‘อวสานเสรีไทย’ จุดจบขบวนการรวมชาติครั้งยิ่งใหญ่ ที่ทำสำเร็จ แต่ล่มสลายเพราะสมาชิก ‘เข้ากันไม่ได้’
ขบวนการเสรีไทยนั้นเรารู้จักกันดีว่าเป็นขบวนการที่จัดตั้งขึ้นใต้ดินในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองหลังญี่ปุ่นเหยียบขึ้นบนแผ่นดินไทย ขบวนการของเสรีไทยนี้แม้บทบาทที่เรารู้จักกันอย่างการต่อต้านญี่ปุ่นแล้ว เสรีไทยยังมีสถานะอีกประการที่ซ้อนทับเข้าไปนั่นคือการเป็นขบวนการที่รวมคนทุกชนชั้นเข้าไว้ด้วยกัน และไม่ได้มีเพียงเป้าหมายแค่การต่อต้านญี่ปุ่นเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงการต่อต้านระบอบทหารของจอมพล ป. พิบูลสงครามอีกด้วย
ขบวนการเสรีไทยนั้นเป็นขบวนการที่เริ่มนำโดยปรีดี พนมยงค์ ซึ่งเป้าหมายแน่นอนอย่างหนึ่งนั้นก็คือการต่อต้านญี่ปุ่น แต่การก่อตัวและรวมตัวของเสรีไทยนั้นความจริงยังมีผลจากการเมืองภายในประเทศที่เข้ามาผสมอยู่ด้วย เพราะหลังจากการปฏิวัติ พ.ศ. 2475 เป็นต้นมา
ตัวแสดงสำคัญๆ ในการเมืองไทยถูกแบ่งออกเป็นสี่กลุ่ม คือ กลุ่มพระราชวงศ์ กลุ่มชนชั้นนำเดิม กลุ่มชนชั้นนำใหม่ และผู้นำจากท้องถิ่น ที่เข้ามามีส่วนในพื้นที่ทางการเมือง ซึ่งสี่กลุ่มนี้จะเป็นกลุ่มที่มีบทบาทอย่างต่อเนื่อง ทั้งสี่กลุ่มนี้แม้จะมีสถานะต่างๆ ที่ต่างกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งประสบการณ์ทางการเมืองและแนวคิดทางการเมืองแต่ทั้งสี่กลุ่มนี้คือกลุ่มการเมืองตามรัฐธรรมนูญที่หวังจะเล่นในเกมเช่นเดียวกับหลายๆ ตัวแสดง
การขึ้นมาครองอำนาจของจอมพล ป. นั้นผลที่ตามมาอย่างหนึ่งคือการกีดกันตัวแสดงทางการเมืองกลุ่มอื่นออกไป (แม้ว่าจะมีนักวิชาการกล่าวว่าจอมพล ป. ยังมีระบบรัฐสภาก็ตาม) ดังนั้นแล้วในช่วงเวลาที่เกิดขึ้นของสงครามและผลในการครองอำนาจของจอมพล ป. ทำให้กลุ่มเสรีไทยมีเป้าหมายรวมไปถึงรัฐบาลของจอมพล ป. ด้วย
ซึ่งคนทั้งสี่กลุ่มนี้นั้นต่อต้านการเกี่ยวข้องทางการเมืองของทหาร เราจึงเห็นได้ว่าเสรีไทยนั้นมิได้ถูกดำเนินการโดยคนเพียงกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง แต่ถูกร่วมมือกันโดยกลุ่มการเมืองทั้งสี่กลุ่มนี้เพื่อทั้งหยุดการครองอำนาจของจอมพล ป. และช่วยกอบกู้ไทยไปพร้อมกัน
ทั้งสี่กลุ่มนี้เป็นกลุ่มที่ไม่ได้มีฐานการเมืองที่กว้างขวางนัก ดังนั้นกลุ่มทั้งสี่กลุ่มนี้บางครั้งอาจจะต้องดึงคนต่างเครือข่ายเข้ามาอยู่ในเครือข่ายของตัวเองบ้าง ดังนั้นพวกเขาจึงไม่ใช่พลังที่มาจากระบบราชการ แต่อำนาจทางการเมืองนั้นวางอยู่บนสถาบันการเมืองใหม่ อีกแง่หนึ่งการร่วมในฐานะเสรีไทยนี้ยังเป็นการแสดงออกถึงความเห็นพ้องในเชิงนโยบายหรือการดำเนินการของประเทศที่ชัดเจนว่าไม่ใช่เป็นเรื่องของผลประโยชน์แคบๆ เท่านั้น แต่รวมไปถึงอุดมการณ์และนโยบายที่กินความกว้างมากกว่าเรื่องรัฐนิยม
อีกหนึ่งหน้าของเสรีไทยจะเป็นอย่างไร ติดตามในได้ในบทความในคอมเมนต์ https://www.luehistory.com/?p=21747
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
