ยาฉีดลดน้ำหนักหยุดใช้แล้วโยโย่จริงไหม
วันนี้เราจะมาคุยกันเรื่อง "เทรนด์ฮิต" ที่กำลังมาแรงแซงทางโค้งทั่วโลก รวมถึงในบ้านเราด้วย นั่นก็คือยาฉีดลดน้ำหนักครับ
เชื่อว่าหลายคนคงเคยได้ยินชื่อยาอย่าง Tirzepatide (หรือชื่อการค้าที่คุ้นหูอย่าง Mounjaro หรือ Zepbound) ที่เขาว่ากันว่าเป็น "ยาวิเศษ" ฉีดปุ๊บ ผอมปั๊บ น้ำหนักลงฮวบฮาบ แถมค่าน้ำตาลในเลือดก็ดีขึ้นทันตาเห็น จนกลายเป็นยาที่ขายดีที่สุดในโลกไปแล้ว
แต่คำถามที่คนไข้ถามบ่อยที่สุดไม่ใช่ "ยาดีไหม" แต่เป็น "ถ้าหยุดยาแล้ว น้ำหนักจะเด้งกลับมาไหม"
วันนี้ผมมีคำตอบที่ชัดเจนจากงานวิจัยที่เพิ่งตีพิมพ์สดๆ ร้อนๆ เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2025 ในวารสาร JAMA Internal Medicine มาเล่าให้ฟังครับ ขอบอกเลยว่าผลลัพธ์อาจจะทำให้หลายคนต้องวางแผนการรักษากันใหม่เลยทีเดียว
ช่วงโปรโมชั่น 36 สัปดาห์แห่งความสุข
ก่อนจะไปดูตอนจบ เรามาดูตอนเริ่มกันก่อนครับ
ในงานวิจัยนี้ เขาให้ผู้เข้าร่วมทดลองที่เป็นโรคอ้วน ใช้ยา Tirzepatide ต่อเนื่องเป็นเวลา 36 สัปดาห์ (ประมาณ 8 เดือนนิดๆ)
ผลลัพธ์ออกมาสวยหรูเหมือนฝันเลยครับ
น้ำหนักตัวลดลงเฉลี่ยถึง 21.9% (สมมติหนัก 100 กิโล หายไปเกือบ 22 กิโล)
รอบเอวเล็กลงอย่างเห็นได้ชัด
ความดันโลหิตลดลง ไขมันเลวลดลง น้ำตาลสะสม (HbA1c) ดีขึ้นมาก
ช่วงนี้เปรียบเหมือน "ช่วงฮันนีมูน" ครับ ร่างกายเราเหมือนได้รับการบูสต์ด้วยฮอร์โมนสังเคราะห์ที่ช่วยคุมความหิวและน้ำตาล ทุกอย่างดูดีไปหมด
ความจริงที่เจ็บปวด เมื่อ "หยุดยา" อะไรจะเกิดขึ้น?
หลังจากครบ 36 สัปดาห์ นักวิจัยได้แบ่งคนไข้เป็น 2 กลุ่ม กลุ่มหนึ่งให้ยาต่อ อีกกลุ่มหนึ่ง "หยุดยา" (เปลี่ยนเป็นยาหลอก) แล้วติดตามผลไปอีก 1 ปี (52 สัปดาห์)
ผลปรากฏว่า... "ฝันสลาย" สำหรับคนส่วนใหญ่ครับ
🤯🤯🤯 น้ำหนักเด้งกลับ (Rebound)
เมื่อหยุดยาไป 1 ปี คนไข้ส่วนใหญ่มีน้ำหนักตัวเพิ่มกลับขึ้นมาครับ
ประมาณ 50% ของคนไข้ น้ำหนักเด้งกลับมา เกินครึ่ง ของที่ลดไปได้
1 ใน 4 ของคนไข้ น้ำหนักเด้งกลับมาเกือบเท่าเดิม (เด้งมา 75% ของที่ลดไป)
และที่น่าตกใจ 😲 มีประมาณ 9% ที่กลับมาอ้วนกว่าตอนก่อนเริ่มใช้ยาเสียอีก อะไรครับเนี่ย
มีแค่ส่วนน้อยที่รอด
มีเพียงประมาณ 17% ของผู้เข้าร่วมการทดลองเท่านั้น ที่สามารถรักษาน้ำหนักที่ลดไปได้ดี (น้ำหนักเด้งกลับมาน้อยกว่า 25% ของที่ลดไป) แม้จะหยุดยาแล้ว
ไม่ใช่แค่ความอ้วน แต่ "สุขภาพ" ก็แย่ลงด้วย
สิ่งที่เภสัชกรอย่างผมกังวลมากกว่าเรื่องรูปร่าง คือเรื่องระบบเผาผลาญและสุขภาพภายในครับ
งานวิจัยพบว่า พอหยุดยาปุ๊บ ไม่ใช่แค่พุงที่กลับมา แต่เพื่อนเก่าตัวร้ายก็ยกโขยงกลับมาด้วย
ความดันโลหิต พุ่งสูงขึ้นในทุกกลุ่มที่น้ำหนักเด้งกลับ
รอบเอว ขยายขึ้นตามระเบียบ
ไขมันไตรกลีเซอไรด์ & ไขมันดี (HDL) ค่าไขมันในเลือดกลับมาแย่ลง
น้ำตาลในเลือด ค่า HbA1c และภาวะดื้ออินซูลิน กลับมาสูงขึ้น
พูดง่ายๆ คือ ประโยชน์ที่เราได้มาจากการฉีดยาตลอด 8 เดือนแทบจะ "คืนครู" ไปเกือบหมดเมื่อเราหยุดยาครับ
ทำไมถึงเป็นแบบนี้?
หลายคนอาจจะสงสัยว่า "ทำไมร่างกายเราใจร้ายจัง?"
คำตอบคือ โรคอ้วน คือ โรคเรื้อรัง (Chronic Disease) ครับ
ให้ลองจินตนาการว่า "โรคอ้วน" เหมือนกับ "โรคความดันโลหิตสูง"
เวลาเรากินยาลดความดัน ความดันเราก็ปกติ แต่พอเราหยุดยา ความดันก็พุ่งกลับขึ้นมาเหมือนเดิม เพราะตัวโรคยังอยู่
ยา Tirzepatide ก็เช่นกันครับ มันทำหน้าที่เป็นฮอร์โมนช่วยคุมความหิวและน้ำตาล ตราบเท่าที่เรายังมีมันอยู่ในร่างกาย พอหยุดยา ฮอร์โมนตัวช่วยหายไป ความหิวกลับมา ระบบเผาผลาญกลับไปเป็นเหมือนเดิม น้ำหนักจึงเด้งกลับมา (Rebound) นั่นเอง
แล้วเราควรทำอย่างไร?
อ่านมาถึงตรงนี้ อย่าเพิ่งท้อนะครับ ยานี้ยังคงเป็นยาที่ดีมากและมีประโยชน์มหาศาล เพียงแต่เราต้องปรับเปลี่ยนทัศนคติในการใช้ครับ
อย่ามองว่าเป็นการรักษา "ชั่วคราว" การรักษาน้ำหนักด้วยยา อาจจำเป็นต้องทำต่อเนื่องระยะยาว (Long-term treatment) เหมือนการรักษาเบาหวานหรือความดัน การฉีดแค่คอร์สสั้นๆ เพื่อหวังจะผอมตลอดไป อาจเป็นเรื่องที่เป็นไปได้ยากสำหรับคนส่วนใหญ่
พฤติกรรมคือหัวใจสำคัญ แม้ในงานวิจัยจะมีกลุ่มคนที่รักษาน้ำหนักได้บ้าง (แม้จะน้อย) แต่ทุกคนล้วนต้องคุมอาหารและออกกำลังกายควบคู่ไปด้วย ยาเป็นตัวช่วยที่ทรงพลัง แต่ไม่ใช่ผู้วิเศษที่จะเสกให้เรากินขาหมูแล้วผอมได้ตลอดไปครับ
วางแผนก่อนหยุดยา หากคุณกำลังใช้ยานี้อยู่และคิดจะหยุด "ห้ามหยุดเองปุบปับ" ครับ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนการลดขนาดยา (Tapering) และวางแผนโภชนาการที่เข้มข้น เพื่อลดโอกาสเกิดโยโย่เอฟเฟกต์ให้ได้มากที่สุด
งานวิจัยนี้เป็นเหมือนนาฬิกาปลุกที่เตือนให้เราตื่นจากฝันหวานครับ ยาฉีดลดน้ำหนักมีประสิทธิภาพสูงมากจริง แต่ผลลัพธ์ของมันไม่ได้คงอยู่ตลอดไปหากปราศจากการใช้ยาต่อเนื่อง
การรักษาโรคอ้วนเป็นการเดินทางระยะไกล (Marathon) ไม่ใช่การวิ่งระยะสั้น (Sprint)
ใครที่กำลังสนใจจะใช้ยา ลองปรึกษาแพทย์และเภสัชกรให้ละเอียด วางแผนทั้งเรื่องค่าใช้จ่ายระยะยาว และแผนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เพื่อสุขภาพที่ดีอย่างยั่งยืนนะครับ
ด้วยความปรารถนาดี
เอกสารอ้างอิง (References):
- Horn DB, et al. Cardiometabolic Parameter Change by Weight Regain on Tirzepatide Withdrawal in Adults With Obesity. JAMA Internal Medicine. 2025.
- Eli Lilly and Company. SURMOUNT-4 clinical trial data.
- Medical Xpress. "Tirzepatide's benefits fade for most: Weight and health markers rebound after withdrawal, study finds" (November 28, 2025).
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2025 Blockdit
