บนเทือกเขาหิมาลัยกำลังมีทะเลสาบเพิ่มขึ้น 57 แห่ง การละลายของธารน้ำแข็งกำลังสร้างความเสี่ยงในอนาคต
บนเทือกเขาหิมาลัยกำลังมีทะเลสาบเพิ่มขึ้น
ฟังดูเหมือนเป็นเรื่องของภูมิประเทศที่เปลี่ยนไปตามธรรมชาติ แต่เมื่อย้อนดูภาพจากดาวเทียมตลอดเกือบ 30 ปี นักวิทยาศาสตร์พบว่าการเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นเร็วเกินกว่าจะมองข้าม
เพราะทะเลสาบหลายแห่งกำลังขยายตัว ขณะที่ทะเลสาบใหม่ก็เกิดขึ้นในพื้นที่ที่ก่อนหน้านี้เคยเป็นธารน้ำแข็ง
นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยชาร์ลส์ (Charles University) ได้ใช้ภาพจากดาวเทียมติดตามทะเลสาบธารน้ำแข็ง 74 แห่งในลุ่มน้ำอลักนันทา (Alaknanda) ทางตะวันตกของเทือกเขาหิมาลัยในอินเดีย ตั้งแต่ปี 1994 - 2023
สิ่งที่พบเห็นได้ชัดคือ พื้นที่ของทะเลสาบกำลังเพิ่มขึ้น
ขณะเดียวกัน ในช่วงเวลาเดียวกันยังพบทะเลสาบใหม่เกิดขึ้นอีก 57 แห่ง
ตัวอย่างเช่น ทะเลสาบวาสุนธารา (Vasundhara Lake) มีพื้นที่เพิ่มขึ้นถึง 261 เปอร์เซ็นต์ระหว่างปี 1994 - 2023 ขณะที่ทะเลสาบบัลบาลา (Balbala Lake) เพิ่มขึ้น 119 เปอร์เซ็นต์
นักวิจัยระบุว่ามีทะเลสาบ 27 แห่งที่ควรติดตามระดับน้ำอย่างใกล้ชิด และบางแห่งอยู่ใกล้พื้นที่แสวงบุญสำคัญของอินเดีย
สาเหตุการเพิ่มขึ้นเกิดจากน้ำที่มาจากการละลายของธารน้ำแข็ง โดยมีน้ำแข็ง ก้อนหิน หรือกองตะกอนทำหน้าที่เหมือนเขื่อนธรรมชาติคอยกั้นไม่ให้น้ำล้นทะลักไหลเข้าลงสู่พื้นที่ด้านล่าง
แต่หากวันใดโครงสร้างนั้นเสียหาย น้ำจำนวนมากอาจถูกปล่อยออกมาอย่างรวดเร็ว พร้อมพัดพาโคลน เศษหิน และเศษซากลงมาตามหุบเขา หรือคือเหตุการณ์ที่เรียกว่า “น้ำท่วมฉับพลันจากทะเลสาบที่เกิดจากธารน้ำแข็ง” - Glacial Lake Outburst Flood (GLOF)
เรื่องนี้ชวนให้นึกถึงเหตุการณ์น้ำท่วมครั้งใหญ่ในเนปาลเมื่อวันที่ 26 สิงหาคมที่ผ่านมา แม้เหตุการณ์ดังกล่าวจะไม่ได้เป็น GLOF โดยตรง แต่หมายความว่า ความเปลี่ยนแปลงบนพื้นที่สูงสามารถกลายเป็นภัยพิบัติที่ส่งผลลงมายังพื้นที่ด้านล่างได้อย่างรวดเร็ว
อย่างไรก็ดี การศึกษาเรื่องราวทะเลสาบบนเทือกเขาสูงด้วยภาพจากดาวเทียมยังมีข้อจำกัด เพราะมันบอกได้ว่าทะเลสาบใหญ่ขึ้นแค่ไหน แต่ไม่ได้บอกทุกอย่างเกี่ยวกับความเสี่ยง
นักวิจัยยังจำเป็นต้องลงพื้นที่เพื่อวัดความลึกและปริมาตรของน้ำ ตรวจสอบความมั่นคงของพื้นที่กั้นทะเลสาบ ดูเส้นทางน้ำ และทำความเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างธารน้ำแข็งกับทะเลสาบ เพื่อประเมินว่าหากเกิดการแตกหรือพังลงมา น้ำจะไหลไปทางไหนและรุนแรงเพียงใด
อีกเรื่องที่สำคัญคือ น้ำไม่รู้จักพรมแดนประเทศ
เทือกเขาหิมาลัยพาดผ่านหลายประเทศ ทะเลสาบที่เกิดขึ้นบนภูเขาของประเทศหนึ่งจึงอาจสร้างผลกระทบต่อชุมชนและโครงสร้างพื้นฐานที่อยู่ในอีกประเทศหนึ่งได้
การเฝ้าระวังจึงต้องอาศัยข้อมูล การติดตาม และความร่วมมือระหว่างประเทศ
ตอนนี้นักวิจัยรู้แล้วว่าทะเลสาบไหนกำลังโตและพื้นที่ไหนกำลังเปลี่ยน สิ่งที่เหลืออยู่คือการลงไปดูให้ละเอียดกว่านั้น ก่อนที่ทะเลสาบแห่งหนึ่งจะเปลี่ยนจากข้อมูลบนภาพดาวเทียม กลายเป็นน้ำที่ไหลลงมาถึงข้างล่าง
ศึกษางานวิจัยเพิ่มเติมที่
Alarming trends: rapidly growing and recently formed glacial lakes in the Alaknanda Basin, northern Indian Himalayas https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/geo-2025-0974/html
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
