ขิงนายสไมล์, หัวกำเบิด พรรณไม้จากพื้นที่ป่าดิบเขาในผืนป่าตะวันตกของไทย
Zingiber smilesianum Craib
ขิงนายสไมล์ถูกตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ. 1912 ในวารสาร Bulletin of Miscellaneous Information, Royal Gardens, Kew. ฉบับที่ 10 หน้า 403 ตัวอย่างต้นแบบถูกเก็บโดยหมอคาร์ หมายเลข Kerr 1290 บริเวณพื้นที่เปิดโล่งในป่าดิบเขา ที่อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย คำระบุชนิด ‘smilesianum’
ตั้งเพื่อเป็นเกียรติแก่ Frederick Henry Smiles นักสำรวจชาวสก๊อตในช่วงปีค.ศ. 1891-1894 ขณะที่ทำงานกับบริษัทสำรวจเส้นทางรถไฟในประเทศไทย ภายหลังได้ปฏิบัติงานกับกรมแผนที่ทหาร ท่านได้สำรวจและเก็บตัวอย่างพรรณไม้ทางภาคเหนือมากมายหลายชนิด
ไม้ล้มลุกอายุหลายปี ในวงศ์ขิงข่า (Zingiberaceae) ลำต้นใต้ดินเป็นเหง้า สูง 0.8-1.2 ม. ใบเดี่ยว เรียงสลับระบาบเดียว มี 13-15 ใบ รูปแถบถึงรูปใบหอก ปลายแหลมถึงเรียวแหลม โคนใบเบี้ยว ก้านใบยาว 4-6 มม. ลิ้นใบมีสองหยัก ช่อดอกแบบช่อเชิงลด ออกจากเหง้า แต่ละช่อมี 1-4 ดอก
กลีบดอกสีเหลืองโคนเชื่อมติดกันเป็นหลอด ปลายแยกเป็น 3 แฉก เกสรเพศผู้เป็นหมันที่เปลี่ยนเป็นกลีบปากรูปรี มีแต้มสีแดงอมน้ำตาลที่ส่วนปลาย เกสรเพศผู้ที่เป็นหมันที่เหลืออีก 2 เกสร คล้ายกลีบดอก ปลายแหลมหรือมน มีสีเดียวกับกลีบปาก เกสรเพศผู้ที่สมบูรณ์ 1 เกสร รังไข่อยู่ใต้วงกลีบ มีออวุลจำนวนมาก ผลแบบแห้งแล้วแตก รูปทรงรี เมล็ดมีสีดำมีเยื่อหุ้มเมล็ดสีขาว
มีเขตการกระจายพันธุ์ในประเทศไทยทางภาคเหนือ (แม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ และตาก) และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (เพชรบูรณ์ เลย และนครราชสีมา) ความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ 900-1,200 เมตร ในต่างประเทศพบที่จีนตอนใต้ และลาว
ขอขอบพระคุณผู้เชี่ยวชาญพรรณไม้วงศ์ขิงข่าของไทย ดร.ปราโมทย์ ไตรบุญ สำหรับการระบุชนิด
เอกสารอ้างอิง
- Souvannakhoummane, K., & Leong-Škorničková, J. (2018). Eight new records of Zingiber Mill.(Zingiberaceae) for the flora of Lao PDR. Edinburgh Journal of Botany, 75(1), 3-18.
- Triboun, P. (2006) Biogeography and biodiversity of the genus Zingiber in Thailand . Khon Kaen University/Khon Kaen.
- Triboun, P., Chantaranothai, P., & Larsen, K. (2007). Taxonomic changes regarding three species of Zingiber (Zingiberaceae) from Thailand. Journal of Systematics and Evolution, 45(3), 403.
#ขิงนายสไมล์ #หอพรรณไม้ #กรมอุทยานแห่งชาติ #prdnp #dnp
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
