ทำไมบางครั้งผู้ป่วยอัลไซเมอร์จึงมีอารมณ์รุนแรงและก้าวร้าว?
บทความ โดย รองศาสตราจารย์ นายเเพทย์รุ่งนิรันดร์ ประดิษฐสุวรรณ
สาขาวิชาอายุรศาสตร์ปัจฉิมวัย ภาควิชาอายุรศาสตร์
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
ผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์อาจแสดงพฤติกรรมก้าวร้าวหรือมีอารมณ์รุนแรงในบางครั้ง ซึ่งอาการนี้มักเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของสมองที่เสื่อมถอยลง (โดยเฉพาะในระยะกลางถึงระยะท้ายของโรค) ร่วมกับการที่ผู้ป่วยไม่สามารถถ่ายทอดความรู้สึกหรือความต้องการ เช่น หิว เจ็บปวด เหนื่อย ฯลฯ ของตนเองผ่านคำพูดได้ ผู้ป่วยหลายรายจึงแสดงออกทางอารมณ์แทน
ปัจจัยกระตุ้นพฤติกรรมก้าวร้าวหรืออารมณ์รุนแรงของผู้ป่วยที่พบบ่อย
- ทางร่างกาย: เช่น หิว กระหายน้ำ ปวดท้องอยากถ่าย/ปวดปัสสาวะ เจ็บปวด ไม่สบายตัวเพราะป่วย หรือเหนื่อยล้า
- ทางจิตใจและอารมณ์: เช่น กลัว สับสน วิตกกังวล หวาดระแวง หรือหลงผิด
- การสื่อสารและสิ่งแวดล้อม: เช่น ถูกบังคับให้ทำสิ่งที่ไม่ชอบ หรือสิ่งกระตุ้นรอบข้างมากเกินไป สภาพแวดล้อมเปลี่ยนแปลง/วุ่นวายหรือเสียงดัง ผู้ดูแลไม่เข้าใจสิ่งที่ผู้ป่วยต้องการ
แนวทางการป้องกันและรับมือสำหรับผู้ดูแล
- ดูแลความต้องการพื้นฐานของผู้ป่วย: ผู้ดูแลควรเช็คว่าผู้ป่วยกินอิ่ม ดื่มน้ำเพียงพอ ไม่ปวดปัสสาวะ/อุจจาระ ไม่มีไข้ และสบายตัวอยู่เสมอ
- รักษาตารางเวลาของกิจกรรมต่าง ๆ ให้สม่ำเสมอ: ผู้ดูแลควรให้ผู้ป่วยทำกิจกรรม เช่น อาบน้ำ แต่งตัว กินอาหาร ฯลฯ ตามเวลาเดิมทุกวัน และหากจำเป็นต้องเปลี่ยนเวลาของกิจวัตรประจำวัน ให้เปลี่ยนอย่างค่อยเป็นค่อยไป รวมทั้งไม่ควรเปลี่ยนผู้ดูแลบ่อยนัก
- สื่อสารให้ง่าย: ผู้ดูแลควรใช้คำถามสั้น ๆ ที่ให้ผู้ป่วยตอบแค่ "ใช่" หรือ "ไม่ใช่" หรือให้ผู้ป่วยเลือกเสื้อผ้าที่ต้องการเพียง 2 ตัวเลือก ไม่ต้องมีตัวเลือกหลากหลายเกินไป ผู้ดูแลควรบอกให้ผู้ป่วยทำกิจกรรมทีละอย่าง ทีละขั้นตอน พึงระลึกว่าผู้ป่วยอาจมีความเข้าใจที่จำกัด กิจกรรมหลายอย่างที่คนปกติรู้สึกว่าง่าย ๆ อาจซับซ้อนเกินไปสำหรับผู้ป่วยก็ได้
- ลดสิ่งกระตุ้น: ควรหลีกเลี่ยงสถานที่เสียงดังหรือคนเยอะ/วุ่นวาย และควรจัดให้ผู้ป่วยมีช่วงเวลาพักผ่อนระหว่างวัน
- จัดสิ่งแวดล้อมและกิจกรรมผ่อนคลาย: ถ้าผู้ป่วยเริ่มมีอารมณ์รุนแรงขึ้น ผู้ดูแลควรเตรียมสิ่งของชิ้นโปรดที่คุ้นเคย เช่น ผ้าห่ม หมอน ตุ๊กตา ฯลฯ ไว้ใกล้ ๆ ที่สามารถหยิบให้ผู้ป่วยได้ทันที หรือชวนให้ผู้ป่วยทำกิจกรรมสบายๆ เช่น ฟังเพลงที่ชอบ หรือดูรูปเก่า ๆ
- จดบันทึกและดูแลตนเอง: ผู้ดูแลควรสังเกตว่ามีช่วงเวลาใดที่ผู้ป่วยมักมีอารมณ์รุนแรงหรือไม่ เพื่อจะได้เตรียมระวังไว้ล่วงหน้า และผู้ดูแลก็ต้องควบคุมอารมณ์ตนเอง รวมทั้งหาเวลาพักผ่อนบ้าง หากรู้สึกเหนื่อยล้าหรือเครียด
- 5
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
