'หวยขยะ'
เมื่อกล่องนม...กลายเป็นลอตเตอรี่
การแก้ปัญหาขยะอย่างสนุกแบบนอร์เวย์...
ประเทศนอร์เวย์ ไม่มีใครทิ้งกล่องนมหรือกล่องน้ำผลไม้ลงถังขยะ แต่ทุกคนล้างแล้วพับอย่างดี เพราะมันคือ "ตั๋วลุ้นโชค" ที่ส่งไปยังธนาคารขยะระดับประเทศ ในโครงการ Returkartonglotteriet (Beverage Carton Lottery) ดำเนินการโดยหน่วยงาน Grønt Punkt Norge เพื่อสร้างแรงจูงใจให้ประชาชนคัดแยกขยะอย่างประณีตด้วยวิธีที่สนุกและเข้าถึงได้ทุกคน
…กติกาง่ายๆ ใครก็เล่นได้
ความอัจฉริยะของโครงการนี้คือ ไม่ต้องซื้อใบหวย แต่ต้อง "ลงมือทำ" โดยมีขั้นตอนหลัก 3 ประการ Rinse, Fold และWrite
1. ล้าง (Rinse) ล้างกล่องให้สะอาดและตากให้แห้ง เพื่อป้องกันกลิ่นเหม็นและเพิ่มคุณภาพวัสดุรีไซเคิล
2. พับ (Fold) พับกล่องให้แบนเพื่อประหยัดพื้นที่ในการขนส่ง
3. เขียน (Write) เขียน ชื่อและเบอร์โทรศัพท์ หรือชื่อองค์กร/โรงเรียนที่อยากบริจาคให้ ลงบนกล่องนั้นโดยตรง
แต่เดิมกติกากำหนดให้นำกล่อง 6 ใบยัดใส่ในกล่องใบที่ 7 เพื่อลุ้นรางวัลใหญ่ แต่ตั้งแต่ปี 2022 เป็นต้นมา "กล่องใบเดียว" ก็มีสิทธิ์ลุ้นรางวัลสูงสุด 100,000 โครน ได้เช่นกัน
…รางวัลที่น่าดึงดูด
โครงการนี้มีการจับรางวัล 4 ครั้งต่อปี ทุกไตรมาส โดยกระจายรางวัลไปทั่วประเทศ
🎉 รางวัลใหญ่ 100,000 โครนนอร์เวย์ (ประมาณ 340,000 บาท) จำนวน 4 รางวัลต่อปี
🎉 รางวัลย่อย 10,000 โครนนอร์เวย์ (ประมาณ 34,000 บาท) จำนวน 120 รางวัลต่อปี
🎉 รวมเงินรางวัลรวม กว่า 1.6 ล้านโครน (ประมาณ 5.5 ล้านบาท) ในแต่ละปี
…ระบบการสุ่มที่โปร่งใส
การจับรางวัลไม่ได้ทำในสตูดิโอ แต่ทำที่ "บ่อขยะ"
เริ่มจากเจ้าหน้าที่ในศูนย์จัดการขยะท้องถิ่นกว่า 80 แห่งทั่วประเทศ จะทำการสุ่มหยิบกล่องที่มีชื่อและเบอร์โทรศัพท์ขึ้นมาจากกองขยะรีไซเคิลตามจำนวนที่กำหนด (ประมาณ 180 กล่องต่อไตรมาส)
จากนั้นกล่องที่ถูกสุ่มเลือกในระดับท้องถิ่นจะถูกส่งต่อไปยังส่วนกลางเพื่อจับรางวัลใหญ่ระดับประเทศอีกครั้ง
…ทำไมโมเดลนี้ถึง "ชนะ"
🎯 สร้างพฤติกรรมที่ถูกต้อง การกำหนดกติกาให้ "ล้างและพับ" ช่วยแก้ปัญหาขยะรีไซเคิลเน่าเสียจากการปนเปื้อนคราบน้ำนม และช่วยให้รถขยะไม่ต้องบรรทุกอากาศ เพราะขยะแบนลงจึงบรรทุกได้เยอะกว่า
🎯 Gamification ที่ทรงพลัง การลุ้นโชคเป็นสัญชาตญาณมนุษย์ เปลี่ยนหน้าที่ที่น่าเบื่อให้กลายเป็นความหวัง และสนุก
🎯 ไม่ใช่แค่บุคคลแต่คือชุมชน บ่อยครั้งที่โรงเรียน อนุบาล หรือชมรมกีฬา จะให้เด็กๆ ช่วยกันเก็บกล่องและเขียนชื่อหน่วยงานลงไป หากถูกรางวัล เงินนั้นจะถูกนำไปพัฒนาชมรมหรือทัศนศึกษา
🎯 ประหยัดงบรัฐ เงินรางวัลรวม 5 ล้านกว่าบาทต่อปี ถือว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับงบประมาณที่รัฐต้องจ่ายเพื่อคัดแยกขยะที่ปนเปื้อน หรือค่ากำจัดขยะที่ไม่ถูกคัดแยก
👉👉…บทเรียนสำหรับประเทศไทย
หากท้องถิ่นไทยจะนำไปปรับใช้ เราไม่จำเป็นต้องมีเงินรางวัลถึงหลักแสน แต่อาจเริ่มจาก
🧃 หวยกล่องยูเอชทีในโรงเรียน ใครส่งกล่องนมโรงเรียนที่ล้างและพับแล้ว เขียนชื่อลุ้นรับ "ทุนการศึกษา" หรือ "อุปกรณ์กีฬา"
🧃 หวยขยะชุมชน อาจะเริ่มจากระดับตำบล โดยองค์กรท้องถิ่นเป็นเจ้าภาพ ให้ประชาชนนำขยะรีไซเคิลมาแลกแต้มสะสม เพื่อรับรางวัลเป็น "ส่วนลดค่าขยะ"
...โครงการ Returkartonglotteriet พิสูจน์ให้เห็นว่า การแก้ไขปัญหา โดยใช้สัญชาตญาณมนุษย์ เป็นเครื่องมือ ผลลัพธ์ที่ได้ไม่ใช่แค่ปัญหาถูกแก้ไขเท่านั้น แต่คือการปลูกฝังจิตสำนึกของพลเมืองผ่านกิจกรรมที่ทำได้ง่ายๆ จนกลายเป็นนิสัยของสังคมในระยะต่อมา…
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
