จีนเริ่มใช้หุ่นยนต์ขายของจริงแล้ว อนาคตธุรกิจค้าปลีกจะเปลี่ยนไปแค่ไหน?
ช่วงนี้เริ่มมีคนพูดถึงการพัฒนา AI และหุ่นยนต์ของจีนมากขึ้นเรื่อย ๆ ตัวผมเองก็เพิ่งกลับจากงานWorld Internet Conference ในจีน ซึ่งมีการนำหุ่นยนต์มาจัดแสดงในบทบาทพนักงานร้านค้า
อย่างเช่น Galbot ซึ่งรายนี้ มีการนำไปใช้งานจริง รับคำสั่งซื้อและหยิบเครื่องดื่มให้ลูกค้าในร้านแฟมิลี่มาร์ท ที่ปักกิ่งแล้ว โดยทางผู้บริหารของ Galbot เปิดเผยกับสื่อจีนเมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมาว่า มีการติดตั้งร้านรูปแบบแคปซูลกว่า 200 จุดในเกือบ 50 เมือง แม้จำนวนจุดติดตั้งจะยังไม่ได้บอกว่าธุรกิจทำกำไรเพียงใด แต่ก็เห็นการขยายการใช้งานออกจากร้านต้นแบบแล้ว
จีนถือเป็นฐานการผลิตหุ่นยนต์รายใหญ่ของจีน โดย China Daily สื่อหลักของจีน อ้างข้อมูลสหพันธ์หุ่นยนต์นานาชาติว่า ปี 2025 จีนติดตั้งหุ่นยนต์อุตสาหกรรมใหม่ประมาณ 354,000 ตัว หรือ 59% ของทั้งโลก
ตัวเลขนี้เป็นหุ่นยนต์ในโรงงาน ไม่ใช่ในร้านค้า แต่ช่วยอธิบายว่าทำไมจีนจึงมีความพร้อมในการพัฒนาต่อเข้าสู่ธุรกิจบริการ ผมมองว่าการมีผู้ผลิตและตลาดขนาดใหญ่อยู่ในประเทศเดียวกัน เอื้อให้บริษัทนำระบบออกมาทดลอง เก็บปัญหา และปรับปรุงได้ต่อเนื่อง
ในภาคค้าปลีกและภาคบริการ ผมให้น้ำหนักกับ “การเปลี่ยนวิธีแบ่งงานในร้านมากกว่าการลดพนักงานทั้งร้าน” ครับ
ภาพจากงานอินเทอร์เนตโลก 2026 - ถ่ายโดยอ้ายจง
ตัวอย่างเช่น โรงแรมในเครือแชงกรี-ลาแห่งหนึ่งในเซี่ยงไฮ้ใช้หุ่นยนต์แปดตัว ในงานที่แตกต่างกัน โดยให้หุ่นยนต์รูปร่างคล้ายคนต้อนรับแขก ส่วนงานส่งของและทำความสะอาดใช้หุ่นยนต์เฉพาะทาง ร้านค้าก็อาจจัดงานในลักษณะเดียวกัน ให้เครื่องรับงานหยิบสินค้าและเตรียมออร์เดอร์ ขณะที่พนักงานดูแลการขาย ให้คำแนะนำ และแก้ปัญหาให้ลูกค้า
มันก็น่าคิดนะครับว่า
ถ้าหุ่นยนต์หยิบและเตรียมสินค้าได้ต่อเนื่อง ธุรกิจอาจขยายพื้นที่ให้บริการด้วยจุดขายขนาดเล็ก แทนการเปิดร้านเต็มรูปแบบทุกแห่ง จุดเหล่านี้มีสินค้าเก็บไว้และใช้หุ่นยนต์เตรียมออร์เดอร์ รองรับทั้งลูกค้าที่เดินมาซื้อและไรเดอร์ที่มารับสินค้าไปส่ง ประโยชน์ของหุ่นยนต์จึงอาจอยู่ที่การช่วยจัดการออร์เดอร์หลังร้าน มากกว่าการยืนให้บริการอยู่หน้าเคาน์เตอร์
แต่ต้องแยกความคุ้มค่าของผู้ผลิตหุ่นยนต์กับผู้ค้าปลีกออกจากกัน สำหรับผู้ผลิต การนำหุ่นยนต์ลงร้านจริงช่วยให้เห็นปัญหาและเก็บข้อมูลไปพัฒนาต่อ
แม้ระบบยังทำงานได้ไม่ครบทุกขั้นตอน ส่วนเจ้าของร้านต้องดูว่าหุ่นยนต์ช่วยเพิ่มยอดขายหรือประหยัดค่าใช้จ่ายได้คุ้มกับเงินลงทุนหรือไม่ การเห็นหุ่นยนต์ทำงานในร้านทดลองจึงยังไม่พอจะสรุปว่าร้านทั่วไปซื้อมาใช้แล้วจะคุ้มค่า
การประเมินต้องเริ่มจากงานที่หุ่นยนต์ทำได้จริง เช่น เตรียมสินค้าได้กี่ออร์เดอร์ต่อชั่วโมง ลดเวลาทำงานของพนักงานได้เท่าไร และต้องให้คนเข้าช่วยบ่อยแค่ไหน จากนั้นจึงรวมค่าซื้อเครื่อง ค่าระบบ ค่าบำรุงรักษา และค่าแรงที่ยังต้องใช้ เพื่อเปรียบเทียบต้นทุนต่อออร์เดอร์กับวิธีเดิม รวมทั้งดูว่าเมื่อเครื่องเสีย ร้านจะให้บริการต่อได้อย่างไร
เจ้าของร้านยังต้องเปรียบเทียบกับทางเลือกอื่นด้วย บางงานอาจใช้ตู้ขายสินค้าอัตโนมัติหรือเครื่องจักรเฉพาะทางได้ในต้นทุนต่ำกว่า ส่วนการเปิดบริการตลอด 24 ชั่วโมงจะคุ้มหรือไม่ ก็ต้องดูว่ายอดขายในช่วงเวลาที่เพิ่มขึ้นเพียงพอจ่ายค่าใช้จ่ายหรือเปล่า
ในมุมการตลาด ผมจะแยกลูกค้าที่มาลองเพราะอยากเห็นหุ่นยนต์ออกจากลูกค้าที่กลับมาซื้อซ้ำ หุ่นยนต์อาจช่วยให้ร้านเป็นที่รู้จักและดึงคนเข้าร้านได้ ซึ่งมีมูลค่าทางธุรกิจ แม้จะยังไม่ช่วยลดต้นทุน แต่ถ้าจะใช้เป็นกำลังหลักในการบริการ ก็ต้องพิสูจน์ว่าลูกค้าได้รับสินค้ารวดเร็ว ถูกต้อง และมีคนช่วยแก้ปัญหาเมื่อระบบผิดพลาด อย่างไร
สำหรับค้าปลีกไทย ผมมองว่าควรเริ่มทดลองกับงานที่มีปริมาณชัดเจน เช่น เตรียมออร์เดอร์ออนไลน์หรือหยิบสินค้าหลังเคาน์เตอร์ แล้ววัดผลเทียบกับวิธีเดิม
ในระยะแรกจึงน่าจะเป็นการให้หุ่นยนต์รับงานบางส่วน โดยยังมีพนักงานดูแลลูกค้าและจัดการปัญหาเฉพาะหน้า
ส่วนจะขยายการใช้งานต่อหรือไม่ ต้องดูผลจากการทำงานประจำวันว่าร้านรับออร์เดอร์ได้มากขึ้น บริการดีขึ้น หรือประหยัดค่าใช้จ่ายได้จริงเพียงใด ครับ
#อ้ายจง #เล่าเรื่องเมืองจีน #ชีวิตในจีน
- 16
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
