ประวัติศาสตร์หาดใหญ่ เมืองที่ถูกสร้างจากมือราษฎร
ชื่อของ “หาดใหญ่” นับว่าเป็นอีกหนึ่งเมืองใหญ่ที่มีความสำคัญในภาคใต้ของเรา ซึ่งในปัจจุบันขณะนี้ก็กำลังประสบพบเจอกับอุทกภัยครั้งใหญ่อีกครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ ซึ่งแน่นอนว่าส่งผลกระทบในหลาย ๆ ด้านเลยทีเดียว
หาดใหญ่ เป็นเมืองที่เจริญ รุ่งเรืองด้วยเศรษฐกิจในระดับที่หลาย ๆ คนอาจจะเผลอคิดไปว่าหาดใหญ่เป็นจังหวัดไม่ใช่แค่อำเภอด้วยซ้ำไป แต่ในขณะเดียวกันความเจริญรุ่งเรืองของหาดใหญ่ก็ผูกพันมากับเรื่องราวหลาย ๆ อย่างในอดีต โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงสมัยรัชกาลที่ 5 ที่ความเจริญจากเส้นทางรถไฟปักษ์ใต้ ตลอดจนการบุกเบิกชุมชนที่ทำให้หาดใหญ่กลายมาเป็นอีกหนึ่งเมืองที่ทรงอิทธิพลที่สุดได้ด้วย
⭐ ครูโนราห์ผู้ถางหาดใหญ่ให้กลายเป็นเมือง
ถึงแม้ว่าจะชื่อว่าหาดใหญ่ แต่ทว่าหาดใหญ่ไม่ได้อยู่ติดชายหาดหรือชายทะเลแต่อย่างใด กลับกันชื่อของหาดใหญ่เป็นไปได้ว่าอาจจะมาจากชื่อ “มะหาด” หนึ่งในไม้ยืนต้นที่พบเห็นมากมายในท้องถิ่นของประเทศไทย หากว่าชื่อของหาดใหญ่มาจากมะหาดก็ย่อมหมายความว่าในพื้นที่นี้แต่ดั้งเดิมเป็นป่าที่มีต้นมะหาดนี้ขึ้นอยู่มากมาย
การตั้งรกรากของผู้คนในหาดใหญ่ไม่ปรากฏชัดเจนนัก อีกทั้งชื่อของหากใหญ่ก็ปรากฏการบันทึกถึงครั้งแรกในต้นกรุงรัตนโกสินทร์ แต่ทั้งนี้ก็ยังมีเรื่องราวคติชนที่ผูกโยงต้นกำเนิดบรรพชนของคนหาดใหญ่ซึ่งเล่าว่าเกี่ยวข้องกับ “ทวดทอง” นายโรงโนราห์ที่พาพรรคพวกเข้ามาถางป่า เปลี่ยนให้กลายเป็นแผ่นดินอาศัยของผู้คน ซึ่งในปัจจุบันนี้ก็มีอนุสรณ์สถานทวดทองตั้งเอาไว้ที่โรงพยาบาลหาดใหญ่ด้วย
⭐ หาดใหญ่ในบันทึกประวัติศาสตร์
ชื่อของหาดใหญ่ปรากฏขึ้นครั้งแรกในเหตุการณ์ปราบกบฏที่ไทรบุรี ในสมัยรัชกาลที่ 3 ที่หาดใหญ่หรือทุ่งหาดใหญ่ได้กลายเป็นหนึ่งในสมรภูมิรบ ดังที่ปรากฏเนื้อหาในจดหมายหลวงอุดมสมบัติที่เขียนถึงพระยาศรีพิพัฒน์ (ทัด) ฉบับที่ 1 ตลอดจนปรากฏในพงศาวดารเมืองสงขลาที่เรียบเรียงโดยพระยาวิเชียรคิรี (ชม) ด้วย
ทุ่งหาดใหญ่ยังคงไม่มีบทบาทมากนัก จนกระทั่งเข้าสู่สมัยรัชกาลที่ 4 ซึ่งทรงโปรดฯ ให้สร้างทางหลวงเชื่อมต่อระหว่างไทรบุรีกับสงขลา หรือก็คือถนนกาญจนวนิช โดยตัดผ่านทุ่งหาดใหญ่ลงไปทางใต้ ซึ่งทำให้หาดใหญ่กลายมาเป็นหนึ่งในศูนย์กลางของการคมนาคมและขนส่งสินค้ากัน สะท้อนให้เห็นถึงบทบาทของหาดใหญ่ในฐานะของชุมทางปักษ์ใต้ที่จะมีบทบาทยิ่งขึ้นเมื่อความเจริญเดินทางมาถึงในสมัยรัชกาลที่ 5
⭐ ชุมทางปักษ์ใต้ หลากลายเศรษฐกิจ
ความเจริญได้เดินทางจากส่วนกลางมาถึงหาดใหญ่ หลังจากที่ล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 5 มีพระบรมราชโองการให้สร้างทางรถไฟสายใต้ขึ้นมา โดยมีชาวจีนเข้ามาทำงานบนเส้นทางรถไฟสายนี้ อย่างเช่นนายเจียกีซี ที่รับเหมาโครงการรถไฟสายใต้ที่ดูแลจัดการในช่วงระยะพัทลุง-สงขลา ตลอดจนสถานีปาดังเบซาร์และสุไหงโกลกด้วย
หลังจากดำเนินการเสร็จสิ้นแล้ว นายเจียกีซีก็ได้มาปลูกบ้าน ตลอดจนกว้านซื้อที่ดินบริเวณหาดใหญ่ ก่อนที่ต่อมาพื้นที่บางส่วนจะถูกซื้อต่อจากทางการเพื่อจัดตั้งสถานีรถไฟหาดใหญ่ขึ้นมา นายเจียกีซีนับว่าเป็นบุคคลสำคัญของหาดใหญ่ที่สร้างรากฐานเศรษฐกิจและความเจริญมากมายให้แก่หาดใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นการริเริ่มทำเหมืองแร่
ครั้งแรกในสงขลา ไปจนถึงการให้ชื่อที่ดินบางส่วนสำหรับการจัดตั้งโรงแรมแห่งแรกของจังหวัด ตลอดทั้งผังเมืองในบริเวณที่เคยเป็นที่ดินเดิมของนายเจียกีซีก็ยังปรากฏการแบ่งสรรจัดวางในลักษณะของผังเมืองตารางอย่างตะวันตกที่ได้รับอิทธิพลมาจากสุไหงปัตตานีด้วย
รถไฟนับว่ามีบทบาทสำคัญต่อพัฒนาการของเมืองหาดใหญ่เป็นอย่างมาก ส่วนต่าง ๆ ของเมืองที่เป็นสถานที่สำคัญจำนวนมากก็เคยถูกถือครองโดยกลุ่มผู้รับเหมาก่อสร้างทางรถไฟ ซึ่งมีความเจริญรุ่งเรืองขีดสุดในช่วงพุทธทศวรรษที่ 2460 ที่หาดมีทั้งชุมชน วัด โรงพยาบาล บ้าน โรงเรียนเอกชน บริษัท ตลาด
กลายเป็นเมืองที่ทันสมัยที่สุดในภาคใต้ตอนล่างอันเกิดขึ้นจากน้ำพักน้ำแรกของชาวหาดใหญ่ที่ล้วนแต่เป็นราษฎรเอกชน ไม่ได้เป็นการจัดการโดยตรงจากรัฐ หาดใหญ่ในระยะแรกจึงเป็นเมืองที่เต็มไปด้วยคนไทยพุทธและชาวไทยเชื้อสายจีนเป็นหลักก่อนที่ชาวมุสลิมจะเริ่มเข้ามาตั้งชุมชนในช่วงพุทธทศวรรษที่ 2490 และอยู่ร่วมกันมายาวนานจนถึงปัจจุบัน
⭐ น้ำท่วมหาดใหญ่ในประวัติศาสตร์
เหตุการณ์น้ำท่วมที่หาดใหญ่เป็นเหตุการณ์ที่เคยเกิดขึ้นหลายครั้ง แต่หนึ่งในครั้งที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์เท่าที่มีบันทึกไว้ก็อย่างเช่นเมื่อปี 2543 ที่เกิดนำท่วมใหญ่ช่วงวันที่ 21-23 พฤศจิกายน กินระยะเวลาหลายสัปดาห์ สร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจของหาดใหญ่กว่าหมื่นล้านบาท และมียอดผู้เสียชีวิตเท่าที่มีการประกาศอย่างเป็นทางการราว 35 คน
หลังจากเหตุการณ์ครั้งนั้น ภาครัฐก็ได้คิดหาแนวทางในการจัดการน้ำให้ดีขึ้นผ่านการขุดคลองผันน้ำถึง 6 คลองด้วยกัน ซึ่งจะผันน้ำไปยังทะเลสาบสงขลา แต่อย่างไรก็ดียังคงเกิดเหตุการณ์น้ำท่วมอยู่บ้าง เช่นในช่วงปี 2553 ที่เกิดพายุดีเปรสชันเข้ามาทำให้น้ำท่วมนานราว 1 สัปดาห์ด้วยกัน
ในปัจจุบันนี้สงขลาเองก็ยังประสบกับปัญหาน้ำท่วมใหญ่อีกครั้งหนึ่งเหมือนที่เคยเกิดมาในอดีตกาล ซึ่งสำหรับคนที่อยู่ไกลอย่างเราก็ได้แต่คาดหวังและภาวนาว่าวิกฤตสถานการณ์น้ำในภาคใต้ของไทยเราจะสามารถผ่านพ้นไปได้ด้วยดีอีกครั้งหนึ่ง
#สุดโปรด #ประวัติศาสตร์ #สงขลา #BBL #BangkokBank #ธนาคารกรุงเทพ
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
