ประวัติ “ส.ค.ส.” ใบแรกของโลก มาร่วมหาคำตอบกัน
พร้อมไทมไลน์ของการ์ดอวยพรต่างๆ
เครดิตภาพ: Pixabay by geralt
- ✓ส.ค.ส. (ย่อมาจาก “ส่งความสุข”) หรือ “การ์ดปีใหม่” กระดาษแข็งเขียนคำอวยพรที่มีข้อความสื่อถึง “สุขสันต์วันปีใหม่” ที่คนทั่วโลกนิยมส่งให้กันในทุกปี
?? สงสัยไหมครับว่า มีประวัติที่มาอย่างไร เริ่มเกิดขึ้นที่ไหน ได้อย่างไร มาร่วมหาคำตอบกันครับ
- ✓ในสมัยอียิปต์โบราณ ผู้คนส่งข้อความสื่อถึงกันในช่วงปีใหม่ ในลักษณะของขวัญเชิงสัญลักษณ์ เช่น ขวดน้ำหอม หรือ แมลงปีกแข็งที่มีคำจารึกว่า au ab nab (“all good luck”) ในลักษณะเครื่องรางให้โชค
เครื่องรางของชาวอียิปต์โบราณ แมลงปีกแข็ง มีจารึกข้อความต่างๆ เครดิตภาพ: Commons Wikimedia
- ✓ต่อมาก็ได้มีการส่งเป็นข้อความแสดงความยินดีเขียนลงบน ปาปิรุส หากปาปิรุสไม่อาจเรียกว่ากระดาษเพราะเนื้อสัมผัสไม่เหมือนกระดาษ
การบันทึกข้อความส่งหากันบน ปาปิรุส เครดิตภาพ: Pixabay by Souza_DF
- ✓ในสมัยอาณาจักรโรมันโบราณ มีการส่งคำอวยพรและแสดงถึงความมั่งคั่ง ในรูปแบบเชิงสัญลักษณ์เช่นกัน
- ★คือ มงกุฎ ที่ร้อยทำจากใบของพืชตระกูลมะกอก ซึ่งมักจะเคลือบด้วยสีทอง ยังมีอีกอย่างคือ ตะเกียงโรมันโบราณ ซึ่งอวยพรในเรื่องชัยชนะ และมีรูปของใบมะกอกสานกันเป็นวงคล้ายมงกุฎ รวมถึงมีคำจารึกว่า Anno novo faustum felix tibi sit (“May the new year be happy and lucky for you”)
Roman Laurel Wreath เครดิตภาพ: partyfiesta.com
Ancient Roman Lamp เครดิตภาพ: Pixabay by Fachdozent
- ★ชาวจีนได้ชื่อว่าเป็นชนชาติแรกที่รู้จักผลิตกระดาษจากเส้นใยของต้นไม้ เช่น เส้นใยจากต้นบาร์ค เฮมพ์ เส้นไหมและผัก และทำให้เกิด การ์ดปีใหม่ ใบแรกของโลก
...
- ■ค.ศ. 25-220 ในสมัยจักรพรรดิจีนราชวงศ์ฮั่นตะวันออก มีการเขียนคำอวยพรส่งให้ชาวเมือง ให้ปลอดภัยจากปีศาจเหนียน (年獸) ที่จะลงจากภูเขามาจับคนในวันขึ้นปีใหม่ (วันตรุษจีน) และยังเป็นที่มาของการจุดประทัดและแต่งสีแดงในช่วงเทศกาลตรุษจีนอีกด้วย
หน้าตาปีศาจเหนียน ในตำนานของจีน ที่ลงมาจากภูเขาเพื่อจับคนในช่วงตรุษจีน
- ■ศตวรรษที่ 8 “ไช่หลุน” เจ้าหน้าที่ศาล เป็นผู้เริ่มกระบวนการผลิตกระดาษสมัยใหม่ โดยสามารถทำกระดาษแผ่นใหญ่ขึ้น ผลิตเป็นหนังสือ สมุด และแผ่นกระดาษที่ส่งข้อความแสดงความยินดีในวันตรุษจีน แก่เพื่อนฝูงและผู้ร่วมค้าขาย
...
ไช่หลุน คิดค้นผลิตกระดาษออกมาเป็นครั้งแรก เครดิตภาพ: Salika, Knowledge Sharing Space
ตัวอย่างการ์ดตรุษจีน ในสมัยโบราณ เครดิตภาพ: https://sarahshopper.com/chinese-new-year-greeting-card/
- ■ศตวรรษที่ 11 กระดาษที่คิดค้นในจีน ได้เริ่มเดินทางนำมาสู่ยุโรป
- ■ศตวรรษที่ 14 ยุโรปเริ่มมีการขายและแลกเปลี่ยนการ์ดอวยพร (แบบ Handmade) เพื่อใช้แสดงข้อความยินดี โดยเรียกว่า “Greeting Card” ซึ่งใช้เน้นส่งในเทศกาลวาเลนไทน์ และเรียกว่า Valentine’s Day Card (ปี 1415)
...
- ■ศตวรรษที่ 18 การ์ดวาเลนไทน์เริ่มนิยมอย่างแพร่หลายและราคาไม่แพง หาซื้อได้ง่าย
ตัวอย่างการ์ดวาเลนไทน์ ในช่วง 1800’s เครดิตภาพ: https://www.msn.com/en-us/video/peopleandplaces/120-year-old-valentines-day-cards-discovered-in-shoebox/vi-BBJ2MtR
- ■ค.ศ. 1840 แสตมป์ดวงแรก The Penny Black เกิดขึ้นในอังกฤษ การส่งจดหมาย บัตรอวยพร ก็ง่ายขึ้น
- ■ค.ศ. 1826-1843 การ์ดปีใหม่ยุคแรกที่มีการจัดพิมพ์ โดยท่านเคาท์ Chotek of Chotkow แห่งจักรวรรดิออสเตรีย เป็นการ์ดส่งคำอวยพรในวันขึ้นปีใหม่ พิมพ์คำว่า “pour feliciter” หรือย่อว่า “P.F.” เป็นภาษาฝรั่งเศสโบราณ แปลว่า “Happy New Year” และเป็นการ์ดปีใหม่ที่ใช้กันในสาธารณรัฐเชคและสโลแว็ก
- ■ค.ศ. 1843 การ์ดปีใหม่และการ์ดคริสต์มาสมาพร้อมกัน
- ✓เซอร์เฮนรี่ โคล (Sir Henry Cole) นักประดิษฐ์และเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์วิคทอเรีย แอนด์ อัลเบิร์ต เกิดจากการที่เขามีงานยุ่งจนไม่มีเวลาตอบจดหมาย
- ✓ในยุควิคทอเรีย ถ้าใครได้รับจดหมายแล้วไม่ตอบกลับถือว่าไม่สุภาพ
- ★เมื่อใกล้ถึงวันคริสต์มาส เขาก็คิดว่าจะทำยังไงให้ตอบจดหมายได้ทั่วถึง เขาจึงว่าจ้างศิลปินมาออกแบบ การ์ดปีใหม่ โดยวาดรูปตัวเขากับครอบครัวกำลังฉลองวันหยุด และเขียนข้อความสวัสดีปีใหม่ คำว่า “A Merry Christmas and A Happy New Year To You” และพิมพ์นับพันใบส่งได้ทั่วถึง จึงเป็นการ์ดปีใหม่ใบแรกที่ผลิตขายในเชิงพาณิชย์
การ์ดปีใหม่ของเซอร์เฮนรี่ โคล เครดิตภาพ: smithsonian.com
- ■ค.ศ. 1849 Esther Howland เป็นผู้พิมพ์และขายการ์ดวาเลนไทน์รายแรกของอเมริกา ซึ่งเป็นการ์ดที่มีความพิถีพิถันและตกแต่งสวยงาม
Esther Howland และตัวอย่างการ์ดวาเลนไทน์ที่เธอพิมพ์ผลิตและขาย เครดิตภาพ: https://www.mtholyoke.edu/about/notable/esther-howland-class-1847
- ■ค.ศ. 1856 Louis Prang ผู้อพยพชาวเยอรมันที่ไปอยู่ในอเมริกา เปิดธุรกิจสิ่งพิมพ์ใกล้บอสตัน เกิดอุตสาหกรรมผลิตการ์ดอวยพร ส่งกันแพร่หลาย
- ★Prang ยังได้ยกย่องว่าเป็น “บิดาแห่งคริสต์มาสการ์ดของอเมริกา” โดยมีการมอบรางวัล LOUIE Awards เป็นประจำทุกปี สำหรับการแข่งขันประกวดการ์ดคริสต์มาส
Louis Prang บิดาแห่งคริสต์มาสการ์ดของอเมริกา เครดิตภาพ: Commons Wikimedia
การ์ดคริสต์มาสที่มีชื่อเสียงในด้านการสะสมของ Prang เครดิตภาพ: newenglandhistoricalsociety.com
- ■ค.ศ. 1870 Prang ลงทุนในอังกฤษ ผลิตการ์ดสารพัดแบบขายดีมากในช่วงคริสต์มาสและปีใหม่
- ■หลังจากยุค 1800’s ธุรกิจการ์ดอวยพรเติบโตอย่างมาก มีดีไซน์หลากหลาย กลายเป็นงานอดิเรก เป็นของสะสม มีงานออกแบบใหม่ ๆ รีวิวในหนังสือพิมพ์เหมือนยุคนี้รีวิวหนังสือหรือภาพยนตร์
- ■ปลายยุค 1900’s การ์ดปีใหม่และคริสต์มาส เติบโตพร้อมเทคโนโลยีการพิมพ์ทันสมัย ชาวตะวันตกยังนิยมส่งการ์ดอวยพรปีใหม่ รวมถึงเทศกาลต่าง ๆ ประมาณกันว่าการ์ดจำนวน 7.5 พันล้านใบส่งถึงผู้รับทั่วโลก เฉลี่ยชาวตะวันตกส่งการ์ดกันปีละ 55 ใบ
ตัวอย่างการ์ดปีใหม่ ในช่วงยุค 80’s ถึง 90’s https://greepx.com/vintage-happy-new-year-cards/
- ■ยุค 2000’s ยุคแห่งการถดถอยของการ์ดอวยพร
- ✓มีรายงานว่าชาวอเมริกันส่งการ์ดปีใหม่ 2,000 ล้านใบต่อปี (สำรวจโดย Market Watch by Hallmark) แต่เมื่อปี 2015 เหลือ 1.18 พันล้านใบ และตัวเลขก็ลดลงไปทุกปี
- ✓ยุคออนไลน์ ผู้ผลิตการ์ดในพอร์ทแลนด์ บอกว่า ยอดขาย การ์ดปีใหม่ และคริสต์มาส นับเป็น 10-15% ของยอดขายการ์ดทั้งหมด เมื่อ 30 ปีก่อน ช่วงขายดีที่สุดคือไตรมาสสุดท้ายของปี แต่ทุกวันนี้ยอดขายลดลงทุกปี
...
- ★ทำไมคนซื้อการ์ดน้อยลง
• ปัจจัยสำคัญ คือ โลกออนไลน์ ทุกวันนี้เราสามารถคลิ๊กส่งการ์ดอวยพร หรือ e-card ได้รวดเร็ว สะดวกมาก
• ปัจจัยรอง คือ Green marketing การทำตลาดของธุรกิจต่างๆ เพื่อให้คนเล็งเห็นความสำคัญของสิ่งแวดล้อม ในอังกฤษมีรายงานว่า อุตสาหกรรมผลิตการ์ดต้องตัดต้นไม้ถึง 3 แสนต้น อีกอย่างการผลิตที่ใช้วัสดุเคลือบมันทำให้รีไซเคิลไม่ได้ การ์ดเป็นกระดาษที่จะก่อขยะถ้าไม่นำไปรีไซเคิล
- ★เกร็ดความรู้ แรกมี ส.ค.ส. ในไทย
- ✓เริ่มตั้งแต่ประเทศไทยยังเรียกว่า “สยาม”
- ★ปี พ.ศ.2409 รัชกาลที่ 4 ทรงโปรดให้จัดพิมพ์ ส.ค.ส. เพื่อพระราชทานให้แก่คณะทูต ข้าราชบริพาร และมิตรสหายชาวต่างประเทศ เนื่องในวันขึ้นปีใหม่สากล วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2409
ส.ค.ส. ใบแรกของไทย ร.4 พระราชทานให้แก่บุคคลต่างๆ ใน ปี พ.ศ. 2409 เครดิตภาพ: luehistory.com
- ✓ในยุคนั้น ส.ค.ส. มีขนาดเท่านามบัตร ปรากฏเฉพาะชื่อผู้ส่ง ตำแหน่ง ปี พ.ศ.
- ✓ยุคต่อมามีขนาดใหญ่ขึ้นเท่าโปสการ์ดหรือใหญ่กว่า นิยมวาดเป็นภาพสีน้ำ ภาพดอกไม้ ผลไม้ รูปสัตว์ แล้วเขียนคำอวยพรทั้งแบบร้อยแก้วและร้อยกรอง
เรียบเรียงโดย Right SaRa
...
- ✓แหล่งที่มาอ้างอิง:
กรุงเทพธุรกิจ, Art & Living, By เอื้อพันธุ์ - https://www.bangkokbiznews.com/lifestyle/980244
Wikipedia, New Year card
Britannica, greeting card - https://www.britannica.com/topic/greeting-card
Greeting Card Association - https://www.greetingcard.org/industry-resources/history/
- 16
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
