ความคืบหน้ากระบวนการพูดคุยสันติภาพชายแดนใต้: ท่าที BRN และการเดินหน้าสู่ “End State”
กระบวนการพูดคุยเพื่อสันติภาพระหว่างตัวแทนรัฐบาลไทยกับกลุ่ม BRN (Barisan Revolusi Nasional Melayu Patani) หรือแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติมลายูปาตานี ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีอิทธิพลหลักต่อสถานการณ์ในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้และ 4 อำเภอของจังหวัดสงขลา ยังคงดำเนินไปอย่างต่อเนื่องแม้จะเผชิญอุปสรรคหลายประการ โดยมีประเทศมาเลเซียทำหน้าที่อำนวยความสะดวกมาตลอดกว่า 10 ปี
จุดเปลี่ยนสำคัญปลายปี 2568
ในช่วงเดือนธันวาคม 2568 คณะพูดคุยเพื่อสันติสุขชุดใหม่ของไทยที่นำโดย พล.อ.สมศักดิ์ รุ่งสิตา ได้เปิดโต๊ะพูดคุยอย่างเป็นทางการครั้งแรกกับฝ่าย BRN ที่กรุงกัวลาลัมเปอร์ ผลจากการหารือครั้งนั้นถูกมองว่าเป็นสัญญาณเชิงบวกที่สุดในรอบทศวรรษ ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องกันในกรอบ “End State” หรือเป้าหมายปลายทางของกระบวนการ
ฝ่าย BRN ยืนยันอย่างชัดเจนว่า การแบ่งแยกดินแดนไม่ใช่เจตนารมณ์ และพร้อมที่จะแปรสภาพไปเป็นองค์กรที่ไม่นิยมความรุนแรง
หากกระบวนการพูดคุยเดินหน้าได้อย่างจริงจัง
ท่าทีหลักของ BRN ผ่านโฆษก ดร.นิมะตุลลาห์ บิน เซรี
ดร.นิมะตุลลาห์ บิน เซรี โฆษกคณะพูดคุยเพื่อสันติภาพของ BRN ได้เปิดเผยแนวคิด End State ของฝ่ายตนอย่างละเอียด โดยสรุปเป็น 5 ประเด็นหลัก ได้แก่
1. การใช้อำนาจร่วม (power sharing) ในรูปแบบการปกครองตนเอง สำหรับประชาคมปาตานี ครอบคลุมฝ่ายนิติบัญญัติ ฝ่ายบริหาร และฝ่ายตุลาการ รวมถึงศาลชารีอะห์
2. รูปแบบการปกครองที่สอดคล้องกับลักษณะพิเศษทางเชื้อชาติและความใฝ่ฝันของสังคมปาตานี
3. ให้รัฐบาลไทยบัญญัติกฎหมายรองรับการปกครองตนเอง ทั้งอำนาจทางการเมือง อำนาจบริหารการเงินด้วยตนเอง (fiscal autonomy) และอำนาจในการบัญญัติกฎหมายระดับภูมิภาคเรื่องอัตลักษณ์ วัฒนธรรม และภาษา
4. ระบบการศึกษาที่สะท้อนคุณค่าของประชาคมมลายูอิสลามปาตานี
5. การจัดสวัสดิการและการบริการทางสังคมตามหลักสิทธิมนุษยชน โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติและการกดขี่
ขณะที่ฝ่ายไทยเสนอเป้าหมายหลัก 3 ประการ คือ การยุติความรุนแรงโดยสิ้นเชิง การกลับคืนสู่สังคมอย่างมีศักดิ์ศรี และการอยู่ร่วมกันอย่างสันติภายใต้กรอบรัฐธรรมนูญไทย
BRN ย้ำว่าข้อเสนอดังกล่าวยังเป็นเพียงแนวทางในการหารือระดับทีมเทคนิค ยังไม่มีข้อตกลงใด ๆ เป็นรูปธรรม นอกจากนี้ยังมีการปรับกรอบการทำงานเดิมจาก JCPP มาเป็น PDPIF (Peace Dialog Process Implementation Framework) โดยเพิ่มกลไกการปรึกษาหารือสาธารณะ เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนในพื้นที่มีส่วนร่วมมากขึ้น
ความเคลื่อนไหวหลังปี 2568 และสถานะปัจจุบัน
ภายใต้รัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล ได้มีการแต่งตั้ง นายฐนัตถ์ สุวรรณานนท์ ผู้อำนวยการสำนักข่าวกรองแห่งชาติ เป็นหัวหน้าการพูดคุยเพื่อสันติสุขคนใหม่ พร้อมทั้งมีแนวคิดเปิดพื้นที่ให้ภาคประชาสังคมเข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม กระบวนการต้องชะลอตัวลงในช่วงกลางปี 2569 เนื่องจากเหตุรุนแรงที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง โดยเฉพาะเหตุการณ์ในพื้นที่จังหวัดนราธิวาส ฝ่ายไทยจึงเลื่อนการพูดคุยอย่างเป็นทางการที่เดิมกำหนดไว้ในช่วงเดือนกันยายนออกไปก่อน เพื่อรอคำชี้แจงจากฝ่าย BRN และรอการปรับเปลี่ยนบุคลากรอำนวยความสะดวกฝ่ายมาเลเซีย
สรุปท่าทีและทิศทางต่อไป
จากข้อมูลที่ปรากฏ ฝ่าย BRN ยังคงยืนยันจุดยืนสำคัญ 4 ประการ ได้แก่
• พร้อมเข้าร่วมกระบวนการพูดคุยและใช้แนวทางการเมืองแก้ไขปัญหา
• ไม่มีเป้าหมายแบ่งแยกดินแดน
• ต้องการการปกครองตนเองในระดับหนึ่งที่ครอบคลุมอัตลักษณ์ ศาสนา การศึกษา และเศรษฐกิจท้องถิ่น
• ต้องการความจริงใจจากฝ่ายไทย พร้อมกลไกติดตามที่เป็นรูปธรรมและการมีส่วนร่วมของประชาชน
ในขณะที่ฝ่ายไทยยังยืนยันนโยบายเดินหน้ากระบวนการพูดคุยต่อไปเมื่อบรรยากาศเอื้ออำนวย แม้สถานการณ์ปัจจุบันจะยังอยู่ในช่วงชะลอตัวชั่วคราว แต่ทั้งสองฝ่ายต่างส่งสัญญาณว่าการพูดคุยยังคงเป็นแนวทางสำคัญในการหาทางออกจากความขัดแย้งที่ยืดเยื้อมานาน
ความคืบหน้าในระยะต่อไปจึงขึ้นอยู่กับความสามารถของทั้งสองฝ่ายในการสร้างความเชื่อมั่นร่วมกัน และลดเงื่อนไขที่ทำให้กระบวนการสะดุดซ้ำแล้วซ้ำเล่า
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
