1 ม.ค. 2023 เวลา 15:22 • หนังสือ

Gazprom หุ้นร้อยเด้ง

Gazprom หุ้นร้อยเด้ง
1
ผมได้มีโอกาสอ่านหนังสืออีกเล่มของ Bill Browder ที่ชื่อว่า Red Notice ที่เขียนก่อนหนังสือ Freezing Order
หนังสือเล่มนี้อ่านสนุกไม่แพ้กัน และเล่าถึงที่มาของกองทุน Hermitage Capital และเทคนิคในการสร้างผลตอบแทนของเขา
1
หนึ่งในการลงทุนที่ให้ผลตอบแทนที่ดีที่สุด คือ การลงทุนในหุ้นบริษัทน้ำมันของรัสเซียที่ชื่อว่า Gazprom ในปี 1998 ซึ่งสามารถสร้างผลตอบแทนได้มากถึง 100 เท่าตัวของเงินที่ลงทุนไปเลยเดียว
ปู่ของ Bill Browder คือ Earl Browder ประธานพรรค Communist USA และเคยสมัครแข่งขันชิงตำแหน่งประธานาธิบดีกับ Frank Delano Roosevelt ในช่วงปี 1930-1940 แต่ Bill เองกลับเป็นนักทุนนิยมอย่างสุดขั้ว และไปเป็นผู้มีส่วนในการพัฒนาระบบทุนนิยมในรัสเซีย
1
Browder ได้มีโอกาสเข้าไปลงทุนในยุโรปตะวันออก รวมถึงรัสเซีย ภายหลังการล่มสลายของ USSR และหนึ่งในการลงทุน ก็คือการลงทุนใน Gazprom ซึ่งเป็นบริษัทน้ำมันที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของรัสเซีย
ตอนที่เขาเข้าไปลงทุน เขาแปลกใจมากว่า ทำไม Gazprom ที่มีปริมาณน้ำมันสำรองมากกว่า British Petroleum หลายเท่าตัว แต่กลับมีมูลค่าตลาดต่ำกว่า BP หลายเท่าตัวเหมือนกัน หรือซื้อขายกันไม่ถึง 0.3% ของมูลค่าที่ควรจะเป็น
1
หนึ่งในปัญหาที่เกิดขึ้น เป็นเพราะการล่มสลายของรัสเซียทำให้ความแตกต่างของฐานะที่เดิมที คนที่รวยที่สุดรวยกว่าคนที่จนที่สุดเพียง 6 เท่า แต่หลังการล่มสลาย ทำให้เกิดชนชั้น oligarch ซึ่งรวยกว่าคนที่จนที่สุดมากถึง 250,000 เท่า!
1
แน่นอนที่สุด คนเหล่านี้ไม่ได้รวยกว่า 250,000 เท่าด้วยคงามสามารถของตนเอง แต่เกิดจากการโกงกิจการรัฐวิสากกิจของรัสเซียในหลาย ๆ รูปแบบนั่นเอง
1
ซึ่ง Gazprom ก็ไม่ใช่ข้อยกเว้น Bill Browder พบว่าผู้บริหารของ Gazprom โกงบริษัทกันอย่างชัดเจน รวมไปถึงการโกงเอาแหล่งน้ำมัน และแก๊สธรรมชาติสำรองของ Gazprom เทียบเท่ากับปริมาณน้ำมันสำรองของคูเวตทั้งประเทศ
1
แน่นอนที่สุด หากเขาไปคุยกับ Gazprom โดยตรง เขาจะไม่ได้รับความร่วมมือในการปราบคอรัปชั่นแน่นอน
เขาจึงได้พูดคุยกับคนรัสเซียบางคนที่อยู่ในวงการนี้ และได้เบาะแสมาบางส่วนถึงการทุจริตของผู้บริหารที่เข้าซื้อแหล่งน้ำมัน และแก๊สธรรมชาติสำรอง แต่เขาก็ยังอยากได้ข้อมูลเพิ่มเติม เพื่อให้รู้ขอบเขตของการทุจริตนี้ว่ายิ่งใหญ่เพียงใด
วันหนึ่งเขา และเพื่อนร่วมงานได้ขับรถไป และรถติดอยู่ที่แยกแห่งหนึ่งที่ชื่อ Pushkin Square ที่ขึ้นชื่อในเรื่องของปัญหาจราจร แทนที่จะมีคนมาขายกล้วยแขก ขนมจีบ พวงมาลัย หรือล้างรถ เหมือนเมืองไทย กลับมีเด็กคนหนึ่งมาเร่ขายแผ่นซีดี
และแน่นอนที่สุด แผ่นซีดีที่ขายก็ไม่ได้แผ่นซีดีโป๊ แต่กลับเป็นแผ่นซีดีที่มีข้อมูลของรัฐ และหนึ่งในนั้นก็เป็นข้อมูลของการทะเบียนบริษัทในรัสเซีย ซึ่งไม่ได้เป็นข้อมูลที่หากันได้ง่าย ๆ ในเวลานั้น
1
เขานำข้อมูลในซีดีนั้นมาโยงกับข้อมูลผู้ถือหุ้น และผู้บริหารของ Gazprom รวมไปถึงธุรกรรมการซื้อขายแหล่งน้ำมัน และแก๊สธรรมชาติสำรอง
1
ข้อมูลเหล่านี้ทำให้พบว่ามีธุรกรรมผิดปกติมากมาย ที่ขายแหล่งเชื้อเพลิงสำรองเหล่านี้ในราคาที่ต่ำกว่าความจริงไปมาก และผู้ที่ทำธุรกรรมด้วยก็เป็นผู้บริหาร หรือผู้ถือหุ้นนั่นเอง รวมทั้งผู้บริหารที่อยู่ฝ่ายกำกับดูแลองค์กรที่ควรเป็นเจ้าหน้าที่ที่ต้องระวังไม่ให้สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้น กลับเป็นผู้ทุจริตเสียเอง
1
เขาจึงตัดสินใจนำข้อมูลทั้งหมดไปเปิดเผยให้กับสื่อทั้งใน และนอกประเทศรัสเซีย จนทำให้เกิดความไม่พอใจในประเทศรัสเซีย จนสภาถูกแรงกดดันให้ทำอะไรบางอย่าง และเริ่มตรวจสอบการทำงานของ Gazprom
ผู้บริหารของ Gazprom จึงได้ว่าจ้าง PricewaterhouseCoopers ได้มาตรวจสอบบริษัท ทั้ง ๆ ที่ออกจะเห็นชัดว่า ราคาซื้อขายไม่เหมาะสม แต่ PWC กลับอ้างว่า ทุกอย่างโปร่งใส และการซื้อขายก็จำเป็น เพราะ Gazprom มีปัญหาสภาพคล่อง จึงต้องขายทรัพย์สิน เพื่อเพิ่มกระแสเงินสด
1
แต่ในปี 2001 หลังจาก Putin ได้รับเลือกตั้งให้เป็นประธานาธิบดี เขาจึงได้ไล่ CEO ของบริษัทออก และให้ความมั่นใจว่าจะไม่มีการขายสินทรัพย์ของบริษัทอีก ทำให้ราคาหุ้นของบริษัทปรับตัวสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว และต่อเนื่อง จนในที่สุดราคาหุ้นของบริษัทปรับตัวสูงขึ้นนับร้อยเท่าเมื่อเทียบกับราคาที่เขาเช้าไปลงทุนครั้งแรก
1
เรื่องราวที่น่าสนุกของชายคนนี้ยังมีอีกมาก สนุกราวกับหนังภาพยนตร์ ทั้ง ๆ ที่เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นจริง ซึ่งรวมไปถึงการที่เขาถูกออกหมายจับ Red Notice ของ Interpol และการที่ทนายคนหนึ่งของเขา Sergei Magnitsky ที่ตัดสินใจไม่หนีออกนอกประเทศกลับต้องถูกทรมานในคุก จนเสียชีวิต
จนภายหลัง Bill Browder ได้รณรงค์จนกระทั่งมีกฎหมายที่ชื่อ Magnitsky Act ที่ออกมาเพื่อถอดถอนวีซ่าและอายัดทรัพย์สินของผู้ที่เกี่ยวข้องกับการทารุณกรรมมนุษย์ รวมทั้งผู้ที่เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตของ Sergei Magnitsky
ใครที่สนใจอ่าน ไปลองหาซื้อหนังสืออ่านกันได้เลยครับ เสียดายที่หนังสือเล่มนี้ยังไม่ได้มีคนแปลเป็นภาษาไทยครับ
อยากให้ในไทย มีคนรณรงค์ในการเรื่องการแก้ปัญหาทุจริตคอรัปชั่นอย่าง Bill Browder บ้าง เผื่อประเทศไทยจะดีกว่านี้บ้างครับ
โฆษณา