ปริศนาที่อยู่ในภาพการล่มสลายของอิคารัส
บ่อยครั้งที่ภาพวาดของศิลปินชื่อดัง มักมีนัยสำคัญแฝงไว้ให้ผู้คนได้ตีความกัน
ไม่ว่าจะเป็น ภาพ Mona Lisa, ภาพ The Last Supper, ภาพ The Last Judgement เป็นต้น
และวันนี้ผมอยากพูดถึงภาพวาดภาพหนึ่งที่ดูเผินๆ อาจเป็นภาพวาดวิถีชีวิตของคนทั่วไป แต่หากมองไปที่รายละเอียดแล้วมันกลับมีปริศนาให้เราได้ตีความถึงพฤติกรรมมนุษย์ได้อย่างคาดไม่ถึง ภาพวาดภาพนี้มีชื่อว่า “Landscape with the Fall of Icarus”
“Landscape with the Fall of Icarus” หรือแปลเป็นไทยว่า ทิวทัศน์และการล่มสลายของอิคารัส ภาพนี้วาดโดย Pieter Bruegel the Elder หรือปีเตอร์ บรูเกล หนึ่งในจิตรกรสำคัญที่สุดของยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาในยุโรปเหนือ
ภาพวาดนี้ดูโดยรวมจะเป็นภาพทิวทัศน์ริมทะเลที่กว้างใหญ่ มีภูเขา เรือ ลม และชีวิตชาวบ้าน ชาวประมงธรรมดา แต่หากเราสังเกตไปที่ผิวน้ำใกล้ๆ กับเรือที่อยู่ตรงมุมขวาล่างของภาพ เราจะเห็นใครคนหนึ่งกำลังจะจมน้ำโดยมีแค่ขาโผล่ขึ้นพ้นน้ำเพียงเท่านั้น ใครคนที่ว่านี้คือ Icarus อิคารัส หรือบุคคลที่เป็นชื่อของภาพวาดนี้นั้นเอง
แล้วอิคารัส คือใคร?
อิคารัส เป็นตัวละครในตำนานเทพเจ้ากรีก เขาเป็นบุตรของ Daedalus ที่เป็นสถาปนิกและนักประดิษฐ์ที่มีความสามารถมาก เดดารัสเป็นสัญลักษณ์ของภูมิปัญญา ความรู้ และอำนาจ เขาถูกราชาไมนอส แห่งเกาะครีตให้สร้างเขาวงกตที่ลึกลับสุดซับซ้อนเพื่อใช้ขัง Minotaur อสูรร่างคนหัววัว ซึ่งเดดารัสก็ได้สร้างเขาวงกตที่ไม่มีใครหาทางเข้าออกมาได้สำเร็จ
แต่เรื่องได้เกิดขึ้นเมื่อเจ้าหญิง Ariadne อาเรียดเน ลูกสาวของราชาไมนอสได้แอบช่วย Theseus ธีเซอุสฮีโร่จากเอเธนส์ให้ฆ่า Minotaur ในเขาวงกตได้ ซึ่งคนที่ช่วยเจ้าหญิงอาเรียดเนวางแผนนั้นก็คือ เดดารัส นั่นเอง
เมื่อราชาไมนอสรู้ความจริงว่าเดดารัสหักหลังและเปิดเผยความลับของเขาวงกต เขาจึงจับ เดดารัส และ อิคารัส ลูกชายไว้ในหอคอย เพื่อไม่ให้หลบหนีไปเปิดเผยความลับเขาวงกตอีก
การถูกขังนี่เอง ทำให้เดดารัสต้องคิดวิธีหนี เขาจึงประดิษฐ์ปีกจากขนนกและขี้ผึ้ง เพื่อพาตัวเองและอิคารัสลูกชายหนีจากที่คุมขัง
โดยก่อนที่จะบินหนี เดดารัส ได้เตือนอิคารัสว่า
อย่าบินสูงเกินไป เพราะแสงแดดจะทำให้ขี้ผึ้งละลาย
และอย่าบินต่ำเกินไป เพราะน้ำทะเลจะทำให้ปีกเปียก
แต่อิคารัสเมื่อบินหนีออกมาจากหอคอยได้ ก็ไม่สนคำเตือนของพ่อ ด้วยเพราะหลงระเริงกับการบินได้ของตัวเอง จึงทะยานขึ้นฟ้าให้สูงขึ้นๆ จนใกล้กับดวงอาทิตย์ ในที่สุดปีกก็ละลาย ทำให้อิคารัสตกลงทะเลและเสียชีวิต
เหตุการณ์นี้เองได้กลายเป็นที่มาของภาพวาด Landscape with the Fall of Icarus
คำถามต่อมาที่คนมักถามว่า ทำไมในภาพถึงเห็นอิคารัสแค่ขานิดเดียวที่กำลังจมน้ำ และไม่ได้เป็นองค์ประกอบเด่นของภาพด้วย ใครดูผ่านๆ แล้วไม่ทันสังเกตก็ไม่รู้ว่าอิคารัสอยู่ตรงไหน ทั้งๆ ที่ถูกตั้งเป็นชื่อภาพ
ในขณะที่ส่วนอื่นๆ ในภาพนั้นมีชาวนากำลังไถนา คนเลี้ยงแกะเงยหน้ามองท้องฟ้า ชาวประมงที่กำลังจับปลา เรือใบแล่นผ่านไปในทะเล แต่ไม่มีใครหยุดดู ไม่มีใครช่วย หรือไม่มีใครแม้แต่จะสังเกตเห็นอิคารัสเลย
ประเด็นนี้นักวิชาการทางศิลปะหลายคนเชื่อว่าบรูเกลวาดภาพนี้ต้องการจะสื่อ ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้น ไม่ว่าจะมีเหตุการณ์อะไร เกิดโศกนาฏกรรมกับใคร คนรอบข้างก็ไม่ได้สนใจ แต่ละคนก็ยังคงใช้วิถีชีวิตไปตามปกติ โลกมันยังคงเดินต่อ มันสะท้อนให้เห็นว่ามนุษย์เราต่างไม่สังเกตหรือเห็นความทุกข์ของผู้อื่น แม้เขาจะอยู่ใกล้เราแค่ไหนก็ตาม
หากให้เปรียบกับชีวิตจริงในปัจจุบันที่เร่งรีบแข่งขันตลอดเวลา
บางคนก็อาจเหมือนชาวนาในภาพ ที่ยุ่งกับงานตัวเองจนไม่ได้เห็นโลกรอบข้าง
บางคนก็อาจเหมือนคนเลี้ยงแกะในภาพ ที่มองท้องฟ้าแต่ไม่ได้มองเพื่อนร่วมโลก
บางคนก็อาจเหมือนชาวประมงในภาพ ที่สนใจแต่เรื่องตนเอง ไม่สนใจสิ่งที่อยู่ใกล้ๆ กับตน
บางคนก็อาจเหมือนเรือในภาพ ที่แล่นไปตามทางของตัวเอง โดยไม่เคยหันกลับมา
และบางคนก็อาจเป็นเหมือนอิคารัส ที่กำลังจะจมหายไปโดยไม่มีใครเห็นก็เป็นได้ครับ
- 12
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
