📂 กรงที่เปิด ความผิดที่ต้องชี้ ใครต้องรับเมื่อเสือหลุด (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1235/2567)
ตอนที่ 5 : กรรมการบริษัท ไม่ใช่เจ้าของทุกอย่าง
🧑🤝🧑 ตัวละครหลัก (นามสมมติ เพื่อความเข้าใจต่อเนื่อง)
👦🏻 ด.ช. อานนท์
เด็กชายผู้บาดเจ็บจากเสือ เหตุการณ์ของเขากำลังผลักให้ศาลต้องตีความบทบาทของบุคคลที่อยู่สูงสุดในโครงสร้างบริษัท
👱🏻♂️ นายรวิศ
บิดาผู้เชื่อว่าความรับผิดไม่ควรหยุดอยู่ที่ชื่อบริษัท
👩🏻🦰 นางรัตนา
มารดาผู้ตั้งคำถามว่า หากไม่มีคนตัดสินใจ กิจการจะเดินต่อได้อย่างไร
🏢 บริษัท ไพรม์ซาฟารี จำกัด
นิติบุคคลผู้ประกอบกิจการสวนสัตว์ และเป็น "จำเลย" หลักในคดี
🙎🏻♂️ นายกฤตภพ
กรรมการผู้มีอำนาจกระทำการแทนบริษัท "จำเลยที่ 2" ผู้ถูกตั้งคำถามว่าเป็นเพียง “ผู้แทน” หรือเป็น “ผู้ต้องรับผิด” ด้วยตัวเอง
🧑🌾 พนักงานดูแลสัตว์
ผู้ปฏิบัติงานตามคำสั่งในโครงสร้างบริษัท
🧑💼 กรรมการคือใครในโลกของบริษัท
ในสายตาคนทั่วไป กรรมการบริษัทมักถูกมองว่าเป็นผู้มีอำนาจสูงสุด ราวกับเป็นเจ้าของทุกอย่างที่เกิดขึ้นในกิจการ
แต่ในโลกของกฎหมายแพ่ง กรรมการไม่ได้เป็นเจ้าของบริษัท หากเป็นเพียง “ผู้แทน” ที่ได้รับมอบอำนาจให้กระทำการแทนนิติบุคคล บริษัทมีตัวตนของมันเอง และกรรมการคือกลไกที่ทำให้บริษัทขยับได้
🏢 จำเลยที่ 2 ในคดีนี้ ทำอะไรจริง
"นายกฤตภพ" ในคดีนี้ เป็นกรรมการผู้มีอำนาจลงนามและตัดสินใจในนาม "บริษัท ไพรม์ซาฟารี จำกัด" เขาไม่ได้ให้อาหารเสือ ไม่ได้เปิดกรง และไม่ได้อยู่ในที่เกิดเหตุ
หน้าที่ของเขาคือการบริหารกิจการในภาพรวม การตัดสินใจเชิงนโยบาย และการกระทำทุกอย่างที่ทำไปนั้น ล้วนทำในนามบริษัท ไม่ใช่ในนามส่วนตัว
🔄 ผู้แทนบริษัท ≠ ผู้กระทำการส่วนตัว
นี่คือจุดที่กฎหมายต้องแยกให้ชัด “ผู้แทนบริษัท” คือคนที่กระทำการแทนนิติบุคคล ผลของการกระทำนั้นจึงตกแก่บริษัท แต่ “ผู้กระทำการส่วนตัว” คือคนที่ทำไปในนามของตนเอง
หากการกระทำนั้นอยู่นอกขอบวัตถุประสงค์ของบริษัท หรือเป็นการกระทำส่วนตัวที่ก่อให้เกิดความเสียหาย กรรมการจึงจะต้องรับผิดเป็นการส่วนตัว
📜 มาตรา 1167 ป.พ.พ. เข้าใจแบบไม่ต้องเป็นนักกฎหมาย
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1167 วางหลักไว้ว่า...
ตัวแทนที่กระทำการภายในขอบอำนาจ ย่อมไม่ต้องรับผิดเป็นการส่วนตัวต่อบุคคลภายนอก ความรับผิดจะตกอยู่กับตัวการ
นั่นหมายความว่า หากกรรมการกระทำไปในฐานะผู้แทน และไม่ได้ออกนอกขอบวัตถุประสงค์ของบริษัท เขาย่อมไม่ต้องรับผิดด้วยตัวเอง
🤔 แล้วเหตุเสือหลุดเกี่ยวกับกรรมการหรือไม่
คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ว่า "นายกฤตภพ" เป็นกรรมการหรือไม่ แต่คือ เขาได้กระทำการใดในฐานะส่วนตัวหรือไม่
ศาลต้องพิจารณาว่า เขาเข้าไปดูแลเสือโดยตรงหรือไม่ เขาสั่งการเฉพาะเรื่องกรงเสืออย่างประมาทหรือไม่ หรือเขาเพียงทำหน้าที่ผู้แทนในโครงสร้างบริษัทตามปกติ หากคำตอบคืออย่างหลัง ความรับผิดก็ไม่ควรตกแก่เขาในฐานะบุคคล
🔍 เส้นบางๆ ระหว่างอำนาจกับความรับผิด
ตอนนี้เองที่ผู้อ่านจะเริ่มเห็นเส้นแบ่งที่บางมากระหว่าง “อำนาจบริหาร” กับ “ความรับผิดส่วนตัว” เพราะแม้กรรมการจะมีอำนาจสูง แต่กฎหมายไม่ได้ผูกความรับผิดทุกอย่างไว้กับตัวบุคคลโดยอัตโนมัติ
และในตอนถัดไป เราจะพาไปดูว่า ศาลชั้นต้นมองเส้นแบ่งนี้อย่างไร และเหตุใดจึงให้กรรมการต้องร่วมรับผิดในตอนแรก ⚖️📖
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
