เมื่อวาน เวลา 03:06 • ข่าวรอบโลก

กบ"ศรพิษ" อันตรายแค่ไหน

ถึงรัสเซียจะทำให้น้องได้รับความนิยมแต่เป็นที่พูดถึงขึ้นมา แต่แหล่งที่อยู่ของน้องจริงๆอยู่ในป่าทึบ ป่าฝนเขตร้อนที่มีความชื้นสูงและอุณหภูมิคงที่ ลักษณะที่โดดเด่นที่สุดคือการมีสีสันฉูดฉาดที่เรียกว่า Aposematic coloration ซึ่งทำหน้าที่เป็นสัญญาณเตือนภัยแก่ผู้ล่า
กบศรพิษ ออกหากินในเวลากลางวัน (Diurnal) และอาศัยอยู่ตามพื้นป่าที่มีซากใบไม้ทับถมกัน (Leaf litter) มีความเป็นเจ้าที่สูงมาก ตัวผู้ที่จะปกป้องอาณาเขตผ่านการร้องเรียกและการต่อสู้ วงจรชีวิตในธรรมชาติของพวกมันเฉลี่ยอยู่ที่ 4 ถึง 6 ปี แต่ในสภาพการเลี้ยงที่เหมาะสมอาจอยู่ได้นานกว่า 10 ปี
อาวุธร้ายกาจที่สุดของน้องคือ Epibatidine ซึ่งเป็นสารที่ออกฤทธิ์แบบ Nicotinic Acetylcholine Receptors (nAChR) Agonist สารพิษดังกล่าวมีความ Non-selective แบบสุดๆ เมื่อเข้าสู่ร่างกาย มันไปจับกับตัวรับ alpha 3 beta 4 ที่ปมประสาทและตัวรับที่กล้ามเนื้อ (Neuromuscular junction) ทำให้กล้ามเนื้อทำงานผิดปกติ ชัก หัวใจเต้นผิดปกติ และอาจเสียชีวิตได้ภายใน 5-10 นาทีหลังได้รับพิษ (รับประทาน-ฉีด)
Epibatidine มีดัชนีการรักษา (Therapeutic index) ที่แคบมาก ถึงแม้บางการศึกษาจะบอกว่า Epibatidine จับกับตัวรับ nAChR ชนิด alpha 4beta 2 ในระบบประสาทส่วนกลาง ซึ่งให้ผลระงับปวดแรงกว่ามอร์ฟีนถึง 200 เท่า แต่ด้วย Therapeutic index ที่แคบมาก Dose เกินขึ้นมาทีโอกาสได้ไปหวันสูงมาก จึงไม่นิยมนำมาเป็นยา
กบลูกศรพิษเป็นสัตว์กินเนื้อที่กินแมลงขนาดเล็กเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะ มด (Ants), ไร (Mites), ด้วง (Beetles), และปลวก (Termites) สัตว์เหล่านี้ได้รับสารพิษจากพืชหรือจุลินทรีย์ในดิน แล้วกบก็นำสารเหล่านั้นมาสะสมและปรับเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีให้มีความเป็นพิษสูงขึ้น การทดลองเลี้ยงกบในที่กักขัง (Captivity) พบว่ากบเหล่านี้จะสูญเสียความเป็นพิษไปเมื่อเวลาผ่านไป และลูกที่เกิดในที่กักขังจะไม่เป็นพิษเลย
ในปี 1974 โดย John Daly ความพยายามในการนำสารนี้มาพัฒนาเป็นยาก็เริ่มต้นขึ้น บริษัท Abbott Laboratories ประสบความสำเร็จในการสังเคราะห์อนุพันธ์ชื่อ ABT-594 หรือ Tebanicline อย่างไรก็ตาม แม้ผลการทดลองระดับพรีคลินิกในหนูจะดูสดใส แต่ในการทดลองทางคลินิก (Clinical Trials) ระยะที่ 2 พบว่ายามีผลข้างเคียงรุนแรง ผู้ป่วยที่ได้รับยาในขนาดที่ออกฤทธิ์ระงับปวด มักมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน และเวียนศีรษะอย่างรุนแรง และ ทำให้เกิดอัตราการถอนตัวจากการทดลองที่สูง
แต่ตลอดเวลาที่ผ่านมา ก็มีคนเอาน้องมาใช้ในทางที่ผิดอยู่เสมอ ประกอบกับสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนไป ทำให้น้องหลายสายพันธุ์ กำลังเสี่ยงกับภาวะสูญพันธุ์อย่างรุนแรง และนี่อาจเป็นศัตรูที่ร้ายกาจที่สุดเท่าที่น้องเคยเจอ ซึ่งพิษที่น้องมี อาจยิ่งทำให้ทุกอย่างแย่ลง
อ้างอิง
National Center for Biotechnology Information (2026). PubChem Compound Summary for CID 6324647, Batrachotoxin. Retrieved February 17, 2026 from https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Batrachotoxin.
PubChem [Internet]. Bethesda (MD): National Library of Medicine (US), National Center for Biotechnology Information; 2004-. PubChem Compound Summary for CID 6324647, Batrachotoxin; [cited 2026 Feb. 17]. Available from: https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Batrachotoxin
โฆษณา