บื้องหลัง อิสราเอลรับรองโซมาลีแลนด์ / ทำทำไม ได้อะไร ทำไมเรื่องนี้ถึงสำคัญ
เบื้องหลัง อิสราเอลรับรองโซมาลีแลนด์ / ทำทำไม ได้อะไร ทำไมเรื่องนี้ถึงสำคัญ
หมากรุกกระดานใหม่ในจะงอยแอฟริกา กับการสิ้นสุดการรอคอย 3 ทศวรรษ
การเกิดขึ้นของรัฐใหม่มักเต็มไปด้วยความขัดแย้งและการนองเลือด แต่สำหรับโซมาลีแลนด์ (Somaliland) นี่คือดินแดนที่พิสูจน์ตัวเองมานานกว่า 33 ปีว่าสามารถบริหารจัดการตนเองได้อย่างสันติ
ทว่ากลับถูกเพิกเฉยจากประชาคมโลกมาโดยตลอด จนกระทั่งวันที่ 27 ธันวาคม 2025 เมื่ออิสราเอลประกาศตัวเป็นชาติแรกที่ให้การรับรองเอกราชอย่างเป็นทางการ
อะไรคือเบื้องหลังของดีลประวัติศาสตร์นี้? ทำไมโซมาลีแลนด์ถึงยืนหยัดขอแยกทางจากโซมาเลีย? และอิสราเอลเห็นอะไรในดินแดนมุสลิมแห่งนี้?
🟦 หนึ่งชื่อ สองประวัติศาสตร์
ความสับสนระหว่าง โซมาเลีย และ โซมาลีแลนด์ มักเกิดขึ้นเพราะชื่อที่คล้ายกัน แต่หากย้อนกลับไปในยุคล่าอาณานิคม พวกเขาถูกปกครองโดยมหาอำนาจคนละเจ้า ซึ่งเป็นรากฐานของความต่างจนถึงปัจจุบัน
ทางเหนือ (โซมาลีแลนด์) เคยเป็นรัฐในอารักขาของอังกฤษ ซึ่งอังกฤษเน้นการปกครองผ่านระบบหัวหน้าเผ่าเดิม ทำให้โครงสร้างสังคมแบบดั้งเดิมยังแข็งแรง
ทางใต้ (โซมาเลีย) เคยเป็นอาณานิคมของอิตาลี ซึ่งมีการวางระบบแบบยุโรปทับซ้อนลงไปมากกว่า
ในปี 1960 ทั้งสองได้รับเอกราชในเวลาไล่เลี่ยกันและตัดสินใจรวมชาติ เป็นประเทศเดียวเพื่อความฝันที่จะสร้าง Greater Somalia ทว่าความฝันนั้นกลับกลายเป็นฝันร้าย เมื่ออำนาจบริหารส่วนใหญ่ตกไปอยู่ในมือของกลุ่มการเมืองทางใต้ (โมกาดิชู) นำไปสู่การกดขี่ การเลือกปฏิบัติ และสงครามกลางเมืองที่รุนแรงในช่วงปลายทศวรรษ 1980 จนโซมาลีแลนด์ตัดสินใจถอนตัวและประกาศเอกราชใหม่อีกครั้งในปี 1991
🟦 ทำไมโซมาลีแลนด์ถึงต้องการหย่าขาดจากโซมาเลีย
คำตอบอยู่ที่ความแตกต่างเชิงประจักษ์ในช่วง 30 ปีที่ผ่านมา:
เสถียรภาพ vs ความโกลาหล ในขณะที่โซมาเลียกลายเป็นรัฐล้มเหลว (Failed State)
มีกลุ่มก่อการร้าย Al-Shabaab ยึดพื้นที่ และมีการสู้รบไม่เว้นวัน แต่โซมาลีแลนด์กลับสร้างระบบรักษาความปลอดภัยของตัวเองจนแทบไม่มีเหตุรุนแรงและไม่มีกลุ่ม Al-Shabaab ในพื้นที่
ประชาธิปไตยที่เติบโต โซมาลีแลนด์มีการเลือกตั้งประธานาธิบดีด้วยระบบ One man, one vote มาแล้วหลายครั้ง มีการเปลี่ยนผ่านอำนาจอย่างสันติ ซึ่งเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้ยากมากในภูมิภาคนี้
นอกจากนี้ ความล้มเหลวของการเจรจา ตลอด 3 ทศวรรษที่ผ่านมา โซมาเลียพยายามอ้างสิทธิ์เหนือโซมาลีแลนด์โดยไม่สามารถให้หลักประกันความปลอดภัยหรือส่วนแบ่งทางอำนาจที่ยุติธรรมได้ ทำให้ชาวโซมาลีแลนด์ส่วนใหญ่ไม่ต้องการกลับไปสู่วงจรเดิมอีก
🟦 ทำไมโลกถึงเพิกเฉยต่อโซมาลีแลนด์มานาน
แม้โซมาลีแลนด์จะมีคุณสมบัติครบถ้วนตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศ (มีดินแดน มีประชากร มีรัฐบาล และมีความสามารถในการเจรจา) แต่ปัจจัยทางการเมืองขัดขวางพวกเขาไว้
กฎเหล็กของสหภาพแอฟริกา (AU) ซึ่งกังวลว่าหากยอมรับการแบ่งแยกดินแดนครั้งนี้ จะกลายเป็นตัวอย่างให้กลุ่มชาติพันธุ์อื่นทั่วทวีปเรียกร้องเอกราชตาม จนนำไปสู่ความล่มสลายของหลายรัฐ
เอธิโอเปีย กับการพัฒนาโซมาลีเเลนด์
ขณะที่การทูตของโซมาเลียก็มีส่วน รัฐบาลโมกาดิชูใช้ความสัมพันธ์ทางการทูตและพันธมิตรมุสลิมกดดันไม่ให้ใครให้การรับรองโซมาลีแลนด์ โดยถือเป็นการละเมิดอธิปไตย
และแน่นอน การเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับเรื่องของประเทศอื่น หาก 1) ตัวเองไม่ได้ประโยชน์ และ 2) ตัวเองไม่ได้ผลกระทบจนเสียประโยชน์ มหาอำนาจที่ไหนจะเข้ามาเสียเวลาสนใจ
🟦 หมากรุกของอิสราเอล ผลประโยชน์ที่เข้ามาถูกเวลา
อยู่ดีๆ เบนจามิน เนธันยาฮูก็พาอิสราเอลไปรับรองโซมาลีแลนด์ ทั้งที่ก่อนหน้า จะมีแค่ครั้นที่โซมาลีแลนด์ยังไม่ถูกผนวกรวมกับโซมาเลีย เมื่อนานมาแล้วเท่านั้น ที่อิสราเอลแสดงท่าทีรับรอง
การที่อยู่ดีๆ อิสราเอลหันมารับรองชาติมุสลิมแห่งนี้ ไม่ได้เป็นเรื่องของมนุษยธรรมอะไร (เพราะถ้าใช่คงทำไปนานแล้ว
มันเป็นเรื่อง่ายๆ คือ ผลประโยชน์จากความมั่นคงระดับชาติ
1) คุมจุดยุทธศาสตร์ทะเลแดง
หลังจากกลุ่มฮูตีในเยเมนโจมตีเรือสินค้าที่มุ่งหน้าสู่อิสราเอล การมีพันธมิตรที่คุมอ่าวเอเดนและชายฝั่งโซมาลีแลนด์ยาวกว่า 800 กิโลเมตร จะทำให้อิสราเอลมีฐานปฏิบัติการในการคุ้มกันเรือสินค้าและเฝ้าระวังอิทธิพลของอิหร่าน
2) ขยายแนวร่วม Abraham Accords
การรับรองชาติมุสลิม 100% เป็นการประกาศว่าอิสราเอลสามารถเป็นพันธมิตรกับโลกมุสลิมได้หากมีเป้าหมายด้านความมั่นคงและเศรษฐกิจร่วมกัน
3) ตลาดเทคโนโลยีและเกษตร
โซมาลีแลนด์ต้องการการพัฒนาพื้นฐานอย่างเร่งด่วน อิสราเอลสามารถส่งออกเทคโนโลยีจัดการน้ำ การแพทย์ และการทหาร ซึ่งจะสร้างเม็ดเงินมหาศาล
การดำเนินการประท้วงเเบบโซมาลีเเลนด์
🟦 อนาคตจากนี้ ใครจะเป็นชาติที่สอง ที่สาม ที่สี่
การรับรองของอิสราเอลเปรียบเสมือนการโยนหินถามทาง ซึ่งจะสร้างแรงสั่นสะเทือนตามมา
ตอนนี้ยังไม่มีชาติไหนสานต่อ แต่หากจะหาความเป็นไปได้ จากผลประโยชน์ที่ชาติเหล่านั้นจะได้รับล่ะก็
1) เอธิโอเปีย ชาติบ้านใกล้เรือนเคียงในแอฟริกาตะวันออกที่กำลังรอจังหวะรับรองเอกราชโซมาลีแลนด์แลกกับการเข้าถึงท่าเรือ Berbera
2) สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ผู้ลงทุนหลักในท่าเรือของโซมาลีแลนด์ อาจใช้จังหวะนี้กระชับความสัมพันธ์อย่างเป็นทางการ
3) สหรัฐอเมริกา ในยุคที่สองของทรัมป์ เฮียแกมีแนวคิดที่ต้องการใช้โซมาลีแลนด์เป็นพันธมิตรในการต่อต้านการก่อการร้ายและคานอำนาจจีนที่อยู่ในจิบูตี
อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงก้อนโตที่ตามมาแน่ๆ คือความสัมพันธ์ที่เลวร้ายลงกับโซมาเลีย อียิปต์ และตุรกี ซึ่งอาจมองว่านี่คือการแทรกแซงกิจการภายในครั้งใหญ่ และอาจนำไปสู่การสะสมกำลังอาวุธในภูมิภาคที่ตึงเครียดอยู่แล้ว
สภาพโซมาลีเเลนด์
ดังนั้น การขยับตัวของอิสราเอลครั้งนี้คือการเปลี่ยนสถานะของโซมาลีแลนด์จากดินแดนที่ไม่มีใครนึกถึง สู่อีกหมากสำคัญบนกระดานภูมิรัฐศาสตร์โลก
การเดินทางสู่ความเป็นรัฐอธิปไตยที่สมบูรณ์ของโซมาลีแลนด์เพิ่งเริ่มต้นขึ้น และมันอาจจะเปลี่ยนโฉมหน้าของแอฟริกาตะวันออกครั้งใหญ่ไปอีกระลอกหนึ่ง
เรียบเรียงโดย อาจารย์ต้นสัก สนิทนาม
#อิสราเอล #การเมือง #โซมาลีเเลนด์ #ข่าว #ข่าวรอบโลก #ประเทศใหม่
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
