🌊 RBC–FBC in the Upper East Coast Basin
EP6 — Design with Multiple Futures
🔮📊🌊
เมื่อเราเข้าใจงบดุลน้ำ
แปล Climate เป็น Risk
จัดลำดับความเปราะบาง
จัดหน้าที่ของพื้นที่
และเปิดเผย Trade-Off แล้ว
คำถามสำคัญคือ
เรากำลังออกแบบลุ่มน้ำนี้บน “อนาคตแบบเดียว” หรือไม่
ดร.กอบเกียรติ มักเตือนว่า
ระบบที่พังง่าย
คือระบบที่ออกแบบจากค่าเฉลี่ย
1️⃣ Multiple Plausible Futures สำหรับลุ่มน้ำนี้
สำหรับลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันออกตอนบน
อย่างน้อยควรมี 3 ฉากทัศน์หลัก
🌧 Scenario A — ฝนสุดขั้วถี่ขึ้น
Peak flow เพิ่ม
พื้นที่ลุ่มท้ายน้ำรับแรงกระแทกมากขึ้น
🌵 Scenario B — ฝนทิ้งช่วงยาว
Storage ลดลง
ความขัดแย้งการจัดสรรน้ำเพิ่มขึ้น
🌊 Scenario C — การพัฒนาเมืองและเศรษฐกิจเร่งตัว
Demand เพิ่มเร็วกว่าการฟื้นตัวของระบบ
ฉากทัศน์เหล่านี้ไม่ใช่การทำนาย
แต่เป็นการ “ทดสอบความยืดหยุ่น”
2️⃣ ทดสอบ Basin Architecture
เมื่อทดสอบแต่ละฉากทัศน์
เราควรถามว่า
FBC บางหน้าที่รับภาระเกินไปหรือไม่
RBC บางพื้นที่ข้าม threshold ก่อน
Trigger ทำงานทันหรือไม่
Shock absorber ยังทำหน้าที่ได้หรือไม่
ถ้าระบบล่มในหนึ่งฉากทัศน์
เราต้องปรับแบบ
ไม่ใช่หวังว่าอนาคตจะไม่เกิดแบบนั้น
3️⃣ Backcasting: เริ่มจากภาพอนาคตร่วม
นอกจากมองหลายอนาคต
เราควรกำหนด “Desired Basin Future”
ลุ่มน้ำที่มีความมั่นคง
การจัดสรรที่เป็นธรรม
และระบบนิเวศที่ยังทำหน้าที่ได้
แล้วถามย้อนกลับว่า
อีก 20 ปีข้างหน้า
ต้องมีโครงสร้างแบบใด
และปีนี้ต้องเริ่มปรับอะไรบ้าง
Backcasting ช่วยให้แผน
ไม่ติดกับดักการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า
4️⃣ กระบวนการก่อนสรุปฉากทัศน์
ดร.กอบเกียรติ เน้นว่า
Scenario ต้องผ่าน
Climate stress testing
Sensitivity analysis ของ storage
Cross-sector dialogue
Budget implication assessment
ฉากทัศน์ต้องตรวจสอบได้
ไม่ใช่จินตนาการลอย ๆ
บทสรุปของ EP6
ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันออกตอนบน
ไม่ควรถูกออกแบบบนสมมติฐานว่า
ปีหน้าเหมือนปีนี้
การออกแบบบนหลายอนาคต
ทำให้ระบบยืดหยุ่น
และลดความเสี่ยงเชิงโครงสร้าง
เมื่อเรากล้าคิดไกลกว่าเหตุการณ์ปีเดียว
เราจะเริ่มขยับจาก reactive planning
ไปสู่ anticipatory governance
ตอนสุดท้าย เราจะถามว่า
ทั้งหมดนี้จะฝังอยู่ในระบบกำกับจริงได้อย่างไร
— ดร.น้ำใจ ณัฐณิชา
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
