เมื่อวาน เวลา 12:00 • ประวัติศาสตร์

🍖 เรารู้ว่าบรรพบุรุษมนุษย์มาจาก "ทวีปแอฟริกา" คำถามคือเรารู้ได้ไง? อะไรเป็นหลักฐาน

ถามว่าบรรพบุรุษของมนุษย์ถือกำเนิดขึ้นที่ไหน? แน่นอนว่า เราก็ต้องตอบว่า "ทวีปแอฟริกา" แต่สงสัยไหมว่า ทำไมต้องเป็นแอฟริกา ทำไมไม่เป็นทวีปอื่นล่ะ
ถ้าอ้างอิงจากหนังสือ The Descent of Man ในปี 1871 ของนักบรรพชีวินวิทยาชื่อดังอย่าง ชาร์ลส์ ดาร์วิน (Charles Darwin) ดาร์วินให้ความเห็นว่า เป็นไปได้ที่แอฟริกาเป็นแหล่งกำเนิดของมนุษยชาติ เพราะญาติที่ใกล้ชิดที่สุดของมนุษย์อย่างชิมแปนซีและกอริลล่าต่างก็อาศัยอยู่ที่นั่น
อย่างไรก็ตามดาร์วินตั้งข้อสังเกตว่า ในทวีปยุโรปเองก็เคยเป็นถิ่นที่อยู่ของลิงขนาดใหญ่ที่สูญพันธุ์ไปแล้วเช่นกัน มันจึง "อาจ" เป็นไปได้ว่า บรรพบุรุษของมนุษย์อพยพจากยุโรปไปยังแอฟริกา
สุดท้ายดาร์วินสรุปเรื่องนี้เพียงแค่ว่า "ไม่มีประโยชน์อะไรที่จะคาดเดาเรื่องนี้"
พอถึงช่วงต้นศตวรรษที่ 20 การค้นพบฟอสซิลโครงกระดูกมนุษย์หลากหลายสายพันธุ์ ไม่ว่าจะเป็น "มนุษย์นีแอนเดอร์ทัล" (Neanderthal) หรือโฮโม นีแอนเดอร์ทัลเอนซิส (Homo neanderthalensis) ในยุโรป
"มนุษย์ชวา" (Java Man) หรือโฮโม อีเร็กตัส (Homo erectus) ในอินโดนีเซีย รวมถึง "มนุษย์พิลท์ดาวน์" (Piltdown Man) ในอังกฤษ (ที่ภายหลังถูกแฉว่าเป็นเรื่องหลอกลวง) เลยทำให้เกิดทฤษฎีว่า มนุษย์ถือกำเนิดขึ้นในยุโรปหรือไม่ก็เอเชีย กลายเป็นแนวคิดกระแสหลักที่นักวิชาการเชื่อถือในตอนนั้น
แต่กระแสหลักที่ว่านี้ ก็ต้องสั่นคลอนในปี 1924 จากการค้นพบกะโหลกชิ้นหนึ่งในเหมืองหินแห่งหนึ่ง ใกล้กับเมืองตอง (Taung) ในประเทศแอฟริกาใต้
นักบรรพชีวินวิทยาชาวออสเตรเลียชื่อ เรย์มอนด์ ดาร์ท (Raymond Dart) ทำการตรวจสอบกะโหลกดังกล่าว โดยเขาพบว่า กะโหลกชิ้นนี้มีลักษณะคล้ายกับกะโหลกของลิง แต่มีฟันแบบมนุษย์ โดยกะโหลกมีขนาดเล็กกว่ากะโหลกมนุษย์ไซส์ปกติ จึงเชื่อว่าเจ้าของกะโหลกมีอายุราว 3-4 ปี
เมื่อวัดขนาดสมองพบว่า มีขนาดเล็กกว่าสมองของมนุษย์ถึง 1 ใน 3 แต่รูที่ฐานกะโหลกศีรษะหรือที่เรียกว่า foramen magnum บ่งชี้ว่า สิ่งมีชีวิตนี้เดินสองขาและยืนตัวตรงเหมือนกับมนุษย์ และมีชีวิตอยู่ที่แอฟริกาใต้เมื่อราว 2 ล้านปีที่แล้ว
การค้นพบนี้ ทำให้เรย์มอนด์มั่นใจว่า นี่คือบรรพบุรุษหรือสายพันธุ์ของมนุษย์ที่เก่าแก่ที่สุด (ในตอนนั้น) โดยเขาก็ตั้งชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า "ออสตราโลพิเทคัส แอฟริกานัส" (Australopithecus africanus) ที่แปลว่า ลิงทางใต้ของแอฟริกา (southern ape of Africa) และตั้งชื่อเล่นว่า "Taung Child"
"(นี่คือ) เผ่าพันธุ์วานรที่สูญพันธุ์ไปแล้ว ที่อยู่กึ่งกลางระหว่างแอนโทรพอยด์ (สัตว์จำพวกลิงทั้งมีหางและไม่มีหาง) กับมนุษย์" ข้อความบางส่วนจากวารสาร Nature ปี 1925
ทว่าการค้นพบของเรย์มอนด์ กลับไม่ได้รับความน่าเชื่อถือจากนักวิชาการส่วนใหญ่ เพราะพวกเขามองว่า กะโหลกนี้เป็นของลิงมากกว่าจะเป็นมนุษย์ จึงไม่ควรนับญาติกับมนุษย์ แถมบางคนยังมองว่า การตั้งชื่อ Australopithecus africanus ของเรย์มอนด์ยังดูตลก เพราะมันคือการผสมระหว่างภาษาละตินกับกรีก
แต่การค้นพบฟอสซิลมนุษย์โบราณที่มีอายุหลักล้านปีขึ้นไป อีกหลายแห่งในแอฟริกาตั้งแต่ทศวรรษ 1930 ก็ทำให้ทฤษฎีที่ว่า มนุษย์มีจุดกำเนิดที่แอฟริกาได้รับความน่าเชื่อถือในท้ายที่สุด จนทำให้แอฟริกาถูกขนานนามว่า "Cradle of Humankind" หรือจุดกำเนิดของมนุษยชาตินั่นเอง
#HistofunDeluxe
โฆษณา