12 พ.ย. เวลา 15:39 • ข่าวรอบโลก

เมื่อรัสเซียกลายเป็นผู้ร้ายในเกม Call of Duty: วิดีโอเกมกับภาพลักษณ์ของประเทศ

เมื่อวิดีโอเกมระดับโลกอย่าง Call of Duty นำเสนอรัสเซียในฐานะผู้ร้ายและบิดเบือนเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์เพื่อสร้างภาพความชอบธรรมให้ปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐฯ คำถามจึงไม่ได้อยู่แค่ว่าเกมมีเนื้อหาสนุกหรือสมจริงเพียงใด แต่อยู่ที่ว่าใครเป็นผู้กำหนดภาพจำของผู้เล่นต่อประเทศอื่น และรัสเซียกำลังพยายามตอบโต้ภาพลักษณ์ดังกล่าวอย่างไร
เขียนโดย กฤษฎา สมุทรสาคร
ในสงคราม ภาพของศัตรูอาจไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเฉพาะผ่านข่าวสาร คำแถลงของรัฐบาล หรือภาพจากสนามรบเท่านั้น แต่อาจถูกปลูกฝังผ่านความบันเทิงที่ผู้คนใช้เวลาอยู่กับมันหลายชั่วโมงเช่นกัน นี่คือข้อวิจารณ์สำคัญของโจ เมยอล ผู้เขียนบทความใน The Progressive ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 21 มกราคม 2564 เขามองว่าแฟรนไชส์เกม Call of Duty ไม่ได้เพียงแค่นำเสนอประวัติศาสตร์คลาดเคลื่อน แต่ยังมีแนวโน้มสร้างภาพให้การแทรกแซงทางการทหารของสหรัฐฯ กลายเป็นเรื่องชอบธรรม ขณะที่ฝ่ายตรงข้ามถูกกำหนดบทบาทให้เป็นศัตรูที่ต้องถูกกำจัด
ตัวอย่างที่เมยอลหยิบยกขึ้นมาคือเกม Call of Duty 4: Modern Warfare ซึ่งวางจำหน่ายในปี 2562 ในเกมมีฉากที่เรียกว่า Highway of Death ซึ่งอ้างอิงถึงเหตุการณ์ในสงครามอ่าว เมยอลชี้ว่าสิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือกองกำลังผสมที่นำโดยสหรัฐฯ ได้ทำการโจมตีทางอากาศกับขบวนรถของทหารอิรักที่พ่ายแพ้และพลเรือนชาวคูเวต ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตหลายร้อยคน แต่เกมกลับโยนความรับผิดชอบให้รัสเซีย
การเปลี่ยนแปลงเช่นนี้ไม่ได้เป็นเพียงการแต่งเติมเพื่อความสนุก เพราะอาจทำให้ผู้เล่นจดจำเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ผ่านภาพที่แตกต่างจากสิ่งที่เกิดขึ้นจริง
ภาพปกเกม Call of Duty: Modern Warfare (ที่มา: Steam)
เมยอลยังวิจารณ์อีกด้วยว่า Call of Duty มักนำกลุ่มชาวอาหรับ โซเวียต เวียดนาม อเมริกาใต้ และจีนมาทำให้กลายเป็นตัวร้าย โดยกำหนดให้คนเหล่านี้มีความต้องการที่จะเห็นโลกตะวันตกล่มสลาย เมยอลมองว่าวิธีการนำเสนอเช่นนี้ทำให้ความขัดแย้งระหว่างประเทศกลายเป็นเรื่องเรียบง่ายที่เพียงแค่แบ่งเป็นฝ่ายดีกับฝ่ายร้าย ทั้งยังบดบังความซับซ้อนของประวัติศาสตร์และผลกระทบจากการใช้กำลังทางทหารของสหรัฐฯ เขาจึงเสนอว่าเกมไม่ได้เป็นเพียงสื่อบันเทิง แต่สามารถส่งอิทธิพลต่อโลกทัศน์และทัศนคติทางการเมืองของผู้เล่นได้
ความไม่พอใจต่อภาพลักษณ์ดังกล่าวปรากฏชัดในรัสเซียเช่นกัน รายงานของ Insider Gaming เมื่อวันที่ 20 มกราคม 2569 ระบุว่า สภาดูมาของรัสเซียเรียกร้องให้มีการตรวจสอบแฟรนไชส์ Call of Duty โดยกล่าวว่าเกมมีเนื้อหาสร้างความเกลียดชังต่อรัสเซีย เพราะนำเสนอชาวรัสเซียเป็นตัวร้ายอยู่เสมอ
ขณะเดียวกัน กระทรวงการพัฒนาดิจิทัลของรัสเซียแสดงท่าทีพร้อมพิจารณาสนับสนุนโครงการพัฒนาเกมยิงทางทหารสัญชาติรัสเซียที่คล้ายกับ Call of Duty โดยบริษัทผู้พัฒนาเกมดังกล่าวอาจได้รับเงินสนับสนุนสูงถึง 1 หมื่นล้านรูเบิล หรือประมาณ 4.083 พันล้านบาท รวมถึงสิทธิประโยชน์ทางภาษีและการเงิน
แนวคิดนี้มีที่มาจากข้อเสนอของมิคาอิล เดลยากิน สมาชิกสภาดูมา เกมที่รัสเซียต้องการสร้างจะกลับด้านบทบาทใน Call of Duty โดยให้ผู้เล่นสามารถต่อสู้กับกองกำลังสหรัฐฯ อังกฤษ และยูเครนได้ แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่มีแหล่งข่าวใดรายงานความคืบหน้าของโครงการดังกล่าว
การที่รัสเซียต้องการสร้างเกมของตนเองแสดงให้เห็นว่าอำนาจในการกำหนดภาพจำผ่านวัฒนธรรมสมัยนิยมเป็นสิ่งที่รัฐให้ความสำคัญ อย่างไรก็ตาม หากเกมของรัสเซียทำเพียงแค่เปลี่ยนให้ชาวอเมริกัน อังกฤษ และยูเครนกลายเป็นผู้ร้ายแทน ก็เท่ากับว่ายังคงใช้ตรรกะเดียวกันกับที่ตนกำลังวิจารณ์อยู่หรือไม่ ในท้ายที่สุดแล้ว สิ่งที่เราเห็นอยู่นี้อาจไม่ใช่การต่อสู้เพื่อให้ประวัติศาสตร์ถูกนำเสนออย่างรอบด้านมากขึ้น แต่เป็นการแข่งกันเพื่อแย่งชิงอำนาจในการเล่าเรื่องและทำให้ผู้คนเชื่อในสิ่งที่ตนต้องการจะเล่า
โฆษณา