7,000 ปีก่อน มนุษย์ผ่าตัดสมองกันแล้ว! เปิดความลับศัลยกรรมสุดทึ่งแห่งโลกโบราณ
*ภาพจำลองโดย AI เพื่อความสวยงาม
การผ่าตัดสมองรูปแบบแรกสุดเท่าที่มีหลักฐานปรากฏในประวัติศาสตร์ คือ “การเจาะกะโหลกศีรษะ (Trepanation)” ซึ่งเป็นหัตถการที่มีการนำกระดูกกะโหลกศีรษะบางส่วนออกด้วยวิธีการขูด ตัด หรือเจาะ ซึ่งการผ่าตัดรูปแบบโบราณนี้มีประวัติย้อนหลังไปอย่างน้อย 7,000 ปี โดยหลักฐานทางโบราณคดีบางส่วนบ่งชี้ว่าอาจเริ่มมีการปฏิบัติมาตั้งแต่ 10,000 ปีก่อนคริสตกาล และนับเป็นหัตถการทางศัลยกรรมที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่มีหลักฐานว่ามนุษย์เคยกระทำต่อร่างกาย
การเจาะกะโหลกศีรษะเป็นวิธีการที่แพร่หลายไปทั่วภูมิภาคต่างๆ ของโลกในยุคก่อนประวัติศาสตร์ ทั้งในยุโรป แอฟริกา เอเชีย และทวีปอเมริกา โดยในประเทศฝรั่งเศส นักโบราณคดีได้ค้นพบกะโหลกศีรษะมนุษย์จากยุคหินใหม่ที่มีร่องรอยของรูเจาะหรือรอยขูดซึ่งทำขึ้นอย่างแม่นยำ
กะโหลกจำนวนมากปรากฏหลักฐานของการสร้างเนื้อกระดูกขึ้นใหม่ แสดงให้เห็นว่าผู้เข้ารับการผ่าตัดสามารถมีชีวิตรอดต่อไปได้อีกหลายเดือนหรือแม้กระทั่งหลายปีหลังการผ่าตัด นอกจากนี้ ยังมีการค้นพบกะโหลกศีรษะหลายชิ้นที่ผ่านการเจาะในแหล่งฝังศพแห่งหนึ่งที่เมืองอ็องซิสไฮม์ (Ensisheim) ทางตะวันออกเฉียงเหนือของฝรั่งเศส ซึ่งมีอายุย้อนไปถึงช่วงยุค 40 ปีก่อนคริสตกาล
อย่างไรก็ตาม เหตุผลเบื้องหลังการเจาะกะโหลกศีรษะก็ยังคงเป็นประเด็นที่มีการถกเถียงกันในหมู่นักวิชาการ โดยในหลายกรณี เชื่อกันว่าหัตถการดังกล่าวน่าจะถูกนำมาใช้เพื่อรักษาการบาดเจ็บที่ศีรษะ โดยเฉพาะภาวะกะโหลกศีรษะแตกจากการพลัดตกหกล้มหรือการต่อสู้ ซึ่งกะโหลกศีรษะบางชิ้นที่ผ่านการเจาะยังปรากฏร่องรอยการบาดเจ็บอื่นๆ ร่วมด้วย ซึ่งบ่งชี้ว่าการผ่าตัดอาจมีจุดประสงค์เพื่อบรรเทาภาวะความดันภายในกะโหลกศีรษะที่เพิ่มสูงขึ้นหรือเพื่อรักษาการติดเชื้อ
ในภูมิภาคอื่น เช่น ดินแดนเปรูในยุคก่อน การเจาะกะโหลกศีรษะอาจมีจุดประสงค์ทางความเชื่อด้านจิตวิญญาณหรือพิธีกรรมร่วมด้วย โดยอาจเป็นการกระทำเพื่อขับไล่วิญญาณชั่วร้ายหรือรักษาความเจ็บป่วยทางจิต
เครื่องมือที่ใช้ในการเจาะกะโหลกศีรษะมีความแตกต่างกันไปตามภูมิภาคและช่วงเวลา แต่โดยทั่วไปมักประกอบด้วยใบมีดที่ทำจากหินออบซิเดียน เครื่องมือขูดที่ทำจากหินเหล็กไฟ หรือเครื่องมือที่ทำจากกระดูกซึ่งมีปลายแหลมคม
เรื่องน่าทึ่งคือ อัตราการรอดชีวิตที่ค่อนข้างสูง ซึ่งประเมินได้จากร่องรอยการสมานตัวของกระดูก บ่งชี้ว่าสังคมโบราณบางแห่งอาจมีผู้ประกอบการผ่าตัดที่มีความชำนาญเฉพาะทาง ตลอดจนมีความเข้าใจเบื้องต้นเกี่ยวกับการรักษาความปลอดเชื้อและการดูแลผู้ป่วยหลังการผ่าตัด
การเจาะกะโหลกศีรษะยังคงได้รับการปฏิบัติสืบต่อมาในยุคประวัติศาสตร์ โดยมีการกล่าวถึงหัตถการดังกล่าวแม้กระทั่งในตำราทางการแพทย์ของกรีกโบราณ โรมัน และยุคกลาง
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
