกลับจากการศึกษาและฝึกงาน นางสมรได้เป็นตัวจักรสำคัญ ในการพัฒนาหลักสูตรวิชาธุรกิจศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษา ทั้งม.ต้นและม.ปลายทั้งหมด รวมทั้งได้ช่วยจัดทำหลักสูตรวิชาอาชีพธุรกิจ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลายให้แก่โรงเรียนสุรนารี ซึ่งเป็นโรงเรียนมัธยมแบบผสมแห่งเดียว ที่เปิดสอนวิชาอาชีพตามหลักสูตรสำหรับโรงเรียนโดยเฉพาะ นอกจากนี้ยังได้ทำงานพิเศษอื่นๆอีกหลายอย่างตามที่หน่วยงานมอบหมาย
ผลงานด้านเอกสารสื่อการนิเทศที่นางสมรผลิต เช่น หนังสือและเอกสารวิชาการประกอบการบรรยายในการอบรมครูธุรกิจ จำนวน 28 รายการ หนังสือคู่มือครู 9 เล่ม หนังสือแบบเรียนและหนังสือประกอบการเรียน จัดทำอุปกรณ์การสอน ทั้งชุดการสอนวิชาธุรกิจ ผลิตเทปเพลงประกอบการสอนพิมพ์ดีด ภาพยนตร์ประกอบการสอนวิชาธุรกิจทั่วไป เป็นต้น
นางสมรได้มีส่วนร่วมในโครงการสำคัญต่างๆ เช่น โครงการพัฒนาการศึกษา(พ.ศ 2501 - 2506) โครงการโรงเรียนมัธยมแบบประสม(พ.ศ 2510-2523) โครงการปรับปรุงโรงเรียนมัธยมในชนบท (ค.ม.ช.)ในแต่ละรุ่น (พ.ศ 2507-2510) (พ.ศ 2511 - 2514) และ(พ.ศ 2515 - 2519) เป็นต้น
นายวินัย เกษมเศรษฐ์ อดีตหัวหน้าหน่วยศึกษานิเทศก์ กรมสามัญศึกษาได้เขียนถึงการทำงานของนางสมร ความต่อหนึ่งว่า
"...มีงานสำคัญหลายอย่างที่อาจารย์สมรต้องรับผิดชอบในด้านการพัฒนาหลักสูตร และการนำหลักสูตรไปใช้ โดยเฉพาะการเป็นประธานคณะทำงานปรับปรุงหลักสูตรมัธยมศึกษาตอนต้น วิชาการงานและอาชีพ สาขาธุรกิจ โดยการสอนวิชาการงานตามหลักสูตรมัธยมศึกษาตอนต้น พ.ศ 2521 ซึ่งเป็นวิชาบังคับให้โรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นเปิดสอน 4 คาบต่อสัปดาห์ต่อปี เริ่มตั้งแต่ปีการศึกษา 2521 เป็นต้นไป
ในขณะที่โรงเรียนยังขาดครูสอนวิชาการงาน กรมสามัญศึกษาจึงกำหนดให้ใช้วิธีสอน "แบบบูรณาการ" เป็นวิธีหนึ่งของการแก้ปัญหาการขาดครู การสอนวิธีนี้หมายถึง การนำเนื้อหาจากวิชาการดูแลรักษาบ้าน ช่างในบ้าน เกษตร(ก) พืชเกษตร(ข) สัตว์ ผ้าและการตัดเย็บ อาหารและโภชนาการ มากำหนดเป็นงานโครงการ
การจะกำหนดโครงการเหล่านี้จะต้องวิเคราะห์หลักสูตรวิชาการงาน กำหนดเวลาเรียนและหน่วยการเรียน ตลอดจนการเขียนโครงการให้ครูนำไปสอนนักเรียนได้ เป็นงานต้องใช้วิจารณญาณ ความสุขุมรอบคอบ อุตสาหะ เพราะการผลิตคู่มือที่เรียกว่า "แนวปฏิบัติการสอนวิชาการงาน" จะมีผลกระทบต่อการสอนวิชาการงาน ในโรงเรียนมัธยมศึกษาทั่วประเทศไทย
นอกจากนั้นยังจะต้องเร่งทำให้เสร็จก่อนเปิดภาคเรียนปีการศึกษา 2522 อีกด้วย ผมจำได้ว่าอาจารย์สมร คอเคล็ดและใช้ปลอกคอหุ้มอยู่ ต้องนำต้นฉบับไปตรวจสอบที่บ้านจนดึกดื่นแทบทุกคืน เพื่อส่งให้คนพิมพ์ในกระดาษไขในวันรุ่งขึ้น
อาจารย์สมรซึ่งได้รับแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้าฝ่าย นิเทศการสอน จึงต้องเป็นทั้งนักบริหารและนักวิชาการ นำศึกษานิเทศก์ออกไปนิเทศโรงเรียนให้ได้ผล ทั้งงานนิเทศอบรม ผลิตสื่อ วิเคราะห์และวิจัย ตามลักษณะงานเหล่านี้ งานนิเทศการศึกษาได้กำหนดทิศทางแน่นอนที่จะนำไปสู่ความสัมฤทธิ์ผลทางการศึกษา ศึกษานิเทศก์ในฝ่ายทุกคน ต้องพร้อมที่จะปฏิบัติงานกับอาจารย์สมร
อาจารย์สมรเป็นคนตัดสินใจรวดเร็วและถูกต้อง รักหมู่คณะ เป็นที่พึ่งได้ ตั้งใจมั่น เสียสละ เรียนรู้เร็ว ปรับตนได้อย่างเหมาะสมกับตำแหน่งและหน้าที่ ประการสำคัญที่สุดคือ มีความซื่อสัตย์เป็นเยี่ยม บรรดาศึกษานิเทศในฝ่าย สามารถยกเหตุการณ์หรือตัวอย่างสนับสนุนคุณลักษณะเหล่านี้ได้ดีทุกคน..."
นอกจากนางสมรจะเป็นผู้นำในการนิเทศการศึกษาวิชาธุรกิจศิลป์จนบังเกิดผลดีแล้ว นางสมรยังเสียสละเวลาไปช่วยสอน นิสิต นักศึกษา ในสถาบันต่างๆ เช่น คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยสอนติดต่อกันเป็นเวลาประมาณ 15 ปี และสถาบันเทคโนโลยีวิทยาเขตพณิชยการพระนคร โดยสอนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูงและระดับประกาศนียบัตรประโยคครูมัธยม
จากผลของความตั้งใจในการปฏิบัติงานอย่างจริงจังของนางสมรทำให้ปริมาณงานด้านวิชาการและบุคลากรของสายวิชาธุรกิจศิลป์เพิ่มขึ้น จนสามารถขยายงานไปได้ตามความต้องการของโรงเรียน ทำให้นักเรียนระดับมัธยมศึกษามีโอกาสเลือกเรียนวิชานี้มากขึ้น นับว่านางสมร เป็นครู/ศึกษานิเทศก์คนแรกผู้วางรากฐานวิชาธุรกิจศิลป์ในโรงเรียนมัธยมศึกษา โดยแท้
นางสมร สมรสกับนาวาเอก นายแพทย์ประสิทธิ์ ตัณสถิตย์ มีบุตร 2 คนคือ นาง สุมานิน รุ่งเรืองธรรม และ นาวาตรีสินธุ์ชัย ตัณสถิตย์
ในระหว่างที่งานการนิเทศธุรกิจศิลป์ในโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย กำลังก้าวหน้าและขยายกว้างขวางออกไป นางสมรก็มาด่วนสิ้นชีวิตเสียก่อน ด้วยอุบัติเหตุทางรถยนต์ เมื่อวันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2523 รวมสิริอายุได้ 57 ปี 7 เดือนกับ 7 วัน
ธเนศ ขำเกิด สรุป เรียบเรียง
---------------
cr. ภาพและข้อมูล จากหนังสือประวัติครู ของคุรุสภา 16 มกราคม 2524 เศวต จึงเจริญ เรียบเรียง
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
