วัคซีนมะเร็ง พลิกโฉมรับปี 2026 เมื่อเม็ดเลือดขาว B Cell คือกุญแจลับที่หมอเคยมองข้าม
สวัสดีปีใหม่ 2026 ครับแฟนเพจทุกท่าน 🎉
กลับมาพบกับผมเภสัชกรคนเดิม ในศักราชใหม่ที่เทคโนโลยีทางการแพทย์ของเราก้าวกระโดดไปไกลมาก ปีใหม่นี้ผมขอประเดิมด้วยเรื่องที่น่าตื่นเต้นที่สุดในวงการ วัคซีนมะเร็งที่เพิ่งตีพิมพ์ส่งท้ายปีเก่า (ธันวาคม 2025) ในวารสารระดับโลกอย่าง Science Advances ครับ
ใครที่ติดตามข่าวสารสุขภาพมาตลอด คงเคยได้ยินคำว่า T Cell (ทีเซลล์) ใช่ไหมครับ
ตลอด 10 ปีที่ผ่านมา วงการแพทย์เราเชิดชู T Cell ว่าเป็นพระเอกในการฆ่าเซลล์มะเร็งมาตลอด วัคซีนต่างๆ ก็มุ่งเป้าไปที่การฝึก T Cell ให้เก่งขึ้น
แต่... เชื่อไหมครับว่างานวิจัยล่าสุดบอกเราว่าเราลืมพระรองคนสำคัญไปหรือเปล่า
พระรองคนที่ว่านั้นคือ B Cell (บีเซลล์) ครับ
เพื่อให้เห็นภาพง่ายๆ ลองจินตนาการว่าการต่อสู้กับมะเร็งคือสงครามครับ
T Cell คือทหารหน่วยรบพิเศษ ถือดาบวิ่งเข้าไปฟันข้าศึก (เซลล์มะเร็ง) แบบตัวต่อตัว
B Cell สมัยก่อนเราคิดว่าเขาเป็นแค่หน่วยพลาธิการ คอยผลิตกระสุน (Antibody) อยู่แนวหลัง ไม่ค่อยเกี่ยวกับการบุกทะลวง
แต่ทีมนักวิจัยจากเกาหลีใต้ (KAIST) และทีมระดับโลกได้ค้นพบความจริงที่พลิกตำราครับ เขาพบว่าถ้าเราอยากชนะสงครามมะเร็ง เราจะพึ่งแค่ T Cell ไม่ได้ เพราะ B Cell คือผู้สร้างฐานบัญชาการในสนามรบ (ภาษาแพทย์เรียกว่า Tertiary Lymphoid Structures)
ถ้าวัคซีนตัวไหนกระตุ้นได้แค่ T Cell ก็เหมือนส่งทหารไปรบแต่ไม่มีกองหนุน สักพักทหารก็เหนื่อยและแพ้ไป
แต่ถ้าวัคซีนตัวไหนกระตุ้น B Cell ด้วย... เจ้า B Cell นี่แหละจะเข้าไปสร้างป้อมปราการหน้างาน คอยส่งเสบียง คอยเชียร์ และกระตุ้นให้ T Cell ฮึกเหิมและจัดการมะเร็งได้ราบคาบ
ปัญหาในอดีตคือ เรารู้จักวิธีฝึก T Cell ดีครับ แต่เราไม่รู้วิธีฝึก B Cell ให้จำหน้าตามะเร็งได้แม่นๆ เพราะรหัสพันธุกรรมของมะเร็ง (Neoantigens) มันซับซ้อนมาก
ในงานวิจัยชิ้นนี้ ทีมวิจัยเลยสร้าง AI อัจฉริยะชื่อว่า "DeepNeo-BCR" ขึ้นมาครับ
เจ้า AI ตัวนี้ฉลาดมาก มันเรียนรู้ข้อมูลจากปฏิกิริยาของ B Cell กว่า 370 ล้านรูปแบบ จนสามารถทำนายได้แม่นยำว่ารหัสลับตรงไหนของมะเร็ง ที่จะไปกระตุกหนวด B Cell ให้ตื่นตัวได้ดีที่สุด
นักวิจัยเขาไม่ได้แค่นั่งคำนวณหน้าคอมฯ นะครับ เขาเอาไปทดลองจริงด้วย
ในหนูทดลองที่เป็นมะเร็งผิวหนัง พอฉีดวัคซีนสูตรใหม่ที่กระตุ้นทั้ง T Cell และ B Cell (ที่คัดเลือกโดย AI) ผลปรากฏว่าก้อนมะเร็งยุบลงอย่างชัดเจนและถ้าลองกำจัด B Cell ออกจากตัวหนู วัคซีนก็แทบจะไร้ผลทันที นี่คือหลักฐานมัดตัวเลยว่า B Cell สำคัญมาก
ในคนไข้จริง เมื่อย้อนไปดูข้อมูลการรักษาผู้ป่วยมะเร็งด้วยยาภูมิคุ้มกันบำบัด (ICB) ในคนไข้กว่า 2,000 คน พบความจริงที่น่าตกใจว่า คนที่มีระดับ B Cell Neoantigens สูง (คือร่างกายมี B Cell ช่วยรบ) จะมีอัตราการรอดชีวิตสูงกว่า และตอบสนองต่อยาดีกว่ามาก
งานวิจัยนี้กำลังบอกเราว่า อนาคตของวัคซีนมะเร็งเฉพาะบุคคล (Personalized Cancer Vaccine) จะเปลี่ยนไปครับ
จากเดิมที่เราเน้นแค่สร้างนักฆ่า (T Cell) ต่อไปนี้เราต้องสร้างทีมเวิร์ค (T Cell + B Cell) ด้วย
สำหรับท่านผู้อ่านทั่วไป นี่คือข่าวดีครับ เพราะมันหมายความว่าวัคซีนรักษามะเร็งที่เรากำลังพัฒนากันอยู่ จะมีความแม่นยำขึ้น เก่งขึ้น และโอกาสที่จะรักษาหายขาดก็มีมากขึ้นตามไปด้วย
ปี 2026 นี้ วิทยาศาสตร์การแพทย์จะไม่หยุดนิ่งครับ และผมเภสัชกรคนเดิม สัญญาว่าจะคัดสรรเรื่องราวดีๆ แบบนี้มาเล่าให้ฟังตลอดทั้งปีแน่นอน
ดูแลสุขภาพกันด้วยนะครับ เริ่มต้นปีด้วยการทานอาหารดีๆ ออกกำลังกาย และพักผ่อนให้เพียงพอ เพราะภูมิคุ้มกันที่แข็งแรง (ทั้ง T Cell และ B Cell) คือวัคซีนธรรมชาติที่ดีที่สุดครับ
เอกสารอ้างอิง:
Kim, J. Y., An, J., Kim, S., et al. (2025). B cell–reactive neoantigens boost antitumor immunity. Science Advances, 11, eadx8303. Published 3 December 2025.
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2025 Blockdit
