22 มี.ค. 2021 เวลา 04:38 • ปรัชญา
เขมานันทะวาที(๔)
บันทึกและรวบรวม : นิพัทธ์พร เพ็งแก้ว
หมวดที่ ๓
การงาน
-งานเป็นผลผลิตของกาลเวลา คนประมาทพร่าผลาญเวลาไปทุกขณะ ก็คือการพร่าผลาญผลงาน การมีเวลาที่ว่างเปล่าจากการงานนั้นเอง
-การเห็นการงานอันมีค่าของผู้อื่น เท่ากับผู้เห็นถูกยกระดับ
-ผู้เห็นถูกยกระดับขึ้น เพราะเห็นการงานที่ดีของผู้อื่น
-งาน อารมณ์ หัวใจ สมอง ประสานกันแนบแน่น และเผล็ดผลเป็นสันติสุขไม่ระส่ำระสาย
-ทำงานผิด ตกนรกทั้งเป็น ทำงานถูก ปลูกสวรรค์ในอก
-การงานสามารถเจียระไนจิตใจคนให้กลายเป็นเพชรวิเศษได้ หรือไม่งานก็เป็นกงจักรผัดหัว
-ทำงานแบบจำยอม ไม่ทำเสียดีกว่า
-ทำงานแบบจำยอมเป็นทาสกิเลส ทาสตัณหา หยุดนอนตีพุงหรือเดินเล่นยังดีกว่า
-งานให้ชีวิตและทำลายชีวิตได้เหมือนกัน
-เมื่อคนเราจับงานขึ้นมาด้วยจิตใจแช่มชื่น เขาชนะโลกชนะชีวิตแล้ว
-รักษาใจดีๆสร้างสรรค์งานได้ไม่รู้จบ
-ความขยันหมายถึงการทำเรื่อยๆไม่เลิก
-อย่าทำร้ายตัวเองด้วยการหักโหมทำงานจนสุขภาพเสื่อมทรุด นั่นไม่ใช่ความขยันแต่เป็นความบ้าระห่ำ
-งานเป็นเครื่องเจียระนัยชีวิต
-ชีวิตของเราไม่มีความสำคัญอะไรนัก แต่งานของเราเชื่อมโยงต่อสังคม
-งานจากน้ำมือและน้ำใจจะครองบัลลังก์แห่งการสร้างสรรค์อยู่เสมอ มิไยว่าเทคโนโลยีจะก้าวหน้าเพียงใด
-ไม่มีงาน เหมือนกระจกแตกสูญ กระจกหาย หน้าตัวเองก็ไม่เห็น
-ทำงานทำให้ดีที่สุด แต่อย่าระริกระรี้กับผลของมัน
-ความสุขในตัวเองเกิดจากสัมฤทธิผลเล็กๆน้อยๆในชีวิตประจำวัน
หมวดที่ ๔
ความทุกข์
-ความทุกข์ก็งามดี เป็นความงดงามชนิดหนึ่ง
-ความสุขมีได้ในความทุกข์ ความเข้าใจจริงทำให้เกิดสุข และเจือจานสู่โลกที่เป็นทุกข์
-โลกที่เป็นทุกข์จากความดิ้นรนทางวัตถุ ควรได้รับข่าวสารจากดวงจิตที่เป็นสุขในตัวมันเอง
-ใครจะทำอะไรได้กับน้ำตาที่ร่วงแล้ว ยิ้มรับดีกว่า
-ความสุขเป็นรูปหนึ่งของความทุกข์ทรมาน
หมวดที่ ๕
ประเพณี-วัฒนธรรม
-เมื่อรู้จักสติไม่ได้ก็ต้องเรียนรู้ผ่านมารยาท
-คนไร้มารยาท เป็นคนมองข้ามความละเมียดละไม
-มารยาท แปลว่ามายา แต่เป็นมายาที่ประณีต เชื่อมต่อเป็นสติสัมปชัญญะได้ในภายหลัง
-งานทางวัฒนธรรมเป็นพลานามัยของชุมชน
-วัฒนธรรมไม่ใช่สิ่งที่ทำโดยไม่รู้สึกตัว วัฒนธรรมที่มีชีวิตให้ความรู้สึกตัวที่ดี
-วัฒนธรรมเป็นเรื่องใหญ่ โยงยึดกับชุมชน และไม่อาจนำเข้าสู่สิ่งอันเป็นสูงสุดของชีวิตได้
-วัฒนธรรมเหมือนหนองน้ำใหญ่ แต่ปัจเจกเหมือนปลา ความมีชีวิตอยู่ที่ปลา ไม่ได้อยู่ที่น้ำ
-วัฒนธรรมเป็นเรื่องเนื่องกับชุมชนมากกว่าเรื่องส่วนตัว
-อยู่ได้ด้วยความเชื่อ แต่หลุดพ้นด้วยปัญญารู้เห็นความจริง นี่คือวิถีคนโบราณ
-จริยธรรมคือการอธิบายความหมายของศีลธรรม
-จริยธรรมเป็นระเบียบของความงาม คนกลุ่มหนึ่งมีวินัยปกครองเป็นความงามของหมู่คณะ
-ครรลองคลองธรรมที่บรรพบุรุษชาวพุทธวางรากฐานในรูปประเพณี เพื่อให้คนสัมผัสธาตุละเอียดประณีตในตัวได้
-ครรลองคลองธรรม เป็นบทเรียนผ่านขนบประเพณี เพื่อให้คนสัมผัสกุศลธาตุอันละเอียดประณีตในตัวเอง
-คุณของครรลองคลองธรรม เพื่อให้มนุษย์ได้สัมผัสประณีตธาตุในตน
-ขนบนิยมแง่หนึ่งเป็นรากเหง้าของชุมชน อีกแง่เป็นการถ่วงรั้งไม่ให้เดินไปข้างหน้า
คำบรรยายภาพ
อ.เขมานันทะกับหมอนุ้ย แพทย์หญิงพรพิศ ตรีบุพชาติสกุล รพ.พุทธชินราชพิษณุโลก ศิษย์ก้นกุฏิผู้ดูแล อ.เขมานันทะมาตลอดหลายปีในช่วงบั้นปลายของชีวิตท่าน (นิพัทธ์พร เพ็งแก้ว ถ่ายภาพที่สวนโมกข์กรุงเทพฯ ๙ พฤษภาคม ๒๕๕๘)

ดูเพิ่มเติมในซีรีส์

โฆษณา