7 ก.พ. เวลา 13:30 • สุขภาพ

งีบหลับตอนบ่าย ... อู้งาน หรือ เคล็ดลับอัจฉริยะ

เคยเป็นไหมครับ? พอทานข้าวเที่ยงเสร็จ บ่ายโมง บ่ายสอง... อาการ "หนังท้องตึง หนังตาหย่อน" ก็เริ่มมาเยือน ใครที่แอบฟุบหลับที่โต๊ะทำงานแล้วโดนเจ้านายดุ หรือโดนเพื่อนแซวว่า "ขี้เกียจ" หรือ "อู้งาน" วันนี้เภสัชกรมีข่าวดีมาแก้ต่างให้ครับ
เชื่อไหมครับว่า การงีบหลับสั้นๆ ตอนบ่าย ไม่ใช่เรื่องของคนขี้เกียจ แต่มันคือ "การกดปุ่ม Reset สมอง" เพื่อให้เราฉลาดขึ้นต่างหาก
เมื่อวันที่ 22 มกราคม 2026 ที่ผ่านมา มีงานวิจัยที่น่าสนใจมากตีพิมพ์ในวารสารทางวิชาการชื่อดังอย่าง NeuroImage โดยทีมวิจัยจาก University of Geneva (UNIGE) ร่วมกับทีมแพทย์จากเยอรมนี เขาค้นพบความลับของการ "งีบ" ที่จะทำให้คุณต้องร้อง "ว้าว"
สมองเราก็เหมือน "เมมโมรี่การ์ด" ที่เต็มได้
ก่อนจะไปดูผลวิจัย ผมขออธิบายกลไกสมองแบบง่ายๆ ก่อนครับ
เวลาที่เราตื่นมาทำงาน เรียนหนังสือ หรือรับข้อมูลข่าวสาร สมองของเราจะทำงานหนักตลอดเวลาครับ เซลล์ประสาทจะมีการเชื่อมต่อกันแน่นขึ้นเรื่อยๆ เพื่อบันทึกข้อมูล (เราเรียกกระบวนการนี้ว่าการสร้าง Synapse)
1
ลองจินตนาการว่าสมองเหมือน "แก้วน้ำ" ครับ รับข้อมูลไปเรื่อยๆ น้ำก็เริ่มเต็มแก้ว พอถึงจุดหนึ่งที่มัน "อิ่มตัว" (Saturation) สมองเราจะเริ่มตื้อครับ รับอะไรเพิ่มไม่ไหวแล้ว เรียนรู้อะไรใหม่ๆ ก็ไม่เข้าหัว ประสิทธิภาพการทำงานลดฮวบ
1
เมื่อก่อนเราเชื่อกันว่า ต้องนอนหลับยาวๆ ตอนกลางคืนเท่านั้น สมองถึงจะเคลียร์พื้นที่ได้ แต่... งานวิจัยล่าสุดนี้บอกว่า "แค่บ่ายๆ ก็ทำได้แล้ว"
แค่ 45 นาที... สมองเหมือนได้เกิดใหม่
ทีมวิจัยเขาทำการทดลองในอาสาสมัครวัยรุ่นสุขภาพดี 20 คนครับ แบ่งเป็นกลุ่มที่ "ได้งีบ" กับ "ไม่ได้งีบ" โดยให้งีบหลับเฉลี่ยประมาณ 45 นาที
ผลการตรวจคลื่นสมอง (EEG) และการกระตุ้นสมองด้วยแม่เหล็ก (TMS) พบเรื่องน่าทึ่งคือ
1. การงีบช่วยลดความหนาแน่นที่มากเกินไป: การเชื่อมต่อของเซลล์ประสาทที่ตึงเครียดมาทั้งวัน ถูกปรับลดลงให้อยู่ในระดับที่ผ่อนคลาย (Restorative effect)
1
2. เปิดพื้นที่ว่างสำหรับการเรียนรู้ใหม่: หลังจากตื่นจากการงีบ สมองของกลุ่มที่ได้นอน มีความพร้อมที่จะสร้างการเชื่อมต่อใหม่ๆ ได้ดีกว่ากลุ่มที่ฝืนตื่นอย่างเห็นได้ชัด
สรุปง่ายๆ คือ การงีบหลับช่วยทำ "Synaptic Reset" หรือการล้างค่าสมองให้ว่างขึ้น พร้อมรับข้อมูลใหม่ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เหมือนเราเคลียร์ Cache ในโทรศัพท์มือถือให้เครื่องลื่นปรู๊ดปร๊าดนั่นแหละครับ
ใครบ้างที่ควร "งีบ"?
ศาสตราจารย์ Christoph Nissen หัวหน้าทีมวิจัยบอกว่า การงีบมีประโยชน์มากโดยเฉพาะในคนที่ต้องใช้ "สมองและร่างกายอย่างหนัก" เช่น
1. นักดนตรีที่ต้องจำโน้ต
2. นักกีฬาที่ต้องใช้ทักษะสูง
3. หรือแม้แต่พวกเราที่ทำงานในออฟฟิศที่ต้องใช้สมาธิและความปลอดภัยสูง
การงีบหลับจึงไม่ใช่การเสียเวลาเปล่า แต่เป็นการ "รักษาประสิทธิภาพ" (Sustain performance) ให้เราลุยงานช่วงบ่ายต่อได้แบบเต็มร้อยครับ
เภสัชกรขอเสริม: งีบได้ แต่อย่าพึ่งพายา
อ่านมาถึงตรงนี้ หลายคนอาจจะรู้สึกว่า "งั้นฉันนอนไม่หลับ ฉันกินยานอนหลับช่วยดีไหม จะได้รีเซ็ตสมอง?"
เดี๋ยวก่อนครับ ในงานวิจัยนี้เขาย้ำเตือนไว้ด้วย (และผมในฐานะเภสัชกรเห็นด้วยมากๆ)
หากคุณมีปัญหานอนไม่หลับเรื้อรัง (Insomnia) การใช้ยานอนหลับพร่ำเพรื่อ "อาจไปรบกวนกระบวนการฟื้นฟูตามธรรมชาติของสมอง" ได้ครับ แถมยังเสี่ยงต่อการติดยาด้วย
ทางที่ดีที่สุดคือการปรับพฤติกรรมการนอน (CBT-I) หรือถ้าแค่อยากสดชื่นตอนบ่าย การงีบหลับตามธรรมชาติแค่ช่วงสั้นๆ ดีที่สุดครับ
สรุปแล้ว... บ่ายนี้จะนอนดีไหม?
คำตอบคือ "ถ้าสถานการณ์อำนวย จัดไปครับ 555555"
การงีบหลับสัก 30-45 นาที ไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นเทคนิคทางชีววิทยาที่ช่วยให้สมองของคุณเคลียร์พื้นที่ พร้อมเรียนรู้และจดจำสิ่งใหม่ๆ ได้ดียิ่งขึ้น
1
ดังนั้น ถ้าบ่ายนี้ใครเห็นเพื่อนนั่งสัปหงก อย่าเพิ่งไปว่าเขานะครับ เขาอาจจะกำลัง "Re-organize" เซลล์สมองเพื่อตื่นมาสร้างผลงานชิ้นโบว์แดงอยู่ก็ได้ครับ (แต่ถ้านอนทั้งวัน อันนี้ตัวใครตัวมันนะครับ 5555)
แหล่งอ้างอิง (References)
- Source Document: Afternoon naps can clear up the brain and improve learning ability, University of Geneva, published via Medical Xpress, January 22, 2026.
3
- Primary Study: Kristoffer D. Fehér et al., A nap can recalibrate homeostatic and associative synaptic plasticity in the human cortex, NeuroImage (2026). DOI: 10.1016/j.neuroimage.2026.121723
โฆษณา