เมื่อวาน เวลา 15:45 • ข่าว

ฟูโรเซไมด์ ทำไมห้ามใช้ในนักกีฬา

ในทางการแพทย์ เรารู้จักฟูโรเซไมด์(Furosemide) ในฐานะ ยาขับปัสสาวะในกลุ่ม Loop Diuretics ออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของโปรตีนขนส่งอิเล็กโทรไลต์ NKCC2 cotransporter บริเวณเยื่อหุ้มเซลล์ด้านท่อไต (luminal membrane) ของท่อไตส่วนหนาขาขึ้นของห่วงเฮนเล (Thick Ascending Limb of the Henle's Loop)
ซึ่งโดยทั่วไป Furosemide ใช้รักษาโรคความดันโลหิตสูง โดยเป็นยาทางเลือกร่วมกับยาในกลุ่ม ACE inhibitors และ กลุ่ม ARB มีประสิทธิภาพดี แต่คนไข้มักจะบ่นรำคาน เพราะต้องฉี่ทั้งวัน โดยทั่วไปจึงจ่ายเป็น 1x1 pc เช้า หรือเที่ยง ไม่มีใครเขากินตอนเย็นกัน ไม่เช่นนั้นคนไข้ของท่านจะวิ่งฉี่ทั้งคืน
จริงๆเหตุผลที่มันห้ามใช้ในนักกีฬา เท่าที่หามาก็หลากหลาย แต่เหตุผลที่ผมรู้สึกว่าสมเหตุสมผลในทางเภสัชวิทยา แล้วรู้สึกว่าอันตรายจริงๆสำหรับทั้งทางกีฬาและต่อตัวนักกีฬาเอง มีอยู่ 3 เหตุผล ดังนี้
1. รีบน้ำหนัก
อย่างที่บอกไปว่า Furosemide ยับยั้งการดูดกลับน้ำและแร่ธาตุที่ Ascending Limb of the Henle's Loop เพราะฉะนั้นเมื่อรวมกับน้ำที่ร่างกายขับออกมาอย่างต่อเนื่อง ทำให้ร่างกายอยู่ในภาวะสูญเสียน้ำ เมื่อเป็นเช่นนั้น ร่างกายจึงจำเป็นต้องรีดน้ำในเซลล์ออกมาชดเชย และหมุนเวียนไปแบบนี้ ทำให้น้ำหนักลดลงชั่วคราว !!ห้ามทำตามเด็ดขาด เนื่องจากมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดภาวะไตวายเฉียบพลัน!!
จากสิ่งที่เกิดขึ้นข้างต้น ยาดังกล่าวอาจถูกนำไปโกงน้ำหนัก ในกีฬาบางประเภทที่ใช้น้ำหนักเป็นเกณฑ์ตัดสินบางอย่างได้
2. กลบกลื่นสารบางอย่าง
นอกจากน้ำและแร่ธาตแล้ว Furosemide ยังสามารถแร่งการขับสารบางอย่างออกจากร่างกายได้ จึงมีคนหัวใสนำ Furosemide มาใช้เพื่อควบคุมสารบางอย่างที่มีเกณฑ์ที่ห้ามสูงเกินกำหนด เช่น ซัลบูทามอล (Salbutamol), ฟอร์โมเทอรอล (Formoterol), เอฟีดรีน (Ephedrine) และซูโดเอฟีดรีน (Pseudoephedrine)
และนี่น่าจะเป็นเหตุผลหลักๆ ที่ทำให้ Furosemide ถูกแบนจากการใช้ในนักกีฬา
3. ไตวาย(ตายไว) เฉียบพลัน
อย่างที่หมายเหตุไปในข้อแรก เมื่อน้ำเราน้อย อัตราการทำงานของไตก็จะทำ ทำให้ไตค่อยๆหยุดทำงาน และเข้าสู่ภาวะที่เรียกว่า ไตวายเฉียบพลัน (Acute Kidney Injury: AKI) ซึ่งอันตรายถึงชีวิต นอกจากนี้ การที่แร่ธาตุในร่างกายถูกขับไป ทำให้ร่างกายเข้าสู่ภาวะขาดโพแทสเซียม หรือ Hypokalemia ซึ่งจะทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวัดจนทำให้เกิดภาวะช็อคและเสียชีวิตได้ ซึ่งทั้งหมดที่ว่ามาเป็นอันตรายต่อตัวนักกีฬาเอง ในกรณีที่ต้องลงแข่งทั้งๆที่ร่างกายขาดน้ำและแร่ธาตุ
อย่างไรก็ตาม การใช้ Furosemide ไม่ได้เป็นข้อห้ามเสียทีเดียว หากมีหลักฐานทางการแพทย์ที่ระบุความจำเป็นชัดเจนในการใช้
อ้างอิง
Cadwallader AB, de la Torre X, Tieri A, Botrè F. The abuse of diuretics as performance-enhancing drugs and masking agents in sport doping: pharmacology, toxicology and analysis. Br J Pharmacol. 2010 Sep;161(1):1-16. doi: 10.1111/j.1476-5381.2010.00789.x. PMID: 20718736; PMCID: PMC2962812.
Tandon S, Bowers LD, Fedoruk MN. Treating the elite athlete: anti-doping information for the health professional. Mo Med. 2015 Mar-Apr;112(2):122-8. PMID: 25958657; PMCID: PMC6170056.
โฆษณา