6 ก.ย. เวลา 16:00 • ประวัติศาสตร์

6 กันยายน

การเดินทางครั้งสุดท้ายของเรือรบเทเมอแรร์ (Temeraire),1838
คุณอาจจะพูด (และมีเหตุผลอยู่มาก) ว่า มันช่างไร้สาระเสียจริงที่ทิตมาร์ช (Titmarsh) หรือชาวอังกฤษคนไหนก็ตาม จะรู้สึกอินในเรื่องการเมืองขึ้นมาได้มากมายขนาดนี้กับภาพวาดขนาดสี่ฟุต ที่วาดรูปเรือ เรือกลไฟ แม่น้ำ และพระอาทิตย์ตก
แต่พลังของศิลปินผู้ยิ่งใหญ่นั้นย่อมซ่อนอยู่ตรงนี้อย่างแน่นอน เขาสามารถทำให้คุณมองเห็นและคิดไปไกลกว่าวัตถุที่อยู่ตรงหน้าได้มากมาย เขารู้จักวิธีที่จะปลอบประโลมหรือทำให้มึนเมา จุดประกายความฮึกเหิมหรือทำให้หดหู่ ด้วยโน้ตดนตรี รูปทรง หรือสีสันเพียงไม่กี่อย่าง ซึ่งเราไม่สืบสาวที่มาของผลลัพธ์นั้นได้ ทำได้เพียงยอมรับในพลังของมันเท่านั้น
ข้าพเจ้าจำได้ว่าเมื่อหลายปีก่อน ที่โรงละครในไวมาร์ (Weimar) ข้าพเจ้าได้ฟังเพลง Battle of Vittoria ของบีโธเฟน ซึ่งท่ามกลางพายุแห่งเสียงดนตรีอันเกรียงไกร มีการสอดแทรกทำนองเพลง God save the King เข้าไว้ด้วย ทันทีที่เพลงนั้นเริ่มบรรเลง ชาวอังกฤษทุกคนในโรงละครก็ลุกขึ้นยืนตรงแน่ว และยืนแสดงความเคารพเช่นนั้นจนกระทั่งเพลงจบลง
ทำไมถึงเป็นเช่นนั้นล่ะ? ก็เพราะความตื่นเต้นเร้าใจแบบเดียวกันนี่เองที่ทำให้เรารู้สึกอิ่มเอมและปีติไปกับคุณเทอร์เนอร์ (Joseph Mallord William Turner) และภาพวาดเรือรบเทเมอแรร์ (The Fighting Téméraire) ของเขา ซึ่งข้าพเจ้ามั่นใจว่า เมื่อใดที่มีการค้นพบวิธีแปลสีสันออกมาเป็นบทเพลงหรือบทกวี ภาพนี้จะได้รับการยกย่องว่าเป็นบทเพลงหรือบทกวีสดุดีชาติอันยิ่งใหญ่ชิ้นหนึ่งอย่างแน่นอน
วิลเลียม เมกพีซ แธกเกอรี (William Makepeace Thackeray), จากหนังสือ Ballads and Miscellanies, 1899
ภาพวาดชื่อดังนี้ (ชื่อเต็ม: The Fighting Temeraire tugged to her last berth to be broken up) ของเรือรบสามชั้นติดปืน 98 กระบอกนี้ เป็นภาพวาดที่งดงามแต่ไม่ตรงกับความเป็นจริงของการเดินทางครั้งสุดท้ายไปยังโรเธอร์ไฮท์ (Rotherhithe) เมื่อวันที่ 6 กันยายน 1838 โดยไม่มีหลักฐานว่าศิลปินได้ไปยืนดูเหตุการณ์นั้นจริงๆ เลย จิตรกรชาวอังกฤษ เจ. เอ็ม. ดับเบิลยู. เทอร์เนอร์ (J. M. W. Turner หรือชื่อเต็มคือ โจเซฟ มอลลอร์ด วิลเลียม เทอร์เนอร์; 1775–1851) ต้องการสดุดีประวัติศาสตร์อันน่าประทับใจของเรือลำนี้
แต่ในความเป็นจริงแล้ว เรือหลวงเทเมอแรร์ (HMS Temeraire) ไม่ได้ร่วมรบมานานกว่าทศวรรษแล้ว และเสากระโดงเรือก็ถูกถอดออกไปหมด ซึ่งแตกต่างอย่างสิ้นเชิงกับภาพตอนที่มันร่วมปกป้องเรือหลวงวิกตอรี (HMS Victory) ซึ่งเป็นเรือธงของเนลสัน (Horatio Nelson) ในยุทธการที่ทราฟัลการ์ (Battle of Trafalgar) เมื่อปี 1805
เทอร์เนอร์ ใช้เครื่องมือน้อยกว่าภาพวาดอื่นๆ หลายชิ้น ทำให้ภาพนี้รอดพ้นกาลเวลามาได้เป็นอย่างดี ภาพนี้ได้รับการยกย่องว่าเป็นความสำเร็จอันยิ่งใหญ่จากสื่อมวลชนและราชวิทยาลัยศิลปะ ซึ่งเป็นสถานที่จัดแสดงภาพนี้ในปี 1839 และได้รับการโหวตให้เป็นภาพวาด 3 อันดับแรกในดวงใจของชาวอังกฤษจากการสำรวจความคิดเห็นของบีบีซี เรดิโอ 4 (BBC Radio 4) ในปี 2005 ปัจจุบันภาพนี้จัดแสดงอยู่ที่หอศิลป์แห่งชาติ (National Gallery) ในกรุงลอนดอน
อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกคนที่จะรู้สึกอินหรือชื่นชมเหมือนกับนักเขียนอย่าง วิลเลียม เมกพีซ แธกเกอรี (William Makepeace Thackeray;1811–1863) ในภาพยนตร์เรื่อง สกายฟอลล์ (Skyfall) ปี 2012 คิว (Q) ได้ชี้ให้ เจมส์ บอนด์ (James Bond) ดูภาพวาดนี้ พร้อมกับพูดเชิงเหน็บแนมว่า "ทำให้ฉันรู้สึกเศร้าสร้อยทุกทีเลย เรือรบเก่าแก่อันยิ่งใหญ่ กลับถูกลากจูงไปแยกชิ้นส่วนอย่างไร้ศักดิ์ศรี... ความไม่เที่ยงแท้ของกาลเวลา คุณว่าไหม? คุณเห็นอะไรล่ะ?" บอนด์ตอบกลับไปว่า "เรือลำเบ้อเร่อเลยล่ะ"
เหตุการณ์ในวันนี้ในอดีต
ปี 1517: วันเกิด ฟรันซิสกู ดือ โอลันดา (Francisco de Holanda) ศิลปินและสถาปนิกชาวโปรตุเกส
ปี 1877: หอศิลป์วอล์คเกอร์ (Walker Art Gallery) ในเมืองลิเวอร์พูล ประเทศอังกฤษ เปิดทำการ
ปี 1939: อาร์เธอร์ แร็คแฮม (Arthur Rackham) นักวาดภาพประกอบชาวอังกฤษ เสียชีวิต
ที่มา: Art Day by Day
โฆษณา