EP6 🌊 When the Basin Needs a Shock Absorber
F6 พื้นที่รับน้ำธรรมชาติ กับ Extreme–Social Risk
ในลุ่มน้ำย่อยของภาคใต้ฝั่งตะวันออกตอนบน
มีพื้นที่บางส่วนที่ทำหน้าที่สำคัญมาก
แม้จะไม่ใช่เมือง ไม่ใช่แหล่งผลิตหลัก
พื้นที่เหล่านี้คือ F6 — Natural Retention Zone
ตามหน้าที่เชิงระบบ
F6 ทำหน้าที่
• 🌊 รองรับน้ำหลาก
• ⏳ หน่วง peak flow
• 🔄 ลดแรงกระแทกต่อ F3
• 🌾 บางครั้งใช้ประโยชน์เกษตรนอกฤดูน้ำ
นี่คือ “Functional hypothesis” ของ F6
แต่เมื่อวาง RBC ทับลงไป
เราจะเห็นความซับซ้อนที่มากกว่า hydraulic function
⚠ RBC ที่ซ้อนอยู่ใน F6
1️⃣ 🌊 Over-Capacity Flood
• เหตุการณ์เกิน design level
• ระดับน้ำสูงกว่าที่คาด
• ระบบควบคุมไม่ทัน
2️⃣ 🏘 Social Vulnerability
• ชุมชนในพื้นที่รับน้ำ
• รายได้ไม่มั่นคง
• การชดเชยไม่สม่ำเสมอ
3️⃣ 📉 Equity Risk
• บางพื้นที่รับน้ำแทนเมือง
• แต่ไม่ได้รับประโยชน์เท่ากัน
นี่คือจุดที่ hydraulic risk
กลายเป็น social–political risk
🧭 จาก RBC → Scenario Design
ดร.กอบเกียรติเตือนเสมอว่า
F6 ต้องถูกออกแบบทั้งทางวิศวกรรมและทางสังคม
Scenario A: 50-Year Flood
• น้ำเข้าตามแผน
• ระยะเวลาท่วมอยู่ในกรอบที่ยอมรับได้
คำถาม
มี compensation trigger หรือไม่?
Scenario B: 100-Year Flood
• เกิน capacity
• ต้องตัดสินใจเร่งด่วน
คำถาม
มี staged inundation plan หรือยัง?
ใครมีอำนาจประกาศ escalation?
Scenario C: Consecutive Wet Years
• ดินอิ่มน้ำต่อเนื่อง
• พื้นที่รับน้ำฟื้นตัวไม่ทัน
คำถาม
มี recovery buffer time ถูกออกแบบไว้หรือไม่?
🔎 กระบวนการก่อนสรุป F6–RBC
• flood frequency analysis
• hydraulic modelling
• socio-economic vulnerability assessment
• compensation mechanism review
• stakeholder dialogue เฉพาะพื้นที่
ถ้าไม่มีสิ่งเหล่านี้
การกำหนด F6 จะกลายเป็นเพียงการ “กำหนดโซนรับน้ำ”
โดยไม่มี social contract รองรับ
🎯 บทเรียนจาก EP6
F6 ไม่ใช่พื้นที่เสียสละ
แต่คือองค์ประกอบเชิงสถาปัตยกรรมของลุ่มน้ำ
ถ้าออกแบบดี
จะช่วยปกป้องทั้งระบบ
ถ้าออกแบบไม่ดี
จะสร้างความไม่เป็นธรรมระยะยาว
ใน EP สุดท้าย
เราจะรวม F1–F6 เข้าด้วยกัน
และออกแบบ Scenario ระดับลุ่มน้ำย่อย
ให้กลายเป็น Decision Architecture จริง ๆ 🏛🌊
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
