จากเก็บกู้ทุ่นระเบิด สู่การปกป้องป่าสัมโลตในกัมพูชา ของแองเจลินา โจลี
ในปี 2025 เจ้าหน้าที่ลาดตระเวนป่าสัมโลต ทางตะวันตกเฉียงเหนือของกัมพูชา เก็บบ่วงลวดที่ใช้ดักสัตว์ออกจากป่าได้รวมความยาวเกือบ 7.8 กิโลเมตร
เบื้องหลังงานนี้คือโครงการที่เริ่มต้นจากการเก็บกู้ทุ่นระเบิดหลังสงคราม ก่อนขยายมาสู่การปกป้องป่า สัตว์ป่า และชีวิตของชุมชนที่อาศัยอยู่โดยรอบ โดยมีแองเจลินา โจลี เป็นผู้ริเริ่มสนับสนุนตั้งแต่ปี 2003
ป่าสัมโลต (Samlaut) มีอาณาเขตอยู่ในจังหวัดพระตะบองและไพลิน ทางตะวันตกเฉียงเหนือของกัมพูชา ใกล้ชายแดนไทย ขนาดพื้นที่ครอบคลุมประมาณ 610 ตารางกิโลเมตร
นับเป็นผืนป่าสำคัญที่ยังมีสัตว์ป่าหายากอาศัยอยู่ ทั้งช้างเอเชียและตัวนิ่มซุนดา สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่อยู่ในสถานะใกล้สูญพันธุ์
เดิมที สัตว์ป่าในพื้นที่ไม่ได้รับความสนใจเท่าใดนัก เนื่องจากพื้นที่เต็มไปด้วยทุ่นระเบิดและวัตถุระเบิดตกค้างจากสงคราม
ปี 2003 แองเจลินา โจลี ได้เริ่มโครงการ โดยทำงานร่วมกับชุมชนชนบทเพื่อเก็บกู้ระเบิดสงคราม ผ่านการตั้งมูลนิธิแมดด็อกซ์ (Maddox Foundation)
เป้าหมายตอนแรก คือทำให้ผู้คนมีพื้นที่ปลอดภัยสำหรับอยู่อาศัย ทำการเกษตร และกลับมาสร้างชีวิตขึ้นใหม่
เหตุและผลนั้นคงต้องย้อนไปตั้งแต่วันที่ แองเจลินา โจลี เดินทางมากัมพูชาครั้งแรก เพื่อถ่ายทำภาพยนตร์ Lara Croft: Tomb Raider ที่นครวัด
การเดินทางครั้งนั้นทำให้นักแสดงสาวได้รู้จักประเทศที่ผ่านสงครามและระบอบเขมรแดง รวมถึงเห็นความยากลำบากของผู้คนในพื้นที่
หลังจากนั้นเธอกลับมากัมพูชาในฐานะผู้ทำงานร่วมกับสำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ (UNHCR) และรับอุปการะแมดด็อกซ์ เด็กชายชาวกัมพูชาในปี 2002
จากนั้นความผูกพันกับประเทศนี้จึงค่อยๆ กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตและเป็นงานที่ต้องมีส่วนร่วม
หลังการเก็บกู้วัตถุระเบิดผ่านไปจนพื้นที่บางส่วนปลอดภัยมากขึ้น งานของมูลนิธิก็ค่อยๆ ขยายไปสู่การพัฒนาชุมชน ทั้งด้านอาชีพ สถานพยาบาล โรงเรียน และการอนุรักษ์ธรรมชาติ
ในปี 2006 มูลนิธิเริ่มภารกิจปกป้องป่าสัมโลต โดยรับสมัครและฝึกอบรมคนในท้องถิ่นให้เป็นเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่า ออกลาดตระเวนเพื่อป้องกันการตัดไม้ผิดกฎหมายและการล่าสัตว์ป่า
ในปี 2017 มูลนิธิแมดด็อกซ์ร่วมกับหน่วยงานป่าไม้จังหวัดพระตะบองและหน่วยงานท้องถิ่น ดำเนินโครงการป่าชุมชน 11 โครงการใน 4 ตำบลของเขตสัมโลต
ต่อมาในปี 2018 มูลนิธิได้จัดตั้งฐานปฏิบัติงาน ซึ่งใช้เป็นทั้งสำนักงานภาคสนามและฐานของหน่วยลาดตระเวนป่า โดยมูลนิธิทำงานร่วมกับหน่วยงานรัฐและชุมชนเพื่อสนับสนุนการอนุรักษ์
ผลของการทำงานปรากฎขึ้นเมื่อองค์กร Fauna & Flora ได้สำรวจความหลากหลายทางชีวภาพในสัมโลตช่วงปี 2021 - 2022 โดยได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิและทำงานร่วมกับกระทรวงสิ่งแวดล้อมกัมพูชา
ทีมวิจัยสำรวจทั้งนก พืช ค้างคาว สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง สัตว์เลื้อยคลาน และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก พร้อมติดตั้งกล้องดักถ่ายเพื่อบันทึกสัตว์ที่พบเห็นได้ยากในธรรมชาติ
กล้องเกือบ 50 ตัวบันทึกภาพสัตว์ได้ 44 ชนิด แบ่งเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 28 ชนิด นก 15 ชนิด และสัตว์เลื้อยคลาน 1 ชนิด ในจำนวนนี้มีสัตว์ที่อยู่ในบัญชีชนิดพันธุ์ถูกคุกคามของ IUCN เช่น ช้างเอเชีย ตัวนิ่มซุนดา หมาใน และค่างแว่นถิ่นใต้
ทีมสำรวจนกยังบันทึกเหล่าวิหคได้ 142 ชนิด ขณะที่การสำรวจพืชพบความหลากหลายของกล้วยไม้มากกว่า 50 ชนิด และมีพืชบางชนิดที่ไม่เคยมีบันทึกการพบในกัมพูชามาก่อน
แต่ภาพจากกล้องชุดเดียวกันก็เผยให้เห็นมุมปัญหาที่เกิดขึ้นในป่า
กล้องดักถ่ายภาพบันทึกภาพคนถืออาวุธเข้าไปในพื้นที่ และยังพบหลักฐานของบ่วงดักสัตว์ รวมถึงพบกวางตัวหนึ่งที่สูญเสียขา ที่ประเมินได้ว่าเกิดจากบ่วงล่าสัตว์
และภารกิจเปลี่ยนจากเก็บระเบิดมาเป็นเก็บบ่วงล่าสัตว์ก็เริ่มตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา จนเมื่อในปี 2025 ที่ผ่านมา เจ้าหน้าที่ลาดตระเวนเก็บบ่วงลวดออกจากป่าได้เกือบ 7.8 กิโลเมตร ที่หมายถึงการล่าสัตว์อย่างหนัก
ในด้านหนึ่งงานอนุรักษ์ของมูลนิธิแมดด็อกซ์ จึงพยายามส่งเสริมงานสร้างรายได้ให้ชุมชน เพื่อลดการพึ่งพิงป่า
เพราะหากคนในชุมชนไม่มีทางเลือกในการทำกิน การรักษาป่าให้คงอยู่ในระยะยาวย่อมเป็นเรื่องยากขึ้น
หนึ่งในโครงการที่มูลนิธิพัฒนาขึ้นคือการเลี้ยงผึ้งอย่างยั่งยืน ซึ่งเริ่มมาตั้งแต่ในปี 2019 โดยฝึกอบรมเกษตรกรในท้องถิ่นให้เลี้ยงผึ้งและผลิตน้ำผึ้งสร้างรายได้ พร้อมส่งเสริมให้ผู้หญิงเข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้น
ตามข้อมูลของมูลนิธิ ผู้เลี้ยงผึ้งในโครงการผลิตน้ำผึ้งได้ 1,392 ลิตรในปี 2025 และเพิ่มจำนวนรังผึ้งจาก 40 รังในเดือนกันยายน 2025 เป็น 90 รังในเดือนมกราคม 2026
ที่สำคัญ การเลี้ยงผึ้งยังมีความเชื่อมโยงกับการรักษาป่าด้วยอีกทาง เพราะการผลิตน้ำผึ้งต้องอาศัยสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมและแหล่งอาหารตามธรรมชาติ
หากไม่ดูแลป่าควบคู่กันไป ผลผลิตก็อาจไม่พอสำหรับสร้างทุนให้กับชีวิต
แต่ข้อมูลจากการสำรวจยังแสดงให้เห็นว่า ผืนป่ายังเผชิญแรงกดดันจากการบุกรุกพื้นที่ การตัดไม้ และการล่าสัตว์ป่าอยู่ ภารกิจงานก็คงต้องว่ากันต่อไปในอนาคต
ดังที่ครั้งหนึ่งเธอเคยให้สัมภาษณ์ว่า “เราทุกคนกำลังพูดคุยกันว่าจะปกป้องอะไรไว้ได้มากแค่ไหน เพราะทุกอย่างกำลังเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว”
อ้างอิง
Angelina Jolie’s foundation has spent 20 years in a 150,720-acre Cambodian forest where elephants and pangolins still roam, and its rangers pulled about 4.8 miles of wire snares out in 2025 https://www.ecoticias.com/en/angelina-jolies-foundation-has-spent-20-years-in-a-150720-acre-cambodian-forest-where-elephants-and-pangolins-still-roam-and-its-rangers-pulled-about-4-8-miles-of-wire-snares-out-in-2025/
Maddox Foundation https://www.maddox.foundation/about
[Samlout Biodiversity Report, Cambodia https://www.fauna-flora.org/publications/samlout-biodiversity-report-cambodia-2023/
Survey uncovers ‘wildlife treasure’ in Cambodian park — but also signs of threats https://news.mongabay.com/2025/01/survey-uncovers-wildlife-treasure-in-cambodian-park-but-also-signs-of-threats/
Angelina Jolie on Bringing the Guerlain x UNESCO Women for Bees Programme to Cambodia https://www.vanityfair.com/style/2022/05/angelina-jolie-interview-guerlain-unesco-women-for-bees-programme
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
