ผ่าตัดกระเพาะ แล้วกระทบสมองหรือไม่
การผ่าตัดกระเพราะได้รับการยอมรับให้ทำได้เพื่อรักษาภาวะโรคอ้วนขั้นรุนแรง (Morbid Obesity) ในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อโรคประจำตัวและภาวะที่ตามมาจากโรคอ้วนรุนแรง จากตรงนี้ทำให้การตัดกระเพาะกลายเป็นวิธีการยอดฮิตของคนอวบที่อยากผอมแบบไม่ต้องพยายามมากนัก ทำให้เกิดกระแสการตัดกระเพาะอย่างหลากหลาย
จนไม่นานมานี้มีกระแสว่าการตัดกระเพาะทำให้เกิดภาวะจิตเภท ซึมเศร้า และอ้างว่ามีผู้ป่วยที่ได้รับการตัดกระเพาะป่วยเป็นโรคจิตเภทและจบชีวิตตนเองในที่สุด สร้างความกังวลให้กับคนที่สนใจการรักษาด้วยการตัดกระเพาะพอมสมควร
คำถามคือ สองสิ่งนี้ มีความสัมพันธ์กันทางคลินิกมากน้อยแค่ไหน
ถึงจะมีข่าวแบบนั้นออกมาก็ตาม แต่ต้องบอกว่าปัจจุบัน เรายังไม่พบหลักฐานที่หนักแน่นพอทางการแพทย์ ที่จะบอกว่า การผัดตัดกระเพาะเพื่อลดน้ำหนักเป็นความเสี่ยงอย่างมีนัยสำคัญต่อโรคซึมเศร้า มีการศึกษาที่ชี้ให้เห็นว่าการผ่าตัดส่งผลดีอย่างมีนัยสำคัญต่อสุขภาพจิตในช่วงแรก โดยพบอัตราส่วนโอกาส (Odds Ratio) ในการปรับปรุงอาการซึมเศร้าอยู่ที่ 0.29 ถึง 0.49 และผลการศึกษาแบบสุ่มเปรียบเทียบ (By-Band-Sleeve Study) พบว่าสัดส่วนผู้ที่มีภาวะซึมเศร้าลดลงร้อยละ 22.3 ภายใน 12 เดือนหลังผ่าตัด
ส่วนที่เหลือก็เป็นทฤษฎีที่ยังมีการศึกษาทางคลินิกรองรับไม่มากนัก เช่น ทฤษฎีว่า
หลังผ่าตัด ระดับฮอร์โมน GLP-1 และ PYY จะเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งตัวรับฮอร์โมนเหล่านี้ปรากฏอยู่ในสมองส่วนที่ควบคุมอารมณ์ เช่น อะมิกดาลา (Amygdala) และฮิปโปแคมปัส (Hippocampus) และ การหลั่ง Cytokines ของแบคทีเรียบางตัวเช่น Proteobacteria ซึ่งอาจเพิ่มขึ้นหลังการผ่าตัดกระเพาะ ซึ่งสามารถเข้าสู่ Blood brain barrier นำไปสู่ภาวะการอักเสบของระบบประสาท (Neuroinflammation) ได้
แต่นั่นก็ยังไม่หนักแน่นพอที่จะจับแพะชนแกะ ว่าการผ่าตัดกระเพาะเพื่อลดน้ำหนัก จะนำมาซึ่งโรคซึมเศร้า ซึ่งมีปัจจัยหลักที่ทำให้ป่วยซึมเศร้าได้หลากลาย และกรณีดังกล่าวก็อาจเกิดจากปัจจัยแวดล้อมที่มีอยู่แล้ว
แต่ผมก็ไม่แนะนำให้คาดคั้นแพทย์เพื่อให้ผ่าตัดกระเพาะให้ หรือไปทำกับคลินิกเถื่อนนะครับ เพราะถ้าทำแบบนั้น คุณคงไม่ได้ตายเพราะโรคซึมเศร้าแน่นอน
อ้างอิง
Law S, Dong S, Zhou F, Zheng D, Wang C, Dong Z. Bariatric surgery and mental health outcomes: an umbrella review. Front Endocrinol (Lausanne). 2023 Nov 2;14:1283621. doi: 10.3389/fendo.2023.1283621. PMID: 38027159; PMCID: PMC10653334.
Halim MM, Nguyen A, Coleman KJ, Bennett HA. New onset mental health diagnosis and emergent service utilization associated with bariatric surgery. J Clin Psychiatry. 2025 Sep 10;86(4):25m15806. doi:10.4088/JCP.25m15806 [cited 2026 Feb 14]. Available from: https://www.psychiatrist.com/jcp/new-onset-mental-health-diagnosis-emergent-service-utilization-bariatric-surgery/
- 26
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
