กำเนิดมนุษย์ในประเทศจีน 2.4 ล้านปี vs แอฟริกา ยุคหินของจีน vs ตะวันตก ดินแดน中国, ชาว汉族
ฝั่งจีน: แหล่งโบราณคดีซีโหวตู (Xihoudu)
ช่วงเวลา: ประมาณ 2.43 ล้านปีก่อน
หลักฐานสำคัญ: ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเหลือง มณฑลชานซี มีการค้นพบเครื่องมือหินกะเทาะหลากหลายรูปแบบ เช่น เครื่องสับ (Choppers) และเครื่องขูด (Scrapers)
จุดเด่น: พบ กระดูกสัตว์ที่มีรอยเผาไฟ (เช่น กวาง ม้า และช้างโบราณ) ซึ่งนักวิชาการจีนระบุว่าเป็นหลักฐานการรู้จัก "ควบคุมไฟ" ที่เก่าแก่ที่สุดในโลก
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
ฝั่งแอฟริกา: โฮโม ฮาบิลิส (Homo habilis) ช่วงเวลา: ประมาณ 2.3 - 2.4 ล้านปีก่อน
กายภาพ: ได้ชื่อว่า "Handy Man" (มนุษย์ผู้มีความชำนาญ) เพราะเป็นมนุษย์สกุลโฮโมชนิดแรกที่มีหลักฐานการประดิษฐ์เครื่องมือหินอย่างเป็นระบบ
ขนาดสมองประมาณ 610 ลูกบาศก์เซนติเมตร
ใช้เครื่องมือหินแบบ โอลโดวาน (Oldowan) ซึ่งเป็นหินที่กะเทาะให้มีความคมเพื่อใช้ในการตัดเนื้อและกะเทาะกระดูกสัตว์เพื่อกินไขกระดูก
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
ดังนั้น ดินแดนจีนอาจเป็นศูนย์กลางวิวัฒนาการคู่ขนานไปกับแอฟริกา ตั้งแต่ยุคหินเก่าตอนต้น
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น ผู้สร้างภาพจำลอง ภาพซ้าย จีน: แหล่งโบราณคดีซีโหวตู (>2.4 ล้านปีก่อน)
หมู่บ้านซีโหวตู มณฑลชานซี
เครื่องมือหินยุคแรกและการใช้ไฟครั้งแรกในโลก เปรียบเทียบกับ ภาพขวา แอฟริกา : ช่องเขาโอลดูไว (2.3 - 2.4 ล้านปีก่อน)
โฮโม ฮาบิลิส - มนุษย์ผู้ชำนาญการใช้เครื่องมือแบบโอลโดวัน (เครื่องมือสำหรับสับและบดหินอย่างง่าย)
มนุษย์ยุคหินเก่าของจีน มีการใช้ไฟ และเครื่องมือหินเก่าแก่สุดในโลก มีอายุมากกว่า 2.4 ล้านปี ณ แหล่งโบราณคดีซีโหวตู (Xihoudu) หมู่บ้านซีโหวตู
ในมณฑลชานซี ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเหลือง ประเทศจีน แม่น้ำเหลือง กระดูกสัตว์
เปรียบเทียบยุคหินเก่าของจีน-กลางของจีน-ใหม่ของจีน-วัฒนธรรมจีน-อารยธรรมจีน vs แอฟริกา และตะวันตก
แอฟริกา : "ลิตเติลฟุต"
โครงกระดูกบรรพบุรุษมนุษย์อายุ 3.67 ล้านปี ณ เครือข่ายถ้ำทางตะวันตกเฉียงเหนือของนครโจฮันเนสเบิร์กในแอฟริกาใต้
ไม่พบหลักฐานชัดเจนว่ามีการใช้เครื่องมือหินแต่อย่างใด
แอฟริกา : "ลูซี่" (Lucy) ฟอสซิลโครงกระดูกมนุษย์ดึกดำบรรพ์ที่พบในเอธิโอเปีย สายพันธุ์ ออสตราโลพิเทคัส อะฟาเรนซิส (Australopithecus afarensis) มีอายุเก่าแก่ประมาณ 3.2 ล้านปี แต่สมองของลูซี่ (Lucy) ยังมีขนาดเล็กใกล้เคียงชิมแปนซีและยังไม่มีวัฒนธรรมการทำเครื่องมือหิน
การใช้เครื่องมือหินครั้งแรกในโลกเกิดขึ้นที่เอเชียตะวันออกและแอฟริกา
แอฟริกา : มนุษย์สกุลโฮโมที่มีหลักฐานยืนยันพวกแรกที่สุดเป็นสปีชีส์ Homo habilis ซึ่งเกิดขึ้นประมาณ 2.3 ล้านปีก่อน มนุษย์ Homo habilis ซึ่งมีขนาดสมองที่ประมาณ 610 ลูกบาศก์เซนติเมตร, มนุษย์สายพันธุ์โฮโม ฮาบิลิส "มนุษย์ผู้มีความชำนาญ"
(Homo habilis) ปรากฏตัวขึ้นในทวีปแอฟริกา ใช้เครื่องมือหินแบบง่ายๆ เชื่อกันว่า Homo habilis สืบสายพันธุ์มาจาก homonin ในสกุล Australopithecus
จีน : มนุษย์ยุคหินเก่าของจีนอายุมากกว่า 2.4 ล้านปี ณ หมู่บ้านซีโหวตู แม่น้ำเหลือง กระดูกสัตว์มีการใช้ไฟ และเครื่องมือหินเก่าแก่สุดในโลกแหล่งโบราณคดีซีโหวตู (Xihoudu) ในมณฑลชานซี ประเทศจีน ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเหลือง
![[Enve Engi] บรรพบุรุษของจีน 2.4 ล้านปี ณ หมู่บ้านซีโหวตู แม่น้ำเหลือง มีการใช้ไฟและเครื่องมือหินเก่าแก่สุดในโลก
ชาว Dongyi ตงยี่ ตงอี้ หมายถึงผู้สืบทอด วัฒนธรรมจาก ริมฝั่งแม่น้ำเหลือง ณ แหล่งโบราณสถานซีโหวตู หม](https://t1.blockdit.com/photos/2026/01/697d04f1555b07b99c320482_800x0xcover_L4w4294K.jpg)
จีน : มนุษย์ยุคหินเก่าของจีนอายุมากกว่า 2.4 ล้านปี หมู่บ้านซีโหวตู แม่น้ำเหลือง มีการใช้ไฟและเครื่องมือหินเก่าแก่สุดในโลก
การคำนวณอายุชั้นดินที่ ซีโหวตู มณฑลชานซี ประเทศจีน
เพื่อยืนยันตัวเลข 2.4 ล้านปี ใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์ที่ซับซ้อน ดังนี้ :
- ★การวัดสนามแม่เหล็กโลกโบราณ (Paleomagnetism):
- ★โลกเรามีการสลับขั้วแม่เหล็ก (เหนือ-ใต้) เป็นระยะตลอดหลายล้านปี
- ★นักวิทยาศาสตร์จะตรวจดูการเรียงตัวของอนุภาคแม่เหล็กในชั้นดินแร่ธาตุที่ซีโหวตู แล้วนำไปเทียบกับ ตารางกาลเวลามาตรฐานของแม่เหล็กโลก
- ★ค่าที่วัดได้ตรงกับช่วง "Matuyama chron" ซึ่งช่วยระบุว่าชั้นดินนั้นมีอายุประมาณ 2.43 ล้านปี
- ★การวัดสนามแม่เหล็กโลกโบราณ (Paleomagnetism):
- ●โลกเรามีการสลับขั้วแม่เหล็ก (เหนือ-ใต้) เป็นระยะตลอดหลายล้านปี
- ■นักวิทยาศาสตร์จะตรวจดูการเรียงตัวของอนุภาคแม่เหล็กในชั้นดินแร่ธาตุที่ซีโหวตู แล้วนำไปเทียบกับ ตารางกาลเวลามาตรฐานของแม่เหล็กโลก
- ●ค่าที่วัดได้ตรงกับช่วง "Matuyama chron" ซึ่งช่วยระบุว่าชั้นดินนั้นมีอายุประมาณ 2.43 ล้านปี
- ✓การใช้กัมมันตภาพรังสีจากนิวไคลด์ (Cosmogenic Nuclide Dating):
- ●เป็นการวัดปริมาณธาตุที่เกิดจากการที่รังสีคอสมิกจากอวกาศกระทบกับผิวหิน (เช่น Beryllium-10 และ Aluminum-26)
- ●วิธีนี้ช่วยคำนวณได้ว่าหินหรือเครื่องมือหินชิ้นนั้นถูกฝังกลบและขาดจากการสัมผัสรังสีมานานเท่าใด ซึ่งให้ความแม่นยำสูงมากในระดับล้านปี
- ●การใช้กัมมันตภาพรังสีจากนิวไคลด์ (Cosmogenic Nuclide Dating):
- ●เป็นการวัดปริมาณธาตุที่เกิดจากการที่รังสีคอสมิกจากอวกาศกระทบกับผิวหิน (เช่น Beryllium-10 และ Aluminum-26)
- ★วิธีนี้ช่วยคำนวณได้ว่าหินหรือเครื่องมือหินชิ้นนั้นถูกฝังกลบและขาดจากการสัมผัสรังสีมานานเท่าใด ซึ่งให้ความแม่นยำสูงมากในระดับล้านปี
- ★สรุป: การผสมผสานระหว่างการดู ลำดับชั้นหิน และ ค่าแม่เหล็กโลก คือกุญแจสำคัญที่ทำให้นักโบราณคดีมั่นใจในอายุที่เก่าแก่ระดับนี้
แอฟริกา : มนุษย์สายพันธุ์โฮโม ฮาบิลิส "มนุษย์ผู้มีความชำนาญ"
(Homo habilis) เมื่อ 2.3 ล้านปีก่อน ได้วิวัฒนาการเป็นโฮโมอิเร็กตัส ถือกำเนิดขึ้นในทวีปแอฟริกา (Homo erectus/ergaster) ที่มีความสามารถในการเดินสองขาและใช้ไฟ เกิดขึ้นในช่วงประมาณ 1.9 ล้านปีก่อน ที่มีปริมาตรกะโหลกศีรษะ 850 ลูกบาศก์เซนติเมตร
จีน : มนุษย์หยวนโหมวYuanmou Homo erectus
ในยูนนาน ประเทศจีน เมื่อ 1.7 ล้านปีก่อน ค้นพบฟอสซิล ฟันหน้า (Incisors) 2 ซี่ ของเพศชาย กระดูกหน้าแข้ง (Tibia) ของเพศหญิง และเครื่องมือหินแบบง่าย เช่น หินสับและเครื่องขูด พบร่องรอยของขี้เถ้าและเศษถ่านในชั้นดินเดียวกัน บรรพบุรุษชาวจีนฮั่น: ลักษณะฟันหน้าที่มีรูปทรงคล้าย "จอบ" (Shovel-shaped incisors) มีความเชื่อมโยงกับยีน EDAR V370A
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
![[Enve Engi] มนุษย์ลิงหยวนโหมวYuanmou Homo erectus ในยูนนาน เมื่อ 1.7 ล้านปีก่อน
Yuanmou Homo erectus ในยูนนาน เมื่อ 1.7 ล้านปีก่อน 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2511 นักโบราณคดีชาวจีนได้ค้นพบฟอสซิลฟันหน้าของมนุษย์ลิง รวม 2 ซ](https://t1.blockdit.com/photos/2025/12/693c0a4705f1da526f24b7f7_800x0xcover_dyxAuKfF.jpg)
แอฟริกา : 700,000 ถึง 200,000 ปีก่อนคริสตกาล โฮโมอิเร็กตัสได้วิวัฒนาการเป็นโฮโมไฮเดลเบอร์เกนซิส ความจุสมอง 1200 มิลลิลิตร ซึ่งกระจายอยู่ทั่วแอฟริกา ยุโรป และเอเชียตะวันตก ประดิษฐ์เครื่องมือผสม รวมถึงหอกไม้
แอฟริกา : โฮโม ไฮเดลเบอร์เกนซิส ค่อยๆ วิวัฒนาการไปเป็น
โฮโม เซเปียนส์ยุคแรก ปรากฏขึ้นเมื่อ 300,000 ปีก่อนคริสตกาล จากการค้นพบ ฟอสซิลในแม่น้ำโอโม ประเทศเอธิโอเปียความจุสมองของโฮโม เซเปียนส์ยุคแรก มีความจุใกล้เคียงกับระดับของมนุษย์ปัจจุบัน (ประมาณ 1300-1400 มิลลิลิตร) โครงกระดูกค่อนข้างแข็งแรง และใบหน้าค่อนข้างโดดเด่น มีคาง พวกเขาเริ่มทำเสื้อผ้าเครื่องประดับ เช่น เปลือกหอยเจาะรู ประติมากรรมตุ๊กตา "วีนัสแห่งตันตัน" 300,000 ปีที่แล้ว และ "วีนัสแห่งเบเรคัตราม" 250,000 ปีที่แล้ว
โฮโมไฮเดลเบอร์เกนซิสเป็นบรรพบุรุษร่วมของโฮโมเซเปียนส์ยุคแรก นีแอนเดอร์ทาล และอาจเป็นบรรพบุรุษร่วมของเดนิโซแวนในเอเชีย
ประเทศจีน : มนุษย์ฮัวหลงตง ประเทศจีนเมื่อ 300,000 ปีก่อน มีความคล้ายคลึงมนุษย์ยุคปัจจุบัน
![[Enve Engi] มนุษย์ฮัวหลงตง ประเทศจีนเมื่อ 3 แสนปีก่อน มีความคล้ายคลึงมนุษย์ยุคปัจจุบัน
มนุษย์ฮัวหลงตง ประเทศจีน เมื่อ 3 แสนปีก่อน เริ่มวิวัฒนาการ
มาเป็นโฮโมเซเปียนส์ หรือ มนุษย์ยุคปัจจุบัน โดยมีความคล้ายคลึงกับมน](https://t1.blockdit.com/photos/2026/01/696b388fc6d8a32beb96aecd_800x0xcover_q4NGmQve.jpg)
ทวีปยุโรป : มนุษย์ไฮเดลเบิร์กได้แยกสายวิวัฒนาการออกเป็นมนุษย์นีแอนเดอร์ทาล
มนุษย์นีแอนเดอร์ทาลมีปริมาตรสมองประมาณ 1,500 มิลลิลิตร ใหญ่กว่ามนุษย์โฮโมเซเปียนส์ในปัจจุบัน และมนุษย์นีแอนเดอร์ทาลมีชีวิตอยู่จนถึงประมาณ 40,000 ปีก่อนคริสตกาล มนุษย์นีแอนเดอร์ทาลใช้เครื่องมือหินมูสเตเรียนสร้างที่พักอาศัยแบบง่ายๆ ทำเสื้อผ้า สร้างเครื่องประดับแบบง่ายๆจากกรงเล็บนกอินทรี การประกอบพิธีฝังศพ
ทวีปเอเชีย : มนุษย์ไฮเดลเบิร์กอาจจะวิวัฒนาการร่วมกับมนุษย์เดนิโซแวน ซึ่งมีชีวิตอยู่ระหว่างประมาณ 200,000 ถึง 50,000 ปีก่อนคริสตกาล ค้นพบฟอสซิลในไซบีเรีย เอเชียตะวันออก ณ ถ้ำเดนิโซแวนในเทือกเขาอัลไต และเซี่ยเหอในมณฑลกานซู ประเทศจีน เอเชียใต้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และโอเชียเนีย ประชากรเอเชียตะวันออกในปัจจุบันมีพันธุกรรมของเดนิโซแวนอยู่ 0.1%–0.2% ในขณะที่สัดส่วนนี้สูงถึง 3%–6% ในประชากรพื้นเมืองของโอเชียเนีย ยีน EPAS1 ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของชาวทิเบตและชาวเชอร์ปา
แอฟริกา : 100,000 ปีที่แล้ว โฮโม เซเปียนส์ยุคแรก พัฒนาไปเป็นโฮโม เซเปียนส์ยุคหลัง หน้าผากสูง ใบหน้าเล็กลง และความสามารถทางภาษาที่ซับซ้อน
แอฟริกา ยุโรป และจีน : 50,000 ปีก่อนคริสตกาล โฮโมเซเปียนส์ยุคหลัง
ได้วิวัฒนาการต่อไปเป็นโฮโมเซเปียนส์ยุคปัจจุบัน ฟอสซิลมีหน้าผากสูง ใบหน้าแบน และกระดูกเรียว รวมถึงแสดงความสามารถทางพฤติกรรมที่ซับซ้อน ด้าน ศิลปะและภาษา
จีน : [สีน้ำมันของจีน 40,000 ปี ] เม็ดสีเฮมาไทต์ +ไขมันสัตว์โดยมนุษย์เซียะหม่าเป่ย นีเหอหวัน ประเทศจีน
![[Enve Engi] การผลิตและการใช้เม็ดสี 4 หมื่นปีก่อน โดยมนุษย์เซียะหม่าเป่ย ถูกค้นพบในนิเฮวัน ประเทศจีน
การหาอายุคาร์บอน-14 ด้วยเครื่องเร่งอนุภาคความแม่นยำสูง (AMS) และการเรืองแสงที่ถูกกระตุ้นด้วยแสง (OSL) ประกอบกับก](https://t1.blockdit.com/photos/2026/01/697baaa6dd7df01029b57992_800x0xcover_Bd1VMySr.jpg)
มนุษย์เพศหญิง : วงศ์ตระกูลทางมารดาของมนุษย์ "ดีเอ็นเอไมโทคอนเดรีย"
มนุษย์ยุคใหม่สามารถสืบย้อนกลับไปถึงหญิงชาวแอฟริกันคนหนึ่งที่อาศัยอยู่เมื่อประมาณ 150,000 ปีก่อน
อีฟแห่งไมโทคอนเดรีย +
[แต่ในประเทศจีน : มนุษย์ฮัวหลงตง มนุษย์มังกร ประเทศจีนถือกำเนิดเมื่อกว่า 300,000 ปีก่อน มีความคล้ายคลึงมนุษย์ยุคปัจจุบัน
หนูวาแห่งไมโทคอนเดรีย +]
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น ผู้เขียน
แปลเรียบเรียงและตีความ
มนุษย์เพศชาย : ดีเอ็นเอของโครโมโซม Y มีการถ่ายทอดทางพันธุกรรมจากบิดาในมนุษย์ มีต้นกำเนิดมาจากโฮโมเซเปียนส์เพศชายคนเดียวจากแอฟริกาเมื่อ 250,000 ปีก่อน
อาดัมโครโมโซม Y +
[แต่ในประเทศจีน : มนุษย์ฮัวหลงตง มนุษย์มังกร ประเทศจีนถือกำเนิดเมื่อกว่า 300,000 ปีก่อน มีความคล้ายคลึงมนุษย์ยุคปัจจุบัน
ฟู่ซีแห่งโครโมโซม Y +]
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น ผู้เขียน
แปลเรียบเรียงและตีความ
แอฟริกาและยุโรป :
มนุษย์โฮโมเซเปียนส์ยุคแรก เริ่มอพยพออกจากแอฟริกา
ไปยังยูเรเซีย หลักฐานที่ค้นพบ ได้แก่
ฟอสซิลจากกรีซ ถ้ำApidima 1 อายุ 210,000 ปีก่อน พบชิ้นส่วนฟอสซิลกะโหลกศีรษะที่บิดเบี้ยวของมนุษย์ยุคใหม่หรือโฮโม เซเปียนส์
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
แอฟริกาและเอเชียตะวันตก 1. ฟอสซิลกระดูกขากรรไกรจากอิสราเอล มิสลาคยาล มีอายุระหว่าง 177,000 ถึง 194,000 ปี ปีที่แล้ว
2. ฟอสซิลจากเยเมน 60,000 ปีที่แล้ว มนุษย์โฮโมเซเปียนส์ยุคแรกอาศัยอยู่ตรงจะงอยแอฟริกา (Horn of Africa)ได้ข้ามทะเลแดงตรงช่องแคบ Bab-el-Mandeb ใกล้กับประเทศเยเมน
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
ประเทศจีน : ฟอสซิลโฮโมเซเปียนส์ยุคแรกจากจีน เต๋าเซียน, ประมาณ 125,000 ปีก่อน
ฟันของมนุษย์สมัยใหม่ (Modern human) หรือมนุษย์ยุคปัจจุบัน ฟันของมนุษย์เหล่านี้อาจมีอายุถึง 125,000 - 80,000 ปีก่อน ณ เขตเต๋าเซี่ยน (Dào Xiàn) เมืองหย่างโจว (Yǒngzhōu) มณฑลหูหนาน (Húnán) ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของประเทศจีน
[แต่ในประเทศจีน : มนุษย์ฮัวหลงตง มนุษย์มังกร ประเทศจีนถือกำเนิดเมื่อกว่า 300,000 ปีก่อน มีความคล้ายคลึงมนุษย์ยุคปัจจุบัน]
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
เดิมเคยเชื่อว่า โฮโมเซเปียนส์อพยพมาจีน เมื่อ 40,000 ปีก่อน
การอพยพครั้งใหญ่ของมนุษย์โฮโมเซเปียนส์ยุคหลัง หรือมนุษย์โฮโมเซเปียนส์ยุคใหม่ เริ่มขึ้นราว 70,000 ถึง 50,000 ปีก่อนคริสตกาล โลกได้เข้าสู่ยุคน้ำแข็ง ระดับน้ำทะเลลดลง 50-100 เมตร สะพานแผ่นดินก็ปรากฏขึ้น
ที่มา แอป จือหู
45,000 ปี โฮโมเซเปียนส์ยุคหลังในประเทศจีน ได้สร้างวัฒนธรรมยุคหิน ชิหยู (Shiyu) ประเทศจีน โฮโมเซเปียนส์ในประเทศจีนเป็นนักล่าม้า (Horse Hunters) มีการใช้ หินออบซิเดียน (Obsidian) ถูกนำมาจากแหล่งที่อยู่ไกลออกไปถึง 800–1,000 กิโลเมตร การใช้เทคนิคการกะเทาะหินแบบ Levallois และการผลิตใบมีด (Volumetric Blade Reduction) ค้นพบเครื่องประดับและศิลปะ: พบ แผ่นแกรไฟต์เจาะรู (Perforated graphite disc)
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น แปลเรียบเรียงและตีความ
มนุษย์เทียนหยวน (Tianyuan) : พบซากมนุษย์โฮโมเซเปียนส์ยุคหลัง ณ ถ้ำใกล้กรุงปักกิ่ง อายุประมาณ 40,000 ปี ซึ่งการวิเคราะห์ดีเอ็นเอพบว่าพวกเขาเป็นมนุษย์ยุคใหม่
มนุษย์นีแอนเดอร์ทาลในยุโรป สูญพันธุ์ไปในช่วงระหว่าง 40,000 ถึง 28,000 ปีก่อนคริสตกาล
ยุคหินในเกาหลี : ถ้ำแห่งหนึ่งในหมู่บ้านทูโรบง ประเทศเกาหลีใต้ พบซากโครงกระดูกมนุษย์ และกระดูกกวางที่แกะสลักและภาพวาดกวาง ซึ่งมีอายุย้อนหลังไปประมาณ 40,000 ปี
20,000 ปีก่อนคริสตกาล ยุคน้ำแข็งครั้งสุดท้าย (LGM) ได้ถึงจุดสูงสุด ปกคลุมพื้นที่ประมาณ 30% ของแผ่นดินโลกด้วยน้ำแข็งและหิมะ ระดับน้ำทะเลลดลง 120 เมตร
ยุคหินใหม่ในประเทศจีน 20,000 ปีก่อน กระสวยไม้ทอผ้าจีน 7,000 ปียุคโลหะ 6,700 ปี และยุคสำริด 5,000 ปี
![[Enve Engi] ยุคหินใหม่ในประเทศจีน เริ่มต้นเมื่อ 20,000 ปีก่อน และยุคสำริดจีนเริ่ม 5,300 ปีก่อน
ชิ้นส่วนเครื่องปั้นดินเผาอายุ 20,000 ปี จากเซียนเหรินตง ส่วนตะวันตก ประเทศจีน](https://t1.blockdit.com/photos/2025/12/693c0a8ef84e6d0e73662b3b_800x0xcover_53i2CSAN.jpg)
ยุโรป เอเชีย และอเมริกา แผ่นน้ำแข็งปิดกั้นการอพยพจากยุโรปเหนือและอเมริกาเหนือ ระหว่างประมาณ 15,000 ถึง 13,000 ปีก่อนคริสตกาล โฮโมเซเปียนส์จากเอเชียตะวันออกเฉียงเหนืออพยพไปยังอเมริกาเหนือผ่านสะพานแผ่นดินเบริง
ประเทศจีน : ภาพเขียนบนหินต้าหม่าตี้ Damadi ยุคต้น เมืองจงเหวย์ เขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุย ประเทศจีน มีอายุ 13,000 ถึง 10,000 ปี ภาพเขียนบนหินครอบคลุมประมาณ 450 ตารางกิโลเมตร และมีภาพเขียนบนหินยุคก่อนประวัติศาสตร์มากกว่า 10,000 ภาพ
ประเทศจีน : ทางตอนใต้ประเทศจีน ณ แหล่งโบราณคดีเซียนเหรินตงและเตียวถงหวนในเมืองว่านเนียน มณฑลเจียงซี ซึ่งมีอายุย้อนหลังไปประมาณ 12,500 ปี ได้ค้นพบเครื่องปั้นดินเผาและซากพืชข้าวที่เก่าแก่ที่สุดในโลก แสดงให้เห็นว่าข้าวป่าเป็นแหล่งอาหารหลักในเวลานั้น และการเพาะปลูกข้าวได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว
ประเทศจีน : 11,700 ปีก่อนคริสตกาล ยุคน้ำแข็งสิ้นสุดลงสภาพอากาศอบอุ่นขึ้น น้ำแข็งและหิมะละลาย ระดับน้ำทะเลสูงขึ้น และธารน้ำแข็งถอยร่น ทำให้เกิดพื้นที่ใหม่ๆ ขึ้น มนุษย์โฮโมเซเปียนส์ในยุโรปอพยพขึ้นเหนือ ไปตั้งถิ่นฐานในสแกนดิเนเวียและทางตอนเหนือของอังกฤษ
อเมริกา : มนุษย์โฮโมเซเปียนส์ในทวีปอเมริกาแพร่กระจายไปยังที่ราบใหญ่และเทือกเขาแอนดีส
ประเทศจีน : แหล่งโบราณคดีซ่างซานในเมืองผู่เจียง มณฑลเจ้อเจียง ประเทศจีน มีอายุย้อนหลังไป 11,000-9,000 ปี ได้ขุดพบข้าวที่เพาะปลูก เครื่องปั้นดินเผา และเครื่องมือหิน [การตั้งถิ่นฐานทางการเกษตรในหุบเขา แม่น้ำและที่ราบโล่ง หลังจากออกจากถ้ำบนภูเขา]
ภาษาพูด ยากที่จะ "รายงานข้อความ" ไปยังสถานที่ห่างไกลได้อย่างถูกต้องและครบถ้วน มนุษย์ยุคหินจึงค้นหาวิธีการใหม่ๆ ที่สามารถเก็บรักษาความทรงจำ บันทึกและสะท้อนความคิด และอำนวยความสะดวกในการถ่ายทอดความคิดเหล่านั้น
วิวัฒนาการมาใช้การผูกปมเชือก
กำเนิดภาษาเขียนในประเทศจีน : ค้นพบภาพเขียน Damadi บนหิน มีมากถึง 8,532 ภาพ เฉลี่ย 1,422 ภาพต่อตารางกิโลเมตร ซึ่งมากกว่ามาตรฐานสากลกว่า 140 เท่า เป็นแหล่งภาพเขียนบนหินที่ใหญ่ที่สุดในโลก ภาพเขียนบนหินได้กำหนดอายุของภาพเขียนบนหินต้าไมตี้ช่วงแรกไว้ที่ 13,000 ถึง 10,000 ปีที่แล้ว ช่วงกลางประมาณ 10,000 ถึง 4,000 ปี
ภาษาตัวเลข : ตำนาน ฟู่ซี [มนุษย์มังกร] เป็นผู้สร้างไตรแกรมแปด โดยใช้เส้นแนวนอนยาวหนึ่งเส้นและเส้นแนวนอนสั้นสองเส้นในการสร้างไตรแกรม ไตรแกรมแปดเป็นไตรแกรมแรก
มีที่มาจาก "ม้ามังกรแบกแผนที่"
สัตว์เทพที่มีหัวมังกรและลำตัวเป็นม้าได้ปรากฏขึ้นจากน้ำ ฟู่ซีได้คัดลอกลวดลายบนหลังของสัตว์เทพนั้น จึงได้สร้างเป็นแปดทิศฟู่ซีได้คัดลอกลวดลายบนหลังของสัตว์เทพนั้น จึงได้สร้างเป็นสัญญลักษณ์ปมเชือกขาว-ดำ ยาว-สั้น แปดทิศ
มังกรจีนตัวแรก 8,000ปี จ้าวไห่ บ้านมุงหลังคา ก่อสร้างฐานราก มังกรสำริด เกษตรกรรม ดาราศาสตร์ ดนตรี
![[Enve Engi] กำเนิดมังกรจีนจ้าวไห่ 8,000 ปี บ้านมุงหลังคา ก่อสร้างฐานราก มังกรสำริด เกษตรกรรม ดาราศาสตร์ ดนตรี
ประติมากรรมมังกรหิน 8,000 ปีก่อน มังกรหินมีความยาว 19.7 เมตร จากแหล่งโบราณคดีจ้าวไห่ ในเมืองฟู่ซิน](https://t1.blockdit.com/photos/2026/01/696b383a944f57c20f0a1027_800x0xcover_RHcRtbd6.jpg)
ประเทศจีน : #รูปปั้นหน้า🦉นกฮูกจากวัฒนธรรมหยางเสา มณฑลเหอหนาน ขาของนกฮูกและหางให้กลายเป็น "ขาตั้ง" 3 จุด มีอายุย้อนหลังไปประมาณ 7,000 ปี
(Owl-shaped Pottery) ที่มา เครื่องปั้นดินเผาหยางเสา
WIKIMEDIA COMMONS
ประเทศจีน : #อ่างดินเผาที่วาดลวดลายใบหน้ามนุษย์และปลาจากวัฒนธรรมบันโป มีอายุย้อนหลังไปประมาณ 7,000 ปี
เครื่องปั้นดินเผาที่มีลวดลายมนุษย์และปลาจากยุคหินใหม่ (9000 ถึง 2000 ปีก่อนคริสตกาล) พบในมณฑลฉานซี พิพิธภัณฑ์เมืองหลวงปักกิ่ง ที่มาภาพ : เครื่องปั้นดินเผาหยางเสา
WIKIMEDIA COMMONS
ประเทศญี่ปุ่น : #ตุ๊กตาดินเผาโจมอนของญี่ปุ่น อายุ 7000-5000 ปี
ประเทศจีน : #ถ้วยเปลือกไข่มีหูจับจากวัฒนธรรมหลงซาน มีอายุย้อนหลังไปประมาณ 5000 ปี
ประเทศจีนมีการใช้มีดกระดูกมา 7 พันปี ส้อม 5 พันปี ตะเกียบแท่งกระดูก 7 พันปี และตะเกียบงาช้าง กว่า 3 พันปี
![[Enve Engi] จีนมีการใช้มีดกระดูกมา 7 พันปี ส้อม 5 พันปี ตะเกียบแท่งกระดูก 7 พันปี และตะเกียบงาช้าง กว่า 3 พันปี
มีด 7 พันปี และส้อม 5 พันปีตะเกียบแท่งกระดูก 7 พันปี และตะเกียบงาช้าง กว่า 3 พันปี #Naruepon Peng](https://t1.blockdit.com/photos/2026/02/698c6ffa285a00ffdb56d974_800x0xcover_kA7VfH6M.jpg)
ตำนานการบันทึกโดยใช้เชือกผูกปม : เล่าว่าเสินหนง ใช้การผูกปมเชือก เมื่อมีการตกลงหรือสาบานกัน ต่อมาปราชญ์ได้เปลี่ยนมาใช้สัญญาลายลักษณ์อักษร ดังหลักฐานเชิงประจักษ์ ชาวฮั่นใช้เชือกผูกปมเพื่อจัดทำสัญญาซื้อขาย และชาวเหยาใช้เชือกผูกปมเพื่อแก้ไขข้อพิพาท
การจดบันทึกของประเทศจีน : 8,000 ปีที่แล้ว บรรพบุรุษที่อาศัยอยู่ในเจียหู เมืองอู๋หยาง มณฑลเหอหนาน ประเทศจีน ได้จารึกอักขระ 21 ชิ้นบนกระดองเต่า เครื่องมือกระดูก เครื่องปั้นดินเผา และเครื่องมือหิน 17 ชิ้น สัญลักษณ์หลายอย่าง รวมถึงตัวเลข มีความคล้ายคลึงกับอักษรบนกระดูกสัตว์ ราชวงศ์ชาง ประเทศจีน
การเกษตรประเทศจีน : 8,000 ปี ณ ห้องใต้ดินของแหล่งโบราณคดีฉือซาน
ในมณฑลเหอเป่ย เป็น "แหล่งกำเนิดข้าวฟ่างของโลก"
ศิลปะบนหิน! ของจีน : ณ แหล่งโบราณคดี "ต้าหม่าตี้" ยุคกลาง
ซึ่งมีอายุตั้งแต่ 8,000 ถึง 2,000 ปีที่แล้ว ทางด้านใต้ของเทือกเขาเหอหลาน ซึ่งติดกับชายแดนหนิงเซี่ยและมองโกเลียใน มีการค้นพบภาพเขียนบนหินจำนวนมากในพื้นที่ประมาณ 6 ตารางกิโลเมตร
ยุคโลหะฉานซี 6.5 พันปี สู่ยุคสำริดกานซู่ ซานซิง เจียงหนาน ราชวงศ์ซาง และวัฒนธรรมอันโดรโนโว[คาซัสถาน]
![[Enve Engi] ยุคสำริดฉานซี 6.5 พันปี สู่กานซู่ ซานซิง เจียงหนาน ราชวงศ์ซาง และวัฒนธรรมอันโดรโนโว[คาซัสถาน]
สิ่งประดิษฐ์สำริดที่เก่าแก่ที่สุดที่ค้นพบในประเทศจีนคือ เศษ ทองเหลืองที่ขุดพบ จาก แหล่งโบราณคดีเจียงไจ่ ใน](https://t1.blockdit.com/photos/2026/01/695f824afd8f668606b7c845_800x0xcover_5dqvP8A3.jpg)
สิ่งทอในประเทศจีน : การขุดพบภาพแกะสลักหินรูปดักแด้ไหม 4 ชิ้นที่มีอายุย้อนหลังไปกว่า 6,000 ปี ในฉือชุน อำเภอเซี่ย มณฑลชานซี ซึ่งบ่งชี้ว่าการเลี้ยงไหมและการปั่นไหมได้ถูกคิดค้นขึ้นแล้ว
อารยธรรมจีน : 5,800 ปีที่แล้ว ตอนกลางและตอนล่างของแม่น้ำเหลืองและแม่น้ำแยงซี เกิดสังคมอารยธรรม ได้แก่
1. การมีภาษาเขียน ไม่ต่ำกว่า 5,800 ปีก่อน
2. การใช้โลหะทองเหลือง
[การถลุงทองแดง] 6,700 ปีก่อน และการใช้มีดสำริด 5,000
ปีก่อน
3. การสร้างเมืองโต่วซาน 6,000 ปี ประกอบด้วยผังเมือง และผังน้ำ,
เมืองเหลียงจู 5,300 ปีก่อน และเมืองเถาซี ในเมืองเซียงเฟิน มณฑลชานซี มีอายุ 4,300 -
3,900 ปี
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น ผู้เขียน
ผู้เขียน แปลเรียบเรียง
และ ตีความ
อารยธรรมหยางเฉา 5,300 ปี เมืองหลวงของจีน ทองเหลือง-สำริด อักษร ถนน ดาราศาสตร์ บ้านฉาบปูน 7 ชั้น
![[Enve Engi] อารยธรรมหยางเสา5,300 ปี เมืองหลวงของจีน ทองเหลือง-สำริด อักษร ถนน ดาราศาสตร์ บ้านฉาบปูน 7 ชั้น
#เมืองหลวงแรกของจีน มณฑลเหอหนาน อักษรจีนหยางเสา ทองเหลืองหยางเสา สำริดหม่าเจียเหยาต้นแม่น้ำเหลือง มณฑลกาน](https://t1.blockdit.com/photos/2026/01/69652a17bc43a56757fb0340_800x0xcover_OlKFYQrl.jpg)
แหล่งโบราณคดีเฉิงหูในเมืองซูโจว ลุ่มแม่น้ำแยงซีเกียงเมื่อ 5,000 ปีก่อน เป็นยุควัฒนธรรมเหลียงจู เหลียงจู (5300 -4000 ปีที่แล้ว) ค้นพบไหดินเผาสีดำที่มีสัญลักษณ์สลักและหูจับ มีสัญลักษณ์สลักสี่ตัวเรียงต่อกันกราฟีน (Graphemes) อยู่บนพื้นผิวด้านนอก ด้านซ้ายสูงกว่าด้านขวา และตรงกลางสูงกว่าเล็กน้อย
ที่มา : เว็บไซต์ Yangtze Evening Post
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
โถดินเผาสีดำสลักสัญลักษณ์กราฟีน (Graphemes) อักษร4ตัว เรียงต่อกัน แหล่งโบราณคดีเฉิงหูในเมืองซูโจวลุ่มแม่น้ำแยงซีเกียง เมื่อ 5,000 ปีก่อน ที่มาภาพ : วิกิมีเดียคอมมอนส์
ชางเจี๋ย (苍颉) ซึ่งมีนามสกุลว่า โหวกัง (侯刚) และนามแฝงว่า ซื่อหวงซื่อ (史皇氏) ข้าราชการในสมัยจักรพรรดิเหลือง ได้รวบรวม จัดระเบียบ กำหนดมาตรฐาน และส่งเสริมการใช้อักษร ในมณฑลฉานซี เหอหนาน และซานตง ในทศวรรษ 1960 สุสานของชางเจี๋ยถูกเปิดออก และพบโบราณวัตถุจำนวนมากจากยุคอารยธรรมหยางเสา
รัชสมัยจักรพรรดิเหลือง : การใช้ผ้าไหม การใช้ผัง 8 ทิศ จักรพรรดิเหลืองเกิดฌาน การรวบรวมแผ่นดินจีน การสร้างปฏิทิน กาใช้เข็มทิศ การค้นพบมีดสำริด กว่า 5 พันปี การสร้างบ้านบนรังต้นไม้
![[Enve Engi] ผ้าไหมผัง 8ทิศ จักรพรรดิเหลืองเกิดฌาน รวมแผ่นดินจีน สร้างปฏิทิน เข็มทิศ ค้นพบมีดสำริด กว่า 5 พันปี
จักรพรรดิเหลืองทรงตีความ สัญลักษณ์แปดทิศ หรือปากว้าบนผ้าไหม หรือแปดทิศ อาจใช้การขีดเขียนผังแปดทิศ แ](https://t1.blockdit.com/photos/2026/02/698c70fa9e58be204704597c_800x0xcover_8nNsWymy.jpg)
ชาวหวยอี้เป็นชนเผ่าโบราณที่อาศัยอยู่ในลุ่มแม่น้ำเหลือง ชาวห้วยอี้เป็น ชนเผ่าโบราณ ที่อาศัยอยู่ในลุ่มแม่น้ำเหลืองและแม่น้ำห้วย ในช่วงราชวงศ์ชางและโจว จัดอยู่ ในกลุ่มชาติพันธุ์ ตงอี้ สาขาใต้ การก่อตัวของกลุ่มชาติพันธุ์นี้สามารถสืบย้อนไปถึง กิจกรรมการอพยพในช่วงปลายยุค วัฒนธรรมต้าเหวินโข่ว (ประมาณ 5,000-4,000 ปีที่แล้ว) มีการค้นพบสุสานขนาดใหญ่ และเครื่องปั้นดินเผาสีดำ
ที่มีอายุย้อนหลังไป 5,000 ปี ในมณฑลเหอหนาน
ที่มา Baidu Baike
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
ตำนาน ณ เมืองลั่วหยางมีเต่าศักดิ์สิทธิ์ปรากฏตัวขึ้นในแม่น้ำหลัว แบกอักษร 65 ตัวหยูต้าจึงประสบความสำเร็จในการควบคุมอุทกภัย คัมภีร์อี้จิง
"แม่น้ำเหลืองให้กำเนิดแผนที่แปดทิศ แม่น้ำหลัวให้กำเนิดหนังสือ"
ที่มา Baidu Baike
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
หยูขุดลอกแม่น้ำทั้งเก้าสาย ระบายแม่น้ำจีและหลัว แล้วเปลี่ยนเส้นทางให้ไหลลงสู่ทะเล ขุดลอกแม่น้ำรูและฮั่น และระบายน้ำแม่น้ำหวยและซี เพื่อเปลี่ยนเส้นทางให้ไหลลงสู่แม่น้ำแยงซี ก่อนการสถาปนาราชวงศ์เซี่ย
ตำนาน 4,000 ปีที่แล้ว ราชวงศ์เซี่ยได้ก่อตั้งขึ้น มีเมืองขนาดใหญ่มากกว่าสิบแห่งบริเวณเชิงเขาทางตะวันออกเฉียงใต้ของเทือกเขาซ่ง หลักฐานกว่า 4,300ปี พบซากแท่นบูชารูปครึ่งวงกลมสำหรับสังเกตปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ณ "ผิงหยาง เมืองหลวงของราชวงศ์เหยา"
การค้นพบแหล่งโบราณสถานเอ๋อลี่โถว อายุ 3,800 -3,500 ปี คาดการณ์ว่าเป็น ราชวงศ์เซี่ยยุคหลัง ก่อนถูกราชวงศ์ชางพิชิต
ที่มา Baidu Baike
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
ชาวหวยอี้ได้สร้างเมืองในช่วงวัฒนธรรมหลงซาน ณ
หมู่บ้านหยูฮุย เบงปู้ มณฑลอานฮุย [รัฐตระกูลทูซาน] มีกำแพงเมืองวัดระยะเส้นรอบวงมากกว่า 2 กิโลเมตร มีการค้นพบหลุมบูชายัญ และโรงงานหยกภายในเมืองโบราณ นอกจากนี้ยังพบวัตถุสำริดแกะสลัก ไข่มุก
ที่ขุดพบจากสุสานสมัยสงครามเกาจวง ในหวยหยิน พบลวดลายฉากการตกปลาและการล่าสัตว์
ที่มา Baidu Baike
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
สมัยราชวงศ์เซี่ย นูเจียวลูกสาวของผู้นำตระกูลทูซาน [ชาวหวยอี้] ได้เข้าร่วมเป็น พันธมิตรเพื่อควบคุมอุทกภัยของหยูและกลายเป็นคู่ครองของหยู กษัตริย์ผู้ก่อตั้งราชวงศ์เซี่ย
กำเนิดคำว่า ประเทศจีน
: กว่าสามพันปีก่อน กษัตริย์เฉิงแห่งราชวงศ์โจว (周成王) พระเจ้าโจวเฉิง (King Cheng of Zhou) ทรงเป็นกษัตริย์องค์ที่ 2 ทรงครองราชย์ในช่วง 1042–1021 ปีก่อนคริสตกาล และทรงจารึกอักษรวลีบนภาชนะสำริดเหอจุน อายุกว่า 3,000 ปี ณ [เมืองลั่วอี้] ลั่วหยาง เมืองหลวงใหม่ของราชวงศ์โจวตะวันตก ดังนี้:-
"宅兹中国" (Zhai Zi Zhong Guo) จ๋ายจื๊อจ้งกั๋ว แปลว่า "ข้าพเจ้าจะพำนักอยู่ในประเทศจีนนี้ และปกครองประชาชน"
ที่มา Baidu Baike
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
ต้นกำเนิดคำว่า ประเทศจีนแบบลายลักษณ์อักษร กว่า 3,000 ปีก่อน
[宅兹 = ประเทศจีน] Zhong Guo คือ คำที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่ทราบในปัจจุบัน ค้นพบ ณ หมู่บ้านเจีย [ขื่อเดิมอำเภอเป่าจี]
อำเภอเฉินชาง มณฑลฉานซี
ที่มา Baidu Baike
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
หลักฐานคำว่า ประเทศจีน : พิพิธภัณฑ์สำริด เป่าจี
เมืองลั่วหยาง มณฑลเหอหนานในปัจจุบัน ได้จารึก 12 บรรทัด 122 ตัวอักษร ซึ่งเหลืออยู่ 119 ตัวอักษร (ประมาณ 3 ตัวอักษรเสียหายตรงรู)
จารึก 宅兹 = ดินแดนประเทศจีน เมื่อกว่า 3,000 ปีก่อน
หรือ Zhong Guo "ศูนย์กลางของโลก" และความหมายปัจจุบัน
คือ "ศูนย์กลางของประเทศ"
โดยมีระยะทางในการจัดส่งบรรณาการจากทุกทิศทุกทางนั้นเท่ากัน
เหอจุน อายุกว่า 3,000 ปี[1042–1021 ปีก่อนคริสตกาล] ค้นพบวลี “宅兹中国” ฉันจะปกครองโลกในศูนย์กลางของประเทศ ที่มาภาพ : พิพิธภัณฑ์ทองสัมฤทธิ์เป่าจี เมืองลั่วหยาง มณฑลเหอหนาน
แผนภาพโครงร่างบางส่วนของเหอจุน กว่า 3,000 ปีก่อน [1042–1021 ปีก่อนคริสตกาล]ที่มาภาพ เหอจุน – พิพิธภัณฑ์ทองสัมฤทธิ์เป่าจี
ชาวหวยอี้และชาวโจว :
สมัยราชวงศ์โจวตะวันตก ชาวหวยอี้ แบ่งกลุ่ม เป็นชนเผ่าอี้ 9 เผ่า และรัชสมัยของพระเจ้าคัง แห่งราชวงศ์โจวตะวันตกชาวซูอี้ (สาขาหนึ่งของชาวหวยอี้) ได้นำกลุ่มชนเผ่าอี้ 9 เผ่าเข้าโจมตีโจว เกิดสงครามขนาดใหญ่ 6 ครั้งระหว่างรัชสมัยของพระเจ้าจ้าวและพระเจ้าซวน
538 ก่อนคริสต์ศักราช ชาวหวยอี้ ตั้งรัฐฉู่ รัฐไฉ่ และรัฐเฉิน มีการทำนาข้าว เก็บไข่มุก และผลิตสำริด
ที่มา Baidu Baike
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
กำเนิดชาวฮั่น : ราชวงศ์ฉิน : ค้นพบหลักฐานทางพันธุกรรมแสดงให้เห็นว่ากลุ่มชาติพันธุ์ชาวหวยอี้ หรือชาวตงอี้ ได้กลายเป็นแหล่งพันธุกรรมที่สำคัญแหล่งหนึ่งของชาวจีนฮั่น 汉族
ฮั่นจีนสมัยใหม่ในภาคเหนือของจีน
ที่มา Baidu Baike
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
แปลเรียบเรียงและตีความ
กำเนิดการพิมพ์ตัวอักษรจีนเคลื่อนที่ครั้งแรกในโลก รัชสมัยจักรพรรดิชิงหลี่ทรงจัดสร้างแม่พิมพ์พิมพ์ตัวอักษรเคลื่อนที่ตัวพิมพ์ดินเหนียวที่ประดิษฐ์โดยปี่เซิง (ค.ศ. 970-1051) ในสมัยราชวงศ์ซ่งเหนือ
ที่มา : Tuchong Creative
: โจว จั่วหมิง เป็นผู้อำนวยการศูนย์ส่งเสริมและวิจัยภาษาและอักษรจีนแห่งชาติ อาจารย์ประจำคณะภาษาและวรรณคดีจีน และอาจารย์ที่ปรึกษาปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยชนชาติภาคตะวันตกเฉียงใต้
ซิง เม่ยฟาง นักศึกษาปริญญาโทสาขาภาษาและวรรณคดีจีน ที่มหาวิทยาลัยชนชาติภาคตะวันตกเฉียงใต้
- 7
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
