ตัวรับฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน (PR): "ผู้ช่วยอัจฉริยะ" ที่บอกความลับของมะเร็งเต้านม 🕵️♀️🎀
หลายคนอาจจะคุ้นหูกับชื่อของ "กัปตัน ER" หรือตัวรับเอสโตรเจน แต่รู้ไหมครับว่า "ผู้ช่วย PR" หรือตัวรับโปรเจสเตอโรนก็มีความสำคัญไม่แพ้กันเลย
ถ้าขาดข้อมูลส่วนนี้ไป แผนการรบของคุณหมออาจจะไม่สมบูรณ์ และนี่คือเหตุผลที่คุณต้องทำความรู้จักกับ "น้อง PR" ตามมาตรฐานสากล NCCN 2025 ครับ
1 การตรวจที่ต้องทำเป็นมาตรฐาน (Standard Testing): การตรวจหา ตัวรับฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน (Progesterone Receptor - PR) ด้วยวิธี อิมมูโนฮิสโตเคมี (Immunohistochemistry - IHC) เป็นสิ่งที่ต้องทำในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมชนิดลุกลามรายใหม่ทุกคน ข้อมูลนี้ช่วยให้ทีมแพทย์ประเมินได้ว่ามะเร็งของคุณใช้ฮอร์โมนชนิดไหนเป็นตัวกระตุ้นการเติบโตบ้างครับ
2 บอกทิศทางและความดุของโรค (Prognostic Tool): "น้อง PR" ทำหน้าที่เป็นตัวช่วย พยากรณ์โรค (Prognostic classification) เพื่อให้คุณหมอรู้ว่ามะเร็งชนิดนี้มีพฤติกรรมอย่างไร หากผลเป็นบวก (Positive) มักจะหมายความว่ามะเร็งนั้นมีแนวโน้มจะตอบสนองต่อการรักษาได้ดีและมีความดุน้อยกว่ากลุ่มที่เป็นลบครับ
3 ตัวช่วยตรวจสอบความถูกต้อง (Quality Control): ความเจ๋งของ PR คือการทำหน้าที่เป็นตัวเช็กความผิดพลาดให้ "กัปตัน ER" ครับ ในกรณีที่ผล ER ออกมาเป็นลบ แต่ผล PR เป็นบวก จะช่วยสะกิดให้คุณหมอเอะใจว่าผล ER อาจจะเป็น ผลลบปลอม (False-negative) ได้ ทำให้เราไม่พลาดโอกาสในการวางแผนการรักษาที่ถูกต้องครับ
4 เกณฑ์การตัดสินผลบวก-ลบ (Scoring Criteria): คุณหมอพยาธิวิทยาจะส่องกล้องดูการติดสีที่นิวเคลียสของเซลล์มะเร็ง หากพบการติดสีตั้งแต่ 1% ถึง 100% จะถือว่า ผลเป็นบวก (Positive) แต่หากไม่พบเลยหรือน้อยกว่า 1% จะถือว่า ผลเป็นลบ (Negative) ครับ
5 ความหวังของกลุ่มพิเศษ (ER-negative / PR-positive): แม้ว่ากลุ่มที่ ER เป็นลบแต่ PR เป็นบวกจะพบได้ไม่บ่อยนัก แต่ผู้ป่วยกลุ่มนี้ยังอาจได้รับประโยชน์จากการ รักษาด้วยยาต้านฮอร์โมน (Endocrine therapy) เพื่อช่วยควบคุมโรคและลดความเสี่ยงการกลับเป็นซ้ำครับ
6 รหัสลับที่อาจเปลี่ยนแปลงได้ (Metastatic Discordance): เมื่อมะเร็งมีการกลับมาใหม่หรือเป็น มะเร็งระยะแพร่กระจาย (Metastatic disease) ค่าของ "น้อง PR" อาจจะเปลี่ยนหน้ากากไปจากเดิมได้ โดยพบว่าผลอาจเปลี่ยนจากลบเป็นบวกได้สูงถึง 60% หรือจากบวกเป็นลบได้ 31% คุณหมอจึงแนะนำให้เจาะตรวจชิ้นเนื้อซ้ำเพื่อให้ได้ข้อมูลล่าสุดที่แม่นยำที่สุดครับ
🕵️♂️ เปรียบเปรยให้เห็นภาพ : ถ้าเซลล์มะเร็งคือ "โจร" ที่พยายามบุกเข้าบ้าน "กัปตัน ER" ก็คือ ประตูบานหลัก ส่วน "น้อง PR" คือ ประตูสำรอง ครับ ต่อให้โจรพยายามทำลายประตูบานหลักจนดูเหมือนเข้าไม่ได้ (ER Negative) แต่ถ้าประตูสำรองยังเปิดอยู่ (PR Positive) หมอก็ยังสามารถใช้ "ยาต้านฮอร์โมน" เป็นกุญแจวิเศษเข้าไปล็อคประตูทุกบานเพื่อไม่ให้โจรเติบโตได้ครับ 🛡️🗝️
น.พ.โภคิน เพ็ชร์หอม
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
