17 ก.ย. เวลา 16:15 • สุขภาพ

💊 Gepotidacin: ยาปฏิชีวนะใหม่รักษาทางเดินปัสสาวะติดเชื้อ ใช้กับผู้ป่วยแบบไหน?

Gepotidacin เป็นยาปฏิชีวนะชนิดรับประทานที่เพิ่มทางเลือกในการรักษา “การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะแบบไม่ซับซ้อน” โดยองค์การอาหารและยาสหรัฐฯ หรือ FDA อนุมัติข้อบ่งใช้นี้เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2025 การเลือกใช้ต้องพิจารณาทั้งลักษณะการติดเชื้อ เชื้อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุ และความปลอดภัยของผู้ป่วยแต่ละราย
ตามข้อบ่งใช้ในสหรัฐฯ ผู้ป่วยที่สามารถได้รับยานี้เพื่อรักษาการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ได้แก่
• ผู้หญิงและเด็กหญิงอายุอย่างน้อย 12 ปี
• น้ำหนักอย่างน้อย 40 กิโลกรัม
• มีการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะแบบไม่ซับซ้อน จากแบคทีเรียที่ไวต่อยา เช่น Escherichia coli หรือ E. coli ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคนี้
การติดเชื้อแบบไม่ซับซ้อนที่กล่าวถึง โดยทั่วไปเป็นการติดเชื้อบริเวณกระเพาะปัสสาวะ ผู้ป่วยอาจมีปัสสาวะแสบขัด ปัสสาวะบ่อย ปวดปัสสาวะเร่งด่วน หรือปวดท้องน้อย แต่หากมีไข้ หนาวสั่น ปวดหลังหรือสีข้าง คลื่นไส้หรืออาเจียนร่วมด้วย ควรรีบพบแพทย์ เพราะอาจเป็นการติดเชื้อที่ลุกลามไปถึงไต
ความน่าสนใจของ gepotidacin อยู่ที่การออกฤทธิ์รบกวนเอนไซม์ที่แบคทีเรียใช้จัดการและจำลองสารพันธุกรรม ได้แก่ DNA gyrase และ topoisomerase IV โดยมีลักษณะการจับกับเป้าหมายแตกต่างจากยาปฏิชีวนะบางกลุ่ม จึงช่วยเพิ่มทางเลือกในการจัดการเชื้อบางสายพันธุ์ที่ดื้อต่อยาเดิม ทั้งนี้ เชื้อแต่ละสายพันธุ์ยังอาจมีความไวต่อยาแตกต่างกัน
สำหรับการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะแบบไม่ซับซ้อน สูตรยาตามฉลากสหรัฐฯ คือ ครั้งละ 1,500 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง ห่างกันประมาณ 12 ชั่วโมง นาน 5 วัน และรับประทานหลังอาหาร เพื่อลดอาการไม่สบายทางเดินอาหาร แพทย์ต้องประเมินข้อบ่งใช้และตรวจสอบยาที่ใช้ร่วมกันก่อนสั่งยา
อาการไม่พึงประสงค์ที่พบได้ ได้แก่ ท้องเสีย คลื่นไส้ และปวดท้อง นอกจากนี้ มีข้อควรระวังสำคัญที่ควรทราบ ได้แก่
• ยาอาจทำให้ช่วง QTc ของคลื่นไฟฟ้าหัวใจยาวขึ้น ซึ่งเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงหัวใจเต้นผิดจังหวะ จึงควรหลีกเลี่ยงในผู้มีความเสี่ยงตามฉลาก
• ควรหลีกเลี่ยงในผู้มีไตบกพร่องรุนแรง เช่น eGFR ต่ำกว่า 30 มล./นาที หรือมีตับบกพร่องรุนแรง
• ยาบางชนิดทำให้ระดับ gepotidacin เปลี่ยนแปลง หรือเพิ่มความเสี่ยงต่อหัวใจ จึงควรแจ้งรายการยาและอาหารเสริมทั้งหมดให้แพทย์หรือเภสัชกรตรวจสอบ
• ห้ามใช้ในผู้ที่เคยแพ้ยานี้อย่างรุนแรง
• หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรควรได้รับการประเมินเฉพาะราย เนื่องจากข้อมูลความปลอดภัยในมนุษย์ยังจำกัด
หากมีใจสั่นมาก เป็นลม หายใจลำบาก หน้าหรือคอบวม หรือท้องเสียรุนแรงระหว่างหรือหลังใช้ยา ควรรีบรับการประเมินทางการแพทย์
ข้อบ่งใช้สำหรับ UTI ที่กล่าวมานี้มีขอบเขตเฉพาะ จึงไม่ควรนำสูตรยาไปใช้เองกับผู้ชาย ผู้ป่วยกรวยไตอักเสบ หรือผู้ที่มีการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะแบบซับซ้อน การเลือกยาควรอาศัยการวินิจฉัย ผลเพาะเชื้อเมื่อมีข้อมูล และรูปแบบการดื้อยาในพื้นที่
โฆษณา