เติ้ง เสี่ยวผิง จากชายที่เกือบหมดอนาคตทางการเมือง สู่ผู้เปลี่ยนอนาคตจีนให้ยิ่งใหญ่
วันนี้วันที่ 1 ตุลาคม เป็นวันชาติจีน วันนี้เราอาจคุ้นเคยกับภาพของจีนในฐานะประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่อันดับ 2 ของโลก มีเมืองทันสมัย รถไฟความเร็วสูง โรงงาน เทคโนโลยี Ai และบริษัทจีนที่แข่งขันอยู่ในตลาดโลก
แต่หากเราย้อนกลับไปเมื่อประมาณครึ่งศตวรรษก่อน ภาพของจีนแตกต่างจากวันนี้สิ้นเชิง และหนึ่งในบุคคลสำคัญที่มีส่วนเปลี่ยนเส้นทางของประเทศ คือ ชายร่างเล็กที่ชื่อว่า เติ้ง เสี่ยวผิง และวันนี้ที่เป็นวันชาติจีนผมจึงอยากเขียนถึงบทบาทความสำคัญของเขาที่มีต่อการเปลี่ยนแปลงประเทศจีน
เติ้งเป็นนักปฏิวัติรุ่นเดียวกับ เหมา เจ๋อตุง ผ่านทั้งสงครามกลางเมือง และการต่อสู้ที่นำพาพรรคคอมมิวนิสต์จีนขึ้นสู่อำนาจในปี 1949 ก่อนก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในผู้นำระดับสูงของประเทศ
แต่การอยู่ใกล้อำนาจ ไม่ได้หมายความว่าเขาจะปลอดภัยจากอำนาจนั้นเสมอไป เมื่อการปฏิวัติวัฒนธรรมเริ่มขึ้นในปี 1966 คนใกล้ชิดเหมาจำนวนมากถูกกล่าวหาว่าเดินออกจากแนวทางของเหมา และได้ตกเป็นเป้าหมายการโจมตีและกวาดล้างทางการเมือง จากเพื่อนร่วมอุดมการณ์กลายมาเป็นศัตรู
เติ้งถูกปลดจากตำแหน่ง และถูกส่งไปทำงานในโรงงานที่มณฑลเจียงซีชนบทอันห่างไกล เติ้ง ผู่ฟาง ลูกชายของเขา ซึ่งขณะนั้นเป็นนักศึกษามหาวิทยาลัยปักกิ่งก็ถูกจับโยนลงมาจากอาคาร 4 ชั้น จนกลายเป็นอัมพาตตั้งแต่ช่วงล่างของร่างกาย ครอบครัวของเติ้งได้รับผลกระทบอย่างหนัก ชีวิตทางการเมืองของเขาดูเหมือนจะจบสิ้นลงแล้ว
แต่ชีวิตเขาก็พลิกผันอีกครั้ง หลังการเสียชีวิตของเหมาในปี 1976 เติ้ง เสี่ยวผิงค่อยๆ กลับมามีอิทธิพลทางการเมืองจีนอีกครั้ง จนในที่สุดก็สามารถเอาชนะอำนาจเดิม และกลายเป็นผู้นำประเทศรุ่นที่ 2 ต่อจากเหมาได้สำเร็จ
ภายหลังเติ้งได้ขึ้นมาเป็นผู้นำจีน เขามองว่าประเทศจีนบอบช้ำมามาก มีประชาชนต้องอดอยากเสียชีวิตและได้รับผลกระทบในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรมจำนวนหลายสิบล้านคน เขาจึงไม่คิดแก้แค้นอำนาจเก่า แต่กลับมูฟออนดำเนินนโยบายเพื่อทำให้จีนหลุดพ้นจากความยากจนให้ได้ เติ้งให้ความสำคัญกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริง ผ่านคำพูดที่เป็นที่จดจำมาจนถึงทุกวันนี้ว่า “ไม่สำคัญว่าแมวจะสีดำหรือสีขาว ขอเพียงจับหนูได้ก็เป็นแมวที่ดี”
ในปี 1978 เติ้งดำเนินนโยบายปฏิรูปและเปิดประเทศ จีนเปิดรับการลงทุน เทคโนโลยี และความรู้จากต่างประเทศ ทดลองใช้กลไกตลาด และจัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษในพื้นที่ต่างๆ เมืองเล็กอย่างเซินเจิ้นค่อยๆ เติบโตขึ้น จีนเริ่มเชื่อมตัวเองเข้ากับเศรษฐกิจโลก และกลายเป็นฐานการผลิตสำคัญของโลกในเวลาต่อมา
แต่เรื่องราวของเติ้ง เสี่ยวผิง ไม่ได้มีเพียงด้านความสำเร็จทางเศรษฐกิจ ปี 1989 กลายเป็นอีกหนึ่งหน้าประวัติศาสตร์ที่ติดตามชื่อของเขามาจนถึงทุกวันนี้ เมื่อเกิดการชุมนุมที่จัตุรัสเทียนอันเหมินในกรุงปักกิ่ง การชุมนุมเริ่มจากนักศึกษาและขยายไปสู่ประชาชนจำนวนมาก ผู้ชุมนุมเรียกร้องในหลายประเด็น ทั้งการแก้ปัญหาคอร์รับชัน เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น และการปฏิรูปทางการเมือง
ความขัดแย้งดำเนินต่อเนื่องหลายสัปดาห์ ก่อนรัฐบาลจีนประกาศกฎอัยการศึก และในคืนวันที่ 3 ต่อเนื่องจนถึงวันที่ 4 มิถุนายน กองทัพปลดปล่อยประชาชนจีนเคลื่อนกำลังเข้าสู่ใจกลางกรุงปักกิ่งเพื่อสลายการชุมนุม เกิดการยิง และการปะทะจนมีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก โดยจำนวนที่แน่นอนยังคงเป็นข้อถกเถียง บ้างก็ว่าหลายร้อยคน บ้างก็ว่าหลายพันคน
เอกสารที่เปิดเผยในเวลาต่อมาบ่งชี้ว่า เติ้ง เสี่ยวผิงมีบทบาทสำคัญในการตัดสินใจใช้กำลังเพื่อสลายการชุมนุม และวันที่ 9 มิถุนายน เขาได้ปรากฎตัวต่อสาธารณะพร้อมแสดงการสนับสนุนปฏิบัติการของกองทัพยิ่งตอกย้ำว่าเขาคือผู้อยู่เบื้องหลังการใช้กำลัง
เหตุการณ์เทียนอันเหมินจึงกลายเป็นด้านที่มืดมนที่สุดด้านหนึ่งในช่วงที่เติ้ง เสี่ยวผิงเป็นผู้นำสูงสุดของจีน
มันทำให้ภาพของเขามีความซับซ้อนมากขึ้น เพราะชายคนเดียวกันที่กล้าเปิดประตูเศรษฐกิจของจีนออกสู่โลก กลับเลือกปิดประตูอย่างเด็ดขาดในเรื่องการเปลี่ยนแปลงอำนาจทางการเมือง
หลังเหตุการณ์นั้น จีนถูกนานาชาติประณามและเผชิญมาตรการคว่ำบาตรหลายด้าน แต่เติ้งยังคงยืนยันแนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจ และในช่วงต้นทศวรรษ 1990 เขายังคงผลักดันให้การปฏิรูปเดินหน้าต่อไป
หลายทศวรรษต่อมา จีนเติบโตขึ้นจนกลายเป็นประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดอันดับ 2 ของโลก เป็นรองเพียงสหรัฐอเมริกา แน่นอนว่าความสำเร็จของจีนไม่ได้เกิดจากเติ้ง เสี่ยวผิงเพียงคนเดียว แต่หากจะเข้าใจจีนในวันนี้ ก็คงยากที่จะข้ามชื่อของชายคนนี้ไป
ชายที่ครั้งหนึ่งเป็นคนใกล้ชิดกับผู้นำประเทศ
แต่กลับถูกผู้นำใช้อำนาจทางการเมืองกวาดล้าง
แต่แล้ววันหนึ่งเขากลับขึ้นมาอยู่ในจุดสูงสุดที่มีอำนาจตัดสินอนาคตของคนทั้งประเทศ
เขาเปิดประตูให้จีนออกไปพบโลกภายนอก
วางรากฐานการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจครั้งใหญ่
และในเวลาเดียวกันก็ทิ้งบาดแผลทางการเมืองที่ไม่มีใครลืมลง
บางทีการเรียนรู้ประวัติศาสตร์ที่ดีที่สุด
ไม่ใช่การเลือกกว่าจะยกย่องหรือประณามใคร
แต่คือการมองให้เห็นทั้งสิ่งที่เขาสร้างความเจริญ และสิ่งที่เขาได้ทิ้งบาดแผลไว้ก็เป็นได้ครับ
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
