17 พ.ค. 2023 เวลา 05:00 • สิ่งแวดล้อม

"หมาใน" กับหน้าที่ควบคุมจำนวนประชากรสัตว์กินพืชให้มีความสมดุลในระบบนิเวศ

■ หมาใน (𝘊𝘶𝘰𝘯 𝘢𝘭𝘱𝘪𝘯𝘶𝘴) เป็นสัตว์ผู้ล่าขนาดกลางที่มีพฤติกรรมการล่าเป็นกลุ่มและมีการกระจายตัวในเอเชียใต้ เอเชียตะวันออก และเอเชียตะวันตกเฉียงใต้ ตั้งแต่ภูฏาน กัมพูชา จีน อินเดีย อินโดนีเซีย ลาว คาบสมุทรมลายู พม่า ไทย และเวียดนาม (Durbin et al. ปี ค.ศ. 2004)
หมาใน มีบทบาทหลักในการควบคุมจำนวนประชากรสัตว์กินพืชให้มีความสมดุลในระบบนิเวศ แต่ประชากรของหมาในในปัจจุบัน ถูกคุกคามอย่างมากจนถูกจัดให้อยู่ในสถานะสิ่งมีชีวิตที่ใกล้การสูญพันธุ์ (EN - Endangered species) ในบัญชีแดงของสหภาพเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN Red List of Threatened Species) (Kamler et al. ปี ค.ศ. 2015) เนื่องจากจำนวนเหยื่อที่ลดลงจนทำให้เกิดการแก่งแย่งเหยื่อกับสัตว์ผู้ล่าชนิดอื่น ๆ และการขยายตัวของการเลี้ยงปศุสัตว์ที่กระทบต่อถิ่นที่อยู่อาศัยและนำมาซึ่งโรคติดต่อที่มาจากสัตว์เลี้ยง
ในกรณีของประเทศไทย ได้รายงานการกระจายตัวของหมาในในพื้นที่อนุรักษ์ของประเทศไทย จำนวนถึง 32 แห่ง ทั่วประเทศและมีรายงานการศึกษาเหยื่อของหมาในที่พบได้บ่อย คือ กวาง เก้ง หมูป่า เนื้อทราย เม่น กระรอก กระจง เป็นต้น
อย่างก็ตามการศึกษาและรายงานทางด้านชีววิทยา นิเวศวิทยา และความหลากหลายทางพันธุกรรมของหมาในในประเทศไทย ยังถูกจำกัดอยู่อย่างมาก ทำให้ในบางพื้นที่ได้มีทัศนคติของประชาชนต่อหมาในไปในเชิงลบ โดยมองว่าหมาในเป็นสัตว์ผู้ล่าเหยื่อที่เป็นสัตว์กีบ เช่น เก้ง กวาง เป็นต้น และได้มีการกำจัดหมาในออกจากพื้นที่ดังกล่าว ส่งผลให้ประชากรหมาในลดจำนวนลงเป็นอย่างมาก
มีรายงานยืนยันการกระจายตัวของหมาในในพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ รวมถึงบทบาทของหมาในในการควบคุมจำนวนประชากรของสัตว์กินพืช เช่น สัตว์กีบ เป็นอย่างมาก ปัจจุบันยังคงมีการรายงานการพบเห็นหมาในจากข้อมูลกล้องดักถ่ายภาพและจากการพบเห็นของเจ้าหน้าที่หรือนักท่องเที่ยวอยู่บ่อยครั้ง
มีการศึกษาติดตามการใช้พื้นที่อาศัยและเหยื่อที่เป็นอาหารของหมาใน โดยใช้ปลอกคอดาวเทียมติดตามตัวสัตว์ (Satellite collar) เป็นวิธีการที่ก่อให้เกิดประโยชน์และสามารถช่วยประหยัดเวลาในการศึกษาได้เป็นอย่างดี ทำให้เราสามารถศึกษาข้อมูลพื้นฐาน เช่น จำนวนประชากร การกระจายตัวของหมาใน และความหลากหลายของหมาในได้ เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานในการจัดทำฐานข้อมูลสัตว์ป่าและระบบนิเวศในประเทศไทยได้อย่างเป็นระบบ
■ อ้างอิง: ทักษอร ภุมมะกสิกร, สพ.ญ. สลิลธร ทองสงวน, สพ.ญ. ชนัญญา กาญจนสาขา และ ร้อยตรี นายสัตวแพทย์ ภัทรพงศ์ สวนอ้อย. 2561. #การศึกษาความหลากหลายของชนิดอาหารของหมาในที่สัมพันธ์กับฤดูกาลบริเวณอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ (Seasonal diet of Dholes (𝘊𝘶𝘰𝘯 𝘢𝘭𝘱𝘪𝘯𝘶𝘴) in Khao Yai National Park, Thailand). หน้า 79-83. ใน ผลงานวิจัย และรายงานความก้าวหน้างานวิจัย ประจำปี 2559-2561. กลุ่มงานวิจัยสัตว์ป่า สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช. กรุงเทพฯ.
#หมาใน #กลุ่มงานวิจัยสัตว์ป่า #กรมอุทยานแห่งชาติ #สัตว์ป่าคุ้มครอง
โฆษณา