1 ส.ค. เวลา 02:05 • ประวัติศาสตร์

🇨🇳🇷🇺การทูตที่สระว่ายน้ำ

1 สิงหาคม 1958 ครุชชอฟว่ายน้ำกับเหมา...ก่อนจะแยกทางกันตลอดกาล
ลองจินตนาการถึงสองผู้นำคอมมิวนิสต์ที่ทรงอำนาจที่สุดในโลกยุคสงครามเย็น ยืนอยู่ริมสระว่ายน้ำกลางฤดูร้อนในกรุงปักกิ่ง หนึ่งคนสูงใหญ่จากโซเวียต อีกคนผอมแกร่งจากจีน หนึ่งพูดถึงนิวเคลียร์ อีกคนพูดถึงชาวนา แต่ที่น่าสนใจกว่าคือ การพูดคุยเชิงการทูตครั้งนั้นเกิดขึ้น...ในสระว่ายน้ำ
วันที่ 1 สิงหาคม 1958 คือจุดเริ่มต้นของ “การทูตที่สระว่ายน้ำ” (Swimming Pool Diplomacy) เมื่อ นิกิต้า ครุชชอฟ (Nikita Khrushchev) ผู้นำโซเวียต เดินทางเยือนจีนอย่างไม่เป็นทางการเพื่อพบกับ เหมาเจ๋อตง (Mao Zedong) ในช่วงที่โลกจับตาการขยายตัวของคอมมิวนิสต์ เหมาเลือกพบครุชชอฟในแบบที่ไม่เหมือนใคร โดยเชิญครุชชอฟให้ลงว่ายน้ำในสระส่วนตัว แล้วถกประเด็นการเมืองขณะลอยตัวเหนือผืนน้ำ
ครุชชอฟซึ่งไม่ใช่นักว่ายน้ำที่เก่งนัก ต้องสวมชูชีพและดูเปิ่น ๆ เมื่อเทียบกับเหมาที่แหวกว่ายอย่างมั่นใจ เหตุการณ์นี้ดูเหมือนไร้สาระ แต่มันสะท้อนความตึงเครียดที่เริ่มก่อตัวระหว่างสองประเทศได้อย่างชัดเจน
จากสหาย สู่รอยร้าวทางอุดมการณ์
แม้จีนกับโซเวียตจะจับมือกันในช่วงแรกของการปฏิวัติคอมมิวนิสต์ แต่ภายหลังยุคสตาลิน ความเห็นต่างก็เริ่มชัดเจน โดยเฉพาะเมื่อนโยบาย “การอยู่ร่วมกันอย่างสันติ” ของครุชชอฟ ขัดกับแนวคิดปฏิวัติโลกของเหมา
เหมาเห็นว่าครุชชอฟอ่อนข้อให้ชาติตะวันตกมากเกินไป ส่วนครุชชอฟก็รำคาญนโยบายสุดโต่งของเหมา เช่น “ก้าวกระโดดครั้งใหญ่” ที่สร้างความเสียหายใหญ่หลวงให้กับเศรษฐกิจจีน
เมื่อครุชชอฟมาเยือนปักกิ่ง เขาหวังว่าจะหาทางประสานรอยร้าวกับเหมา แต่การพูดคุยในสระว่ายน้ำกลับกลายเป็นการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ เหมารับบทเป็นเจ้าบ้านที่เหนือกว่า ทั้งในน้ำ และในทางอุดมการณ์
สระว่ายน้ำที่เปลี่ยนประวัติศาสตร์โลก
หลังเหตุการณ์นั้น ความสัมพันธ์จีน-โซเวียตก็เริ่มเข้าสู่ยุคเย็นจัด ในปี 1960 โซเวียตถอนผู้เชี่ยวชาญทั้งหมดออกจากจีน และสองประเทศหันมาตำหนิกันอย่างรุนแรงทางอุดมการณ์
นี่ไม่ใช่แค่ความบาดหมางส่วนตัว แต่มันส่งผลสะเทือนถึงโครงสร้างของขบวนการคอมมิวนิสต์ทั่วโลก ประเทศต่าง ๆ ต้องเลือกข้างระหว่าง “แนวเหมา” กับ “แนวครุชชอฟ” และในท้ายที่สุด โลกก็ค่อย ๆ เห็นจีนกับโซเวียตกลายเป็นคู่แข่ง มากกว่าพันธมิตร
บทเรียนเพื่อวันนี้
เหตุการณ์ในสระว่ายน้ำไม่ได้เป็นเพียงเกร็ดเล็ก ๆ ทางประวัติศาสตร์ แต่มันแสดงให้เห็นว่า อุดมการณ์เดียวกัน ก็ไม่อาจรับประกัน ความสัมพันธ์ที่มั่นคง ได้เสมอไป และแม้แต่บทสนทนาเล็ก ๆ ในสถานที่ไม่เป็นทางการ...ก็สามารถจุดชนวนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงระดับโลกได้
ในยุคที่การเมืองระหว่างประเทศยังคงเต็มไปด้วย “มิตรภาพชั่วคราว” และ “การทูตไม่เป็นทางการ” การหวนกลับไปมองบทเรียนจากสระว่ายน้ำในปี 1958 อาจช่วยให้เราระวังคลื่นใต้น้ำได้มากขึ้น
#histtalk #onthisday #history #ประวัติศาสตร์ #วันนี้ในอดีต #ความรู้รอบตัว #ความรู้รอบโลก
โฆษณา