ดร.เอกวิทย์ ณ ถลาง (พ.ศ.2473 - 2565) : ปราชญ์ของแผ่นดิน ด้านการศึกษา ด้านวัฒนธรรมและภูมิปัญญาชาวบ้าน
------------------
พ.ศ.2528 ผมย้ายจากเชียงใหม่เข้ามาทำงานที่กรมสามัญศึกษา ช่วงนั้น ดร.เอกวิทย์ ณ ถลาง เป็นอธิบดีกรมสามัญศึกษา แต่ผมไม่มีโอกาสได้ทำงานใกล้ชิดท่าน ได้ยินกิตติศัพท์คนในกรมและผู้บริหารกล่าวขานกันว่าท่านเป็นผู้มีความรู้สูง มีความสามารถในการถ่ายทอดความรู้และแนวคิดที่ยอดเยี่ยม
ผมเคยมีโอกาสได้ฟังท่านบรรยายให้ผู้บริหารฟังครั้งหนึ่ง พบความจริงว่า ท่านเป็นผู้ที่มีแนวคิดที่ลุ่มลึก เฉียบคม ถ้อยคำภาษา เนื้อหาใจความ น้ำเสียง ฟังแล้วระรื่นหู สามารถถอดคำบรรยายตีพิมพ์เป็นเอกสารเผยแพร่โดยไม่ต้องแก้ไขข้อความใด ๆเลย ผมรู้สึกชื่นชมศรัทธาท่านมาก เสียดายพอปี พ.ศ. 2529 ท่านก็ย้ายไปเป็นรองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
ผมพยายามค้นหาประวัติท่านมาเรียบเรียง แต่ก็มีน้อยมาก จึงสามารถเขัยนได้เพียงเท่านี้ หากท่านใดมีข้อมูลประวัติและผลงานดีๆของท่านมากกว่านี้ กรุณานำมาแบ่งปันกันอ่านจะขอบคุณยิ่งครับ
ดร.เอกวิทย์ ณ ถลาง เกิดเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2473 ที่จังหวัดระนอง เป็นบุตรของ พระยาอมรฤทธิ์ธำรง และ พร้อม ณ ถลาง
ท่านสำเร็จการศึกษาปริญญาอักษรศาสตรบัณฑิต และครุศาสตรบัณฑิต จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ศึกษาต่อระดับมหาบัณฑิตและดุษฎีบัณฑิตทางการศึกษา ณ มหาวิทยาลัยแห่งรัฐโคโลราโด และมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย ประเทศสหรัฐอเมริกา
ประวัติการรับราชการ ท่านรับราชการในกระทรวงศึกษาธิการ ดำรงตำแหน่งสำคัญหลายตำแหน่ง ได้แก่ อธิบดีกรมวิชาการ อธิบดีกรมสามัญศึกษา รองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ และเลขาธิการคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ
นอกจากนี้ท่านยังปฏิบัติหน้าที่สำคัญอื่นๆอีกหลายเรื่อง อาทิ สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิสภามหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี (รัฐบาล พลเอกเปรม ติณสูลานนท์) กรรมการสภาสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ประธานกรรมการมูลนิธิภูมิปัญญา ที่ปรึกษามูลนิธิโรงเรียนรุ่งอรุณ
ท่านได้รับการประกาศเกียรติคุณ อาทิ ผู้บริหารราชการพลเรือนดีเด่น ประจำปี 2532 ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาบริหารการศึกษา จากมหาวิทยาลัยบูรพา 2539 ผู้ทรงคุณวุฒิทางวัฒนธรรมของกระทรวงวัฒนธรรม กิตติเมธี สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช บุคลากรเกียรติคุณ จากสมาคมนิสิตเก่าจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อักษรศาสตร์ดีเด่น ปี 2544 นักเขียนรางวัลนราธิป ประจำปี 2556 จากสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย ศิษย์เก่าดีเยี่ยมในโอกาสฉลอง 100 ปี มหาวิทยาลัยนอร์ทเทิร์นโคโลราโด สหรัฐอเมริกา พ.ศ. 2532
ท่านเป็นบุคคลสำคัญที่มีคุณูปการต่อการศึกษาไทย โดยเฉพาะแนวคิดเรื่องการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาเป็นรากฐานในการพัฒนาสังคม ท่านมีผลงานทางวิชาการเกี่ยวกับวัฒนธรรมและภูมิปัญญาชาวบ้านทั้งภาษาไทยและภาษาต่างประเทศมากกว่า 50 เรื่อง
ดร. เอกวิทย์ ได้รับยกย่องว่าเป็นปราชญ์ของแผ่นดิน ด้านการศึกษา ด้านวัฒนธรรมและภูมิปัญญาชาวบ้าน ท่านเขียนหนังสือ ทำงานวิจัย อภิปรายและบรรยายปัญหาสังคมและวัฒนธรรมได้อย่างตกผลึกและลึกซึ้ง มีน้ำเสียงและท่าทีสุภาพนุ่มนวล เป็นมิตร และเปี่ยมด้วยเมตตา จัดให้มีคณะเดินทางไปศึกษาดูงานการดำเนินการใช้ภูมิปัญญาชาวบ้าน เปลี่ยนวิถีชีวิตจากมุ่งสนองความโลภ มาเป็นความพอเพียง อาทิ
กิจกรรมเกษตรอินทรีย์ของพ่อคำเดื่อง ภาษี ปราชญ์ชาวบ้านแห่งจังหวัดบุรีรัมย์ที่ยึดถือการพึ่งตนเอง กิจกรรมเกษตรผสมผสานของพ่อผาย สร้อยสระกลาง ปราชญ์ชาวบ้านนักจัดการของบ้านสระคูณ จังหวัดบุรีรัมย์ กิจกรรมวนเกษตรของผู้ใหญ่วิบูลย์ เข็มเฉลิม ที่อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา กิจกรรมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนของครูสุรินทร์ กิจนิจชีว์ ที่อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นต้น
ดร.เอกวิทย์ ณ ถลางถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2565 สิริอายุ 92 ปี
ดร.เอกวิทย์ ๊ ถลาง เคยให้สัมภาษณ์หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ฉบับวันพฤหัสบดีที่ 21 มิถุนายน 2544 ถึงแง่คิดในช่วงที่มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติพุทธศักราช 2542 ความตอนหนึ่งว่า
"...ผมจะมองในทางบวกว่า ไม่มีครั้งไหนในแผ่นดินไทย ที่มีการปฏิรูปการศึกษาจะบรรลุถึงระดับวาระแห่งชาติที่เป็นที่ยอมรับในความสำคัญ ทุกวันนี้ สื่อ ครูอาจารย์ ต่างสำนึกตรงกันว่าการศึกษาเป็นเรื่องที่สำคัญ เกิดเป็นกระแสเคลื่อนไหวทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงอย่างที่ต้องการ แต่ที่สำคัญก็คือ ถ้ายุทธศาสตร์ชาติพลาดนิดเดียวอาจล้มเหลวได้ สารบัญญัติของ พ.ร.บ.การศึกษาฯ มี 2 ประเด็นหลักคือ
1. แสดงถึงความคุ้มครองและยอมรับสิทธิเสรีภาพของประชาชน อันพึงมีพึงได้ทางการศึกษาและ
2. คือระบุหน้าที่ความรับผิดชอบของรัฐที่จะต้องทำให้ได้ตามนั้น แต่ยุทธศาสตร์ต้องแก้ไขกฎหมาย 23 ฉบับและไปลงมือยุบรวม 3 หน่วยงานหลักของกระทรวงศึกษาธิการ
ผมคิดว่าเป็นข้อเสี่ยงสำคัญที่อาจจะทำให้การปฏิรูปการศึกษาจะสำเร็จหรือไม่ก็ได้ จะทำอย่างไรให้คนเก่งคนดีเป็นครูอาจารย์ นอกจากนั้นเราต้องมองดูการกระจายอำนาจ ถ้ากระจายอำนาจไปแล้วจะทำให้ชุมชน ครูอาจารย์ ผู้บริหารการศึกษามีแรงทำการศึกษาให้ดีตามปรารถนาหรือไม่ เรื่องของงบประมาณเรากำลังจน แต่ไม่ได้หมายความว่าจะทำอะไรไม่ได้
ถ้าเราจัดลำดับความสำคัญถูก ทำให้มันดีขึ้นมาได้ โดยต้องประหยัดอย่างอื่นแล้วมาทุ่มเทการศึกษา คิดว่าถึงเวลาแล้วที่เราจะต้องกัดฟันทุ่มเทให้เหมือนกับพ่อแม่ที่ทุ่มเทการศึกษาให้ลูก มีเจตจำนงแน่วแน่ที่จะปฏิรูปการศึกษา
สื่อก็มีความสำคัญและมีฐานะเป็นครูคนใหม่ของวงการศึกษาในยุคนี้ ดังนั้นเนื้อหาของสื่อวิธีการของสื่อรัฐไม่ควรเข้าไปบังคับ แต่ว่าควรมีการปรึกษาหารือบรรจุสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อการศึกษาให้เป็นคุณประโยชน์ มากกว่าที่จะเป็นโทษเช่นที่เป็นอยู่ทุกวันนี้..."
ธเนศ ขำเกิด
cr. 1. หนังสือ "วิสัยทัศน์บรมครู" จัดทำโดยคณะกรรมการประสานงาน การพัฒนาการศึกษากรมสามัญศึกษา พ.ศ 2544
2. ภาพและข้อมูลจากเว็บไซต์
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
