•
11 ส.ค. 2025 เวลา 05:45 • สิ่งแวดล้อม

ถุงพลาสติกลดลงจริง หรือแค่ฟอกเขียว?

สำรวจตัวเลขตั้งแต่นโยบายเริ่มจนถึงปี 2025
---
จุดเริ่มต้นของนโยบาย
1 มกราคม 2020 คือวันที่หลายคนจำได้ว่าเดินเข้าซูเปอร์มาร์เก็ตแล้วพนักงานบอก “ไม่มีถุงให้แล้วนะคะ” เพราะไทยเริ่มมาตรการ “งดแจกถุงพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียว” ในห้างสรรพสินค้า ร้านสะดวกซื้อ และค้าปลีกขนาดใหญ่
เป้าหมายคือ ลดขยะพลาสติกที่ย่อยสลายยากและมักหลุดรอดสู่แม่น้ำและทะเล
---
ตัวเลขการลดที่เกิดขึ้นจริง
ปี 2020–2022: ประเทศไทยลดการใช้ถุงพลาสติกได้ 148,699 ตัน หรือราว 43% เมื่อเทียบกับช่วงก่อนนโยบาย
ลดการใช้ถุงหูหิ้วไปกว่า 2,000 ล้านใบ ในช่วงแรก
ในกรุงเทพฯ การใช้ถุงพลาสติกลดลงจากเฉลี่ยเกือบ 8 ใบ/คน/วัน เหลือประมาณ 1.2 ใบ/คน/วัน ในร้านค้าปลีกขนาดใหญ่
---
แต่ทำไมตัวเลขยังน่าห่วง?
แม้ตัวเลขดูสวย แต่เมื่อมองในปี 2025 กลับพบว่า...
คนไทยยังใช้ถุงพลาสติก 45,000 ล้านใบ/ปี หรือราว 3,000 ใบต่อคนต่อปี
ขยะพลาสติกรวมของประเทศยังอยู่ที่ 2.9–3 ล้านตันต่อปี
อัตราการรีไซเคิลต่ำ เพียง 19–25%
ครึ่งหนึ่งของการใช้ถุงพลาสติกยังมาจาก ตลาดสด ร้านอาหาร และเดลิเวอรี่ ซึ่งไม่ได้อยู่ในมาตรการงดแจกถุงของห้าง
---
ฟอกเขียวหรือไม่?
คำว่า “ฟอกเขียว” (Greenwashing) หมายถึง การทำให้ดูเหมือนรักษ์โลก ทั้งที่ผลจริงอาจไม่มากพอ
ในกรณีนี้ มาตรการลดถุงพลาสติก ไม่ใช่ฟอกเขียว 100% เพราะตัวเลขการลดลงช่วงแรกเกิดขึ้นจริงและจับต้องได้
แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า การสื่อสารเชิงภาพลักษณ์บางส่วนทำให้คนเข้าใจว่าปัญหาถุงพลาสติกแก้ได้แล้ว ทั้งที่ในความจริง การใช้ยังสูง และปัญหาขยะพลาสติกโดยรวมยังไม่ลด
---
สิ่งที่ต้องทำต่อ
1. ขยายมาตรการครอบคลุมตลาดสด ร้านอาหาร และเดลิเวอรี่
2. ส่งเสริมการใช้บรรจุภัณฑ์ทางเลือก เช่น ถุงผ้า ถุงกระดาษ หรือภาชนะหมุนเวียน
3. พัฒนาระบบรีไซเคิลให้เข้าถึงง่ายและครอบคลุม
4. รณรงค์เปลี่ยนพฤติกรรมผู้บริโภคอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่แค่ช่วงเปิดตัวนโยบาย
---
สรุปสั้น ๆ
ไทยลดการใช้ถุงพลาสติกได้จริงในช่วงเริ่มนโยบาย แต่ยังไม่เพียงพอที่จะบอกว่าปัญหาสิ้นสุดแล้ว ตัวเลขการใช้ยังสูง ขยะพลาสติกรวมยังเพิ่ม และการจัดการปลายทางยังอ่อนแอ ถ้าจะไปให้ถึงเป้าหมาย “ลดให้ได้จริง” ต้องทำให้มาตรการครอบคลุมทุกพื้นที่และทุกช่องทางการใช้
โฆษณา