อายุยืนอย่างเดียวไม่พอ! 5 พื้นฐานที่ต้องมี ถ้าอยากสุขภาพดีไปอีกนาน
สุขภาพคือของมีค่า แต่หลายครั้งกว่าเราจะรู้ตัวก็ตอนที่ร่างกายเริ่มไม่เหมือนเดิมแล้ว
หลายคนไม่ได้หันมาดูแลสุขภาพเพราะอยากอายุยืนเป็นร้อยปี แต่เริ่มจากเหตุผลง่ายๆ ว่า ตอนนี้ร่างกายแย่ลง เหนื่อยง่ายขึ้น ปวดเมื่อยมากกว่าเดิม หรือบางครั้งก็รุนแรงจนเริ่มกระทบการใช้ชีวิตประจำวัน
เรามักจะตระหนักถึงความสำคัญของสุขภาพในวันที่เริ่มเสียมันไป และรู้ว่านี่คือสิ่งที่ถ้าเสียแล้วก็ไม่สามารถใช้เงินซื้อกลับคืนมาได้
เมื่อสุขภาพไม่ดีหลายอย่างที่เคยทำได้ง่ายๆ ก็เริ่มไม่ง่ายเหมือนเดิม ไม่ว่าจะเป็นการเดินเหินได้อย่างคล่องตัว การทำกิจกรรมกับคนที่รัก หรือการใช้ชีวิตในแต่ละวันโดยไม่รู้สึกว่าร่างกายหรือใจกลายเป็นอุปสรรคของตัวเอง
ถ้าเราอยากมีสุขภาพแข็งแรงและใช้ชีวิตไปได้ยาวนานขึ้นอย่างมีคุณภาพ คำถามคือ เราควรเริ่มดูแลตัวเองจากตรงไหนบ้าง และมีเรื่องพื้นฐานอะไรที่สำคัญกับสุขภาพในระยะยาวมากกว่าที่เราคิด?
Longevity คืออะไร ในความหมายที่มากกว่าแค่อายุยืน
หนึ่งในคนที่พยายามหาคำตอบให้กับคำถามนี้อย่างจริงจังคือ Peter Attia แพทย์และผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์เพื่ออายุยืนยาวอย่างมีคุณภาพ ผู้เขียนหนังสือ Outlive ซึ่งศึกษาสุขภาพระยะยาวของมนุษย์มาอย่างต่อเนื่อง
เขามองว่า คำว่า Longevity มักจะถูกเข้าใจว่าเป็นเรื่องของการมีชีวิตอยู่ให้นานที่สุด แต่ในความเป็นจริงแล้ว การอยู่ได้นานเพียงอย่างเดียวไม่ได้บอกอะไรเกี่ยวกับคุณภาพชีวิตของเราเลย
ในมุมมองของเขา Longevity ต้องมองควบคู่กัน 2 เรื่อง เรื่องแรกคือ Lifespan หรือระยะเวลาที่เรายังมีชีวิตอยู่ ซึ่งค่อนข้างชัดเจนและวัดได้ตรงไปตรงมาว่าเรายังมีชีวิตอยู่หรือไม่
แต่อีกเรื่องหนึ่งที่สำคัญไม่แพ้กันคือ Healthspan หรือช่วงเวลาที่เรายังมี “คุณภาพชีวิตที่ดี” ซึ่งไม่ได้ดูแค่ว่าร่างกายแข็งแรงหรือไม่ แต่รวมถึงความสามารถในการใช้ชีวิต ทั้งทางร่างกาย ความคิด และอารมณ์
เพราะในความเป็นจริง คนเราสามารถมี Lifespan ที่ยาวนาน แต่อาจมี Healthspan ที่สั้นมากก็ได้ กล่าวคือยังมีชีวิตอยู่แต่ค่อยๆ สูญเสียความสามารถในการใช้ชีวิตไปทีละอย่าง
ดังนั้น เป้าหมายของการดูแลสุขภาพในระยะยาวจึงไม่ใช่แค่การพยายามยืด Lifespan ให้นานที่สุด แต่คือการดูแล Healthspan ให้ดีและยาวนานไปพร้อมกัน หรือพูดง่ายๆ คือไม่ใช่แค่อยู่ให้นาน แต่ต้องยัง “ใช้ชีวิตได้ดี” ไปจนถึงช่วงท้ายของชีวิตด้วย
5 เสาหลักของสุขภาพ เพื่อชีวิตที่อยู่ได้นานและอยู่ได้ดี
เมื่อเข้าใจแล้วว่าเป้าหมายของการดูแลสุขภาพไม่ใช่แค่อยู่ให้นานขึ้น (Lifespan) แต่คือการรักษาช่วงเวลาที่เรายังใช้ชีวิตได้ดี (Healthspan) ให้อยู่กับเรานานที่สุด
คำถามถัดมาจึงกลายเป็นว่า แล้วเราควรดูแลสุขภาพจากตรงไหนบ้าง เพื่อไม่ให้ Healthspan หดสั้นลงก่อนเวลาอันควร
จากงานวิจัยและประสบการณ์ที่ศึกษาเรื่องนี้มาอย่างต่อเนื่อง Peter Attia สรุปออกมาเป็นกรอบพื้นฐาน 5 เรื่องที่เขามองว่าเป็นเหมือน “เสาหลัก” ของการมีชีวิตที่ยืนยาวและมีคุณภาพ
ทั้ง 5 เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องซับซ้อน ไม่ใช่เทรนด์สุขภาพที่มาแล้วก็ไป แต่เป็นพื้นฐานที่ส่งผลกับทั้งร่างกาย สมอง และอารมณ์ตลอดช่วงชีวิตของเรา
1. การออกกำลังกาย
การออกกำลังกายในมุมมองนี้ไม่ได้มีเป้าหมายแค่เพื่อความฟิตหรือการมีรูปร่างที่ดี แต่คือการเตรียมร่างกายให้พร้อมสำหรับการใช้ชีวิตในระยะยาว โดยเฉพาะในวันที่อายุมากขึ้น
การออกกำลังกายควรครอบคลุมหลายด้าน ทั้งการฝึกหัวใจและปอด การเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ รวมถึงการฝึกการทรงตัว ซึ่งทั้งหมดนี้มีผลโดยตรงกับการใช้ชีวิตเมื่ออายุมากขึ้น
วิธีหนึ่งที่ช่วยให้เราเข้าใจร่างกายของตัวเองมากขึ้น คือการลองทดสอบง่ายๆ ด้วยตัวเอง เช่น วิดพื้นดูว่าเราทำได้กี่ครั้ง หรือยืนขาเดียว หลับตา เพื่อดูว่าเราทรงตัวได้นานแค่ไหน
การทดสอบเหล่านี้จะช่วยให้เราเห็นภาพชัดขึ้นว่า ตอนนี้ร่างกายของเราเป็นอย่างไร และควรเริ่มดูแลหรือพัฒนาอะไรต่อไป
2. โภชนาการ
โภชนาการในที่นี้ไม่ได้หมายถึงการต้องกินตามสูตรใดสูตรหนึ่งแบบเป๊ะๆ สิ่งสำคัญคือการกินให้ร่างกายได้พลังงานอย่างพอดี ไม่มากเกินไป และไม่ขาดเกินไป พร้อมกับได้รับสารอาหารที่จำเป็นอย่างโปรตีน วิตามิน และแร่ธาตุ
การกินในลักษณะนี้ไม่ได้ทำไปเพื่อให้เห็นผลเร็วในช่วงสั้นๆ แต่เพื่อดูแลร่างกายให้ยังทำงานได้ดีในแต่ละวัน และค่อยๆ สร้างพื้นฐานให้ร่างกายยังไปต่อได้ดีในระยะยาว
3. การนอนหลับ
การนอนหลับเป็นพื้นฐานสำคัญของสุขภาพที่ส่งผลทั้งต่อร่างกาย สมอง และอารมณ์ โดยการนอนที่ดีต้องเริ่มจากความสม่ำเสมอ เช่น การตื่นนอนในเวลาเดิม การนอนให้เพียงพอ และให้เวลาตัวเองได้ผ่อนคลายก่อนเข้านอนโดยไม่ต้องอยู่กับหน้าจอ
การนอนอาจดูเป็นเรื่องธรรมดา แต่เป็นหนึ่งในปัจจัยที่ส่งผลต่อ Healthspan มากกว่าที่หลายคนคิดอย่างแน่นอน
4. อาหารเสริม
อาหารเสริมไม่ใช่สิ่งที่ควรกินตามกระแส สิ่งสำคัญคือการรู้ว่าของที่กินอยู่ช่วยอะไรเราได้จริงบ้าง และสามารถสังเกตหรือประเมินผลได้หรือไม่ อีกทั้งก่อนจะเริ่มใช้อาหารเสริมใดๆ การปรึกษาแพทย์ก็เป็นอีกขั้นตอนที่ไม่ควรมองข้าม
เพราะสุดท้ายแล้วอาหารเสริมไม่สามารถมาแทนการดูแลสุขภาพพื้นฐานอย่างการออกกำลังกาย การกิน และการนอนได้
5. สุขภาพใจ
สุขภาพใจเป็นส่วนสำคัญของ Healthspan แต่กลับเป็นสิ่งที่หลายคนมองข้าม
สุขภาพใจไม่ได้ขึ้นอยู่แค่กับความสัมพันธ์กับคนรอบตัว แต่ยังรวมถึงความสัมพันธ์ที่เรามีกับตัวเอง ทั้งวิธีคิด และวิธีที่เราพูดกับตัวเองในแต่ละวัน
หนึ่งในสิ่งที่ Peter Attia แนะนำคือ การกลับมาสังเกต “เสียงวิจารณ์ในหัว” ของตัวเอง ในวันที่เรากำลังโทษหรือกดดันตัวเองมากเกินไป
ลองบันทึกความคิดเหล่านั้นลงไป ไม่ว่าจะเป็นการอัดเสียงหรือการเขียน แล้วถามตัวเองว่าถ้าเรื่องเดียวกันนี้เกิดกับเพื่อนคนหนึ่ง เราจะพูดกับเขาแบบเดียวกันหรือเปล่า
การฝึกพูดและคิดกับตัวเองด้วยความเข้าใจและความเมตตาแบบเดียวกับที่เรามีให้คนอื่น คือหนึ่งในวิธีดูแลสุขภาพใจที่เรียบง่าย แต่ส่งผลกับคุณภาพชีวิตในระยะยาวของเราอย่างมาก
แม้เมื่ออายุมากขึ้นร่างกายและความคิดอาจเปลี่ยนไปบ้าง แต่สุขภาพใจไม่จำเป็นต้องแย่ลงตามไปด้วย หากเราใส่ใจดูแลอย่างสม่ำเสมอ สุขภาพใจก็สามารถดีขึ้นได้ ซึ่งจะช่วยให้การใช้ชีวิตในแต่ละวันง่ายและมีความหมายมากขึ้นด้วย
สุดท้ายแล้ว เรื่องสุขภาพอาจไม่ใช่การพยายามทำทุกอย่างให้สมบูรณ์แบบหรือเปลี่ยนชีวิตทั้งหมดในคราวเดียว แต่คือการค่อยๆ ดูแลเรื่องพื้นฐานที่ส่งผลกับทั้ง Lifespan และ Healthspan ไปพร้อมๆ กัน
เราอาจไม่สามารถควบคุมได้ทุกอย่าง ทั้งพันธุกรรม โชค หรือสิ่งที่คาดไม่ถึงในชีวิต แต่เรายังเลือกได้ว่า ในแต่ละวันเราจะดูแลกาย ใจ และการใช้ชีวิตของตัวเองอย่างไร
5 เสาหลักนี้อาจไม่ได้รับประกันว่าเราจะมีอายุยืนที่สุด แต่จะช่วยเพิ่มโอกาสให้ช่วงเวลาที่เรายังมีชีวิตอยู่เป็นช่วงเวลาที่เรายังใช้ชีวิตได้อย่างที่อยากใช้
เพราะการมีชีวิตที่ยืนยาวจะมีความหมายมากขึ้นก็ต่อเมื่อเรายังเดินไปข้างหน้าได้ ใช้ชีวิตกับคนที่รักได้ และรู้สึกว่าชีวิตยังเป็นของเราไปจนถึงวันสุดท้าย
อ้างอิง
- Peter Attia: Use these 5 pillars to build the ‘toolkit’ you’ll need for a long, healthy life—‘we get to choose how we live’ : Renée Onque, CNBC – https://bit.ly/4pVjINi
- Longevity 101: a foundational guide to Peter’s frameworks for longevity, and understanding CVD, cancer, neurodegenerative disease, nutrition, exercise, sleep, and more : Peter Attia – https://bit.ly/4pcwMN0
#health
#wellness
#missiontothemoon
#missiontothemoonpodcast
- 43
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
