•
21 ก.ย. เวลา 00:00 • สุขภาพ

หลายคนสงสัยว่า อาการเบาหวาน ที่ตัวเองกำลังเป็นอยู่ใช่สัญญาณจริงหรือเปล่า เพราะบางอาการก็คล้ายความเหนื่อยล้าทั่วไป บางอาการก็แอบแฝงมาเงียบๆ จนกว่าจะรุนแรง

บทความนี้รวมอาการเบาหวานที่พบบ่อย อาการที่คนมักมองข้าม ความแตกต่างระหว่าง Type 1 กับ Type 2 อาการในผู้หญิงกับผู้ชาย ไปจนถึงภาวะน้ำตาลต่ำและสัญญาณฉุกเฉินที่ต้องรีบพบแพทย์
อาการ 3 P คืออะไร ทำไมถึงเป็นสัญญาณแรกที่ต้องจับตา
อาการเริ่มต้นที่พบบ่อยที่สุดของเบาหวานเรียกกันว่า 3 P เพราะขึ้นต้นด้วยตัว P ทั้งสามคำ
Polyuria (ปัสสาวะบ่อย) เมื่อน้ำตาลในเลือดสูงเกินระดับที่ไตกรองกลับได้ ไตจะขับน้ำตาลส่วนเกินออกทางปัสสาวะ ดึงน้ำตามไปด้วยมาก ทำให้ปัสสาวะบ่อยและปริมาณมากกว่าปกติ โดยเฉพาะตอนกลางคืน
Polydipsia (กระหายน้ำมาก) เป็นผลต่อเนื่องจาก Polyuria เพราะร่างกายเสียน้ำมากจึงกระตุ้นให้รู้สึกหิวน้ำตลอดเวลา ดื่มเท่าไหร่ก็ไม่หายกระหาย
Polyphagia (หิวบ่อย กินจุ) แม้กินมากขึ้นแต่เซลล์ยังขาดพลังงาน เพราะน้ำตาลเข้าเซลล์ไม่ได้ ร่างกายจึงส่งสัญญาณหิวถี่ขึ้นทั้งที่เพิ่งกินไป
หากมีครบทั้ง 3 อาการพร้อมกัน ควรตรวจน้ำตาลในเลือดโดยเร็ว
ทำไมตาพร่า แผลหายช้า ชาปลายมือปลายเท้า ถึงถูกมองข้าม
นอกจาก 3 P แล้ว ยังมีอาการเบาหวานอีกกลุ่มที่คนมักไม่เชื่อมโยงกับโรคนี้ เพราะดูเหมือนปัญหาสุขภาพทั่วไป
ตาพร่ามัว น้ำตาลสูงทำให้เลนส์ตาบวมชั่วคราว มองเห็นไม่ชัด บางคนคิดว่าสายตาแค่เปลี่ยนตามวัย
แผลหายช้ากว่าปกติ บาดแผลเล็กๆ ที่ปกติหายใน 1-2 สัปดาห์ กลับใช้เวลานานกว่านั้นมาก เพราะหลอดเลือดและระบบภูมิคุ้มกันทำงานได้ไม่เต็มที่
ชาหรือปวดแสบปลายมือปลายเท้า สัญญาณเริ่มต้นของเส้นประสาทที่เริ่มถูกทำลายจากน้ำตาลสูงสะสม มักเริ่มที่เท้าก่อนมือ
น้ำหนักลดโดยไม่ได้ตั้งใจ ทั้งที่กินปกติหรือกินมากขึ้น เพราะร่างกายดึงไขมันและกล้ามเนื้อมาใช้แทนน้ำตาลที่เข้าเซลล์ไม่ได้
อาการกลุ่มนี้อันตรายตรงที่คนมักปล่อยผ่านไปเป็นปีก่อนจะไปตรวจ
เบาหวาน Type 1 กับ Type 2 อาการต่างกันตรงไหน
เบาหวานชนิดที่ 1 มักแสดงอาการรวดเร็วภายในไม่กี่วันถึงไม่กี่สัปดาห์ และมักรุนแรงตั้งแต่แรกพบ น้ำหนักลดฮวบ อาจถึงขั้นเลือดเป็นกรด พบบ่อยในเด็กและวัยรุ่น มีอาการเด่นคือหิวน้ำมาก ปัสสาวะบ่อย น้ำหนักลดเร็ว อ่อนเพลียมาก
เบาหวานชนิดที่ 2 ค่อยเป็นค่อยไป อาจใช้เวลาหลายปีกว่าจะแสดงอาการ หลายคนไม่มีอาการเลยในช่วงแรก พบบ่อยในผู้ใหญ่ที่มีน้ำหนักเกิน อาการเด่นคือปัสสาวะบ่อย ชาปลายมือปลายเท้า แผลหายช้า และมักตรวจพบโดยบังเอิญจากการตรวจสุขภาพประจำปี
เพราะเบาหวานชนิดที่ 2 มักไม่มีอาการชัดเจนในระยะแรก การตรวจสุขภาพประจำปีจึงสำคัญกว่าการรอสังเกตอาการ
อาการเบาหวานในผู้หญิงกับผู้ชายต่างกันอย่างไร
อาการหลักอย่าง 3 P และอาการทางเส้นประสาทพบได้ทั้งสองเพศใกล้เคียงกัน แต่มีอาการเฉพาะที่แตกต่างกันตามเพศ
ในผู้ชาย เสี่ยงภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศสูงขึ้นชัดเจน บางการศึกษาพบว่าราวครึ่งหนึ่งของผู้ชายที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 จะมีปัญหานี้ภายใน 10 ปี และอาจมีเชื้อราที่อวัยวะเพศจากน้ำตาลในปัสสาวะที่สูงขึ้น
ในผู้หญิง เสี่ยงติดเชื้อราในช่องคลอดและกระเพาะปัสสาวะอักเสบซ้ำๆ บ่อยขึ้น เพราะน้ำตาลในปัสสาวะเป็นอาหารของเชื้อรา รวมถึงอาจมีอาการช่องคลอดแห้งจากเส้นประสาทและฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลง
ผู้หญิงที่มีภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ มีความเสี่ยงดื้ออินซูลินและเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 สูงกว่าคนทั่วไป จึงควรตรวจน้ำตาลร่วมด้วยหากได้รับการวินิจฉัยภาวะนี้อยู่แล้ว
หากมีอาการติดเชื้อราหรือทางเดินปัสสาวะซ้ำๆ โดยไม่ทราบสาเหตุ ควรตรวจน้ำตาลในเลือดร่วมด้วย ไม่ใช่รักษาแค่การติดเชื้อเฉพาะหน้า
อาการที่คนเข้าใจผิดว่าไม่เกี่ยวกับเบาหวาน
หลายอาการของเบาหวานถูกมองข้ามเพราะดูคล้ายสาเหตุอื่นที่พบได้ทั่วไป ปัสสาวะบ่อยมักถูกโทษว่าดื่มน้ำเยอะไป หรือในผู้ชายสูงอายุมักคิดว่าเป็นเรื่องต่อมลูกหมาก อ่อนเพลียเหนื่อยง่ายมักถูกมองว่าเป็นความเครียดหรือพักผ่อนไม่พอ ชาปลายมือปลายเท้ามักคิดว่านั่งทับเส้นหรือนั่งผิดท่านานเกินไป ส่วนตาพร่ามักคิดว่าสายตาเสื่อมตามวัยธรรมดา ไปตัดแว่นแทนที่จะตรวจน้ำตาล
ถ้าอาการเหล่านี้เกิดร่วมกันหลายอย่างพร้อมกัน หรือเป็นต่อเนื่องโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน ควรตรวจน้ำตาลในเลือดเพื่อแยกให้ชัดเจน แทนที่จะเดาเอง
ภาวะน้ำตาลต่ำรับมืออย่างไรให้ปลอดภัย
ภาวะน้ำตาลต่ำมักเกิดกับคนที่เป็นเบาหวานอยู่แล้วและใช้ยาหรืออินซูลิน มากกว่าคนทั่วไป โดยเฉพาะเมื่อกินอาหารน้อยเกินไปหรือออกกำลังกายหนักโดยไม่ปรับยา อาการที่พบบ่อยคือใจสั่น มือสั่น เหงื่อออกมาก หิวจัดกะทันหัน วิงเวียน ปวดหัว สับสน หรือมองเห็นไม่ชัด
วิธีรับมือเบื้องต้นตามหลัก 15-15 คือ หากน้ำตาลต่ำกว่า 70 มก./ดล. ให้กินคาร์โบไฮเดรตออกฤทธิ์เร็ว 15 กรัม เช่น น้ำผลไม้ครึ่งแก้ว หรือน้ำตาลกลูโคสเม็ด รอ 15 นาที แล้ววัดน้ำตาลซ้ำ หากยังต่ำกว่า 70 มก./ดล. ให้ทำซ้ำอีกครั้ง เมื่อค่ากลับมาปกติแล้วควรกินอาหารมื้อย่อยที่มีโปรตีนร่วมด้วยเพื่อป้องกันน้ำตาลตกซ้ำ
หากน้ำตาลต่ำมากจนสับสนรุนแรงหรือช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ ห้ามให้กินหรือดื่มทางปากเพราะเสี่ยงสำลัก ต้องรีบขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที
สัญญาณที่ต้องรีบพบแพทย์ทันที ห้ามรอดูอาการเอง
หากพบอาการเหล่านี้ ให้รีบโทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลทันที สับสน พูดจาไม่รู้เรื่อง ซึมลง หรือหมดสติ ชักเกร็ง หายใจหอบลึกลมหายใจมีกลิ่นหอมคล้ายผลไม้ร่วมกับอาเจียนรุนแรง ใจสั่นเหงื่อแตกงุนงงจนช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ซึ่งอาจเป็นภาวะน้ำตาลต่ำรุนแรง หรือเจ็บแน่นหน้าอกและแขนขาอ่อนแรงครึ่งซีกเฉียบพลัน
ภาวะเหล่านี้ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน ไม่ควรรอดูอาการเองที่บ้าน
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการเบาหวาน
มีอาการ 3 P ครบ แปลว่าเป็นเบาหวานแน่นอนไหม อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณเตือนที่ควรตรวจ แต่การวินิจฉัยเบาหวานต้องอาศัยผลตรวจเลือดจากแพทย์เท่านั้น
อาการเบาหวานเริ่มแสดงหลังเป็นโรคกี่ปี ขึ้นกับชนิด เบาหวานชนิดที่ 1 มักแสดงอาการเร็วภายในไม่กี่สัปดาห์ ส่วนชนิดที่ 2 อาจไม่มีอาการนานหลายปีก่อนตรวจพบ
ชาปลายเท้าอย่างเดียวโดยไม่มีอาการอื่น ใช่เบาหวานไหม อาจเป็นได้ แต่ก็มีสาเหตุอื่นได้เช่นกัน เช่น การขาดวิตามินบี 12 หรือปัญหาหมอนรองกระดูก ควรตรวจน้ำตาลร่วมกับปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง
🎯 ติดตามเรื่องราวดีๆ แบบนี้ต่อได้ที่
📖 อ่านบทความฉบับเต็ม: https://healthntier.com/blog/diabetes-symptoms-warning-signs
🌐 เว็บไซต์หลัก: https://healthntier.com
📲 Line Official: @561aszhq
โฆษณา