6 ก.พ. 2025 เวลา 23:00 • ธุรกิจ

เทคนิคการขึ้นเงินเดือนแบบ Merit Grid

เมื่อพูดถึงเรื่องการขึ้นเงินเดือนประจำปี คนที่เป็น Com & Ben (Compensation & Benefits) น่าจะต้องคุ้นเคยกับวิธีการขึ้นเงินเดือน 2 แบบคือ
1. ขึ้นเงินเดือนจากฐานเงินเดือนของพนักงานแต่ละคน เช่น พนักงานเงินเดือน 10,000 บาท ได้รับการขึ้นเงินเดือน 10% ก็จะได้รับการขึ้นเงินเดือน 1,000 บาท เงินเดือนใหม่คือ 11,000 บาท
2. ขึ้นเงินเดือนจากค่ากลาง (Midpoint) เช่น นาย A เงินเดือน 18,000 บาท กับนาย B เงินเดือน 23,000 บาท ทั้งสองคนอยู่ใน Job Grade เดียวกัน ทั้งสองคนนี้ก็จะอยู่ในกระบอกเงินเดือนเดียวกัน
สมมุติว่ากระบอกเงินเดือนของ Job Grade นี้มี Min=15,000 Max=30,000 บาท Midpoint=22,500 บาท
แม้ทั้งสองคนได้รับการขึ้นเงินเดือน 10% เท่ากันก็จริง
ทั้งนาย A และนาย B จะได้ขึ้นเงินเดือน 10% ของ Midpoint=2,250 บาทเท่ากัน
เพราะถือว่าทั้งสองคนทำงานอยู่ใน Job Grade เดียวกัน
ผมก็เลยจะมาเล่าประสบการณ์ที่เคยเป็น Compensation Manager และต้องดูแลการขึ้นเงินเดือนประจำปีในองค์กรแห่งหนึ่ง
โดยใช้วิธีการขึ้นเงินเดือนที่เรียกว่า “Merit Grid” (ดูภาพประกอบด้านล่าง)
ปกติการขึ้นเงินเดือนประจำปีต้องมีการอนุมัติงบประมาณขึ้นเงินเดือนจาก Board เสียก่อน สมมุติว่าปีนี้ Board อนุมัติงบประมาณขึ้นเงินเดือนประจำปีนี้คือ 9% (ในสมัยนั้น)
เราก็จะเห็น 9% ที่อยู่ในกรอบสี่เหลี่ยมสีเหลืองที่เป็นจุดตัดกันระหว่าง Q2 กับ เกรด C
ตรงนี้แหละที่เป็นงบประมาณขึ้นเงินเดือนเฉลี่ยของทั้งองค์กรที่ฝ่ายบริหารและ HR (Com & Ben) จะต้องคุมเอาไว้ไม่ให้เกินกว่านี้
เช่น ทั้งองค์กรมี Payroll = 1 ล้านบาท จะต้องใช้งบไม่เกิน 9 หมื่นบาท เราก็จะกระจายเกรด (ซึ่งก็คือผลการประเมินการปฏิบัติงานนั่นแหละ) จากเกรด C ออกไปสองข้าง
โดย Com & Ben จะต้องไปคำนวณดูว่าถ้าพนักงานที่ถูกประเมินแล้วได้เกรดสูงกว่า C คือ C+, B-, B, B+, A-, A, A+ ควรจะได้รับการขึ้นเงินเดือนเพิ่มขึ้นกี่เปอร์เซ็นต์ในแต่ละ Quartile (ตั้งแต่ Q1 ถึง Q4)
ในขณะที่ถ้าพนักงานที่ได้รับการประเมินในเกรดต่ำกว่า C เช่น C-, D+,D, D-, E ควรจะได้รับการขึ้นเงินเดือนตามผลงานลดลงกี่เปอร์เซ็นต์ (ตั้งแต่ Q1 ถึง Q4)
ตัวเลขเปอร์เซ็นต์การขึ้นเงินเดือนในแต่ละ Quartile ในภาพนี้ ผมใช้ตัวเลขการขึ้นเงินเดือนประจำปีจริงเมื่อในสมัยที่ผมเป็น Com & Ben Manager ในองค์กรแห่งนี้
มีข้อสังเกตว่าวิธีการขึ้นเงินเดือนแบบ Merit Grid ใช้หลักการคล้าย ๆ การขึ้นเงินเดือนจาก Midpoint เพียงแต่มีความละเอียดในการขึ้นเงินเดือนลงลึกถึงแต่ละ Quartile ของกระบอกเงินเดือน
พอ ๆ กับการคิดคำนวณงบประมาณที่ทาง Com & Ben จะต้องนำเสนอฝ่ายบริหารเพื่อให้ดูว่าค่าเฉลี่ยงบประมาณขึ้นเงินเดือน (ตรงเกรด C) ควรจะเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ เช่นเมื่อนำเสนอรูปข้างล่างนี้ไปโดยมีค่าเฉลี่ยงบประมาณขึ้นเงินเดือน 9%
ฝ่ายบริหารอาจจะบอกว่าถ้าขอปรับตรงเกรด C เพิ่มเป็น 10% หรือปรับลดลงเป็น 8% จะทำให้งบประมาณขึ้นเงินเดือนจะเพิ่มขึ้นหรือลดลงเท่าไหร่
ตรงนี้แหละครับเป็นงานที่ “หิน” มาก ๆ ในยุคนั้น เพราะการคำนวณงบประมาณขึ้นเงินเดือนพนักงานทั้งองค์กรโดยคิดจาก Actual Salary ของพนักงานในทุก Quartile ของแต่ละ Job Grade (มี 18 Job Grade) แล้วต้องกระจายเปอร์เซ็นต์ออกไปตามเกรดการประเมิน
แถมองค์กรนี้มีพนักงานเกือบหกร้อยคนทั้งคนไทยและต่างชาติที่มีเงื่อนไขการจ่ายเงินเดือนที่แตกต่างกัน เช่น บางตำแหน่งองค์กรออกภาษีให้ (จ่ายเงินเดือนเป็น Net)
ถ้าหากคำนวณด้วยการจิ้มเครื่องคิดเลขแบบ Manual ก็ต้องใช้เวลาอย่างน้อย ๆ 3 วันขึ้นไป คนที่ทำงานก่อนหน้าผมเขาลาออกเพราะทนความกดดันและความเครียดที่ต้องทำงานแบบนี้ไม่ไหว
ส่วนผมอาจจะโชคดีตรงที่ผมสามารถเขียนโปรแกรม Foxbase/FoxPro (คนรุ่นใหม่จะรู้จักไหมเนี่ยะ) ก็เลยทำให้เขียนโปรแกรมคำนวณงบประมาณเหล่านี้ได้โดยใส่ข้อมูลและตัวแปรต่าง ๆ เข้าโปรแกรม
แล้ว Run โปรแกรมในเครื่อง PC ซึ่งความสามารถของซอฟแวร์และ PC ในยุคนั้นใช้เวลา ประมาณ 3 ชั่วโมงก็สามารถให้ข้อมูลงบประมาณขึ้นเงินเดือนออกมาได้ซึ่งลดเวลาการทำงานไปเยอะ
แถมในระหว่างที่เครื่อง PC กำลัง Run โปรแกรมเพื่อออกรายงานอยู่ ผมก็ยังเอาเวลาไปทำงานอย่างอื่นได้อีกต่างหาก
ก็เลยนำเอาเรื่องวิธีการขึ้นเงินเดือนแบบ Merit Grid มาเล่าสู่กันฟังเผื่อว่าชาว Com & Ben จะสนใจนำไปปรับใช้ดูครับ
โฆษณา