คุณค่าชีวิตคืออะไร?
ก่อนอื่นเลย ขอถามตรงๆ ว่า เคยรู้สึกไหมว่า "เราอยู่ไปทำไม?"
แล้วนั่งคิดอยู่คนเดียวจนโทรศัพท์หมดแบต?
ถ้าเคย แสดงว่าเราเป็นมนุษย์ปกติมากเลย
เพราะนักจิตวิทยาทั่วโลกเขาก็คิดเรื่องนี้เหมือนกัน แต่เขาได้รับเงินเดือนด้วย
เรื่องที่เข้าใจผิดกันบ่อยมากคือ คิดว่า "คุณค่า"
เป็นของที่ต้อง หา หรือ พิสูจน์
เหมือนสอบแข่งขันแล้วต้องได้ที่ 1 ถึงจะมีสิทธิ์มีค่า
ซึ่งนั่นไม่จริงเลย
คุณค่ามีอยู่ 2 ชั้น (เหมือนเค้กชั้น แต่กินได้จริง)
ชั้นที่ 1 มีอยู่แล้วตั้งแต่เกิด --> ไม่ต้องพิสูจน์ ไม่ต้องสมัคร ไม่ต้องจ่ายค่าธรรมเนียม
ชั้นที่ 2 เราสร้างขึ้นเอง --> จากประสบการณ์ ความสัมพันธ์ ความหมายที่เราให้กับสิ่งต่างๆ
สรุปคือ
ชั้นแรกนั้น มีอยู่แล้วตั้งแต่วันแรกที่เราหายใจ ไม่ว่าจะทำอะไรได้หรือไม่ได้ก็ตาม
Maslow บอกว่าอะไร? (คนที่วาดพีระมิดที่ดังที่สุดในประวัติศาสตร์)
Abraham Maslow เขาบอกว่ามนุษย์เรามีความต้องการเป็นชั้นๆ เหมือนพีระมิด
Self-Actualization --> เป็นตัวเองอย่างเต็มที่(ยอดพีระมิด)
Esteem --> ความภาคภูมิใจ การได้รับการยอมรับ
Love & Belonging --> ความรัก การเป็นส่วนหนึ่ง
Safety --> ความปลอดภัย
Physiological --> ความต้องการพื้นฐาน (ฐานล่างสุด)
ฐานคือเรื่องพื้นฐานอย่างกินข้าว นอนหลับ
และยอดคือการได้เป็นตัวเองอย่างเต็มที่
ฟังดูง่ายแต่ทำยากมาก
เพราะส่วนใหญ่เราติดอยู่แค่ชั้น "อยากให้คนอื่นชอบฉัน"
ประเด็นสำคัญที่คนมักข้ามไป
ทุกชั้นมีคุณค่าในตัวเอง ไม่ใช่แค่ยอดพีระมิด
การที่วันนี้เรากินข้าวได้อร่อย นอนหลับได้สบาย รู้สึกปลอดภัย
นั่นก็คือการมีชีวิตที่มีคุณค่าอยู่แล้ว
ไม่จำเป็นต้องรอได้รางวัลโนเบล ก่อน
หรือ รอคน สวย หล่อ มารัก
Viktor Frankl — ชายที่รอดชีวิตจากค่ายนาซีแล้วบอกว่า "ยังมีความหมายอยู่"
ถ้า Maslow วาดพีระมิด
Frankl ก็คือคนที่พิสูจน์ว่าแม้ชีวิตจะเหลืออยู่แค่ความคิดของตัวเอง
ก็ยังหาความหมายได้
เขาเรียกแนวคิดนี้ว่า Logotherapy
หรือพูดง่ายๆ ว่า "ถ้ายังมีเหตุผลที่จะอยู่ ก็อยู่ได้"
Frankl บอกว่าเราค้นพบคุณค่าชีวิตได้ผ่าน 3 ทาง
1.คุณค่าจากการสร้าง
ฉันมีคุณค่าเพราะฉันสร้างบางอย่างให้กับโลก
ทำงาน สร้างสิ่งใหม่ ทำให้โลกดีขึ้นแม้นิดเดียว ซึ่งรวมถึงการทำกับข้าวอร่อยให้ครอบครัวด้วยนะ ไม่ต้องรอสร้างรถยนต์ไฟฟ้า
2.คุณค่าจากการสัมผัสโลก (Experiential Values)
ฉันมีคุณค่าเพราะฉันได้สัมผัสโลก,รับและให้ความรัก
รัก ถูกรัก เห็นพระอาทิตย์ตก กินอาหารอร่อย ฟังเพลงที่ชอบ ช่วงเวลาเล็กๆ พวกนั้นแหละคือคุณค่าชีวิตในรูปแบบที่บริสุทธิ์ที่สุด
3 คุณค่าจากท่าที ทัศนคติ ที่มีต่อความทุกข์
ข้อนี้หนักหน่อย เพราะ Frankl บอกว่า
แม้แต่ตอนที่เราสูญเสียทุกอย่าง เรายังเลือกได้ว่าจะ ตอบสนองต่อมัน ยังไง
นั่นคือเสรีภาพสุดท้ายที่ไม่มีใครแย่งไปได้
ถ้า Maslow กับ Frankl มาคุยกัน
Maslow:"เธอต้องพัฒนาตัวเองสู่ยอดพีระมิด"
Frankl: "ฉันอยู่ในค่ายกักกันแล้วก็ยังหาความหมายชีวิตได้ พีระมิดของแกไว้ก่อน"
เชื่อมกับคนอื่น
เพราะสมองเราถูกออกแบบมาเพื่อสิ่งนี้จริงๆ
นักชีววิทยาวิวัฒนาการบอกว่า
มนุษย์รอดชีวิตมาได้เพราะ อยู่เป็นกลุ่ม
ไม่ใช่เพราะแข็งแกร่งที่สุด
เพราะฉะนั้นการรู้สึกเชื่อมโยงกับคนอื่นจึงไม่ใช่แค่ความรู้สึก
แต่เป็นสิ่งที่สมองเราต้องการในระดับชีววิทยา
- ความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่ง ของบางสิ่งที่ใหญ่กว่าตัวเอง
ไม่ว่าจะครอบครัว กลุ่มเพื่อน หรือแม้แต่กลุ่มแฟนคลับวงโปรด
ทำให้ เห็นคุณค่าในตัวเอง (Self-worth) ได้จริงๆ ไม่ต้องไปหาแหล่งอื่น
- การช่วยเหลือคนอื่น
กระตุ้นให้สมองหลั่งสาร dopamine และ oxytocin
พูดง่ายๆ ว่า ยิ่งให้มากเท่าไหร่ ยิ่งเห็นคุณค่าในตัวเองมากขึ้นเท่านั้น
ฟังดูเหมือนธุรกิจที่ win-win แต่อันนี้มันของจริง
คุณค่าไม่ได้มาจากความสมบูรณ์แบบ (ข่าวดีสำหรับพวกเราทุกคน)
การที่เราทำผิดพลาด ล้มเหลว แล้วลุกขึ้นมาใหม่
นั่นก็คือคุณค่าในตัวเอง ไม่ใช่ความอ่อนแอ
นักจิตวิทยา ชื่อ Jung บอกว่า
คนเรา มี ด้านสว่างและด้านมืด (Shadow) ของตัวเอง
คนที่ยอมรับ Shadow ของตัวเองได้ต่างหากที่เป็นคนสมบูรณ์
ไม่ใช่คนที่แกล้งทำเป็นว่ามันไม่มีอยู่
พูดง่ายๆ คือ
เราไม่ต้องสมบูรณ์แบบเพื่อจะมีคุณค่า
เราแค่ต้องยอมรับว่าเราเป็นมนุษย์ธรรมดาที่พยายามอยู่ทุกวัน และนั่นก็พอแล้ว
สรุป: คุณค่าชีวิตคืออะไรกันแน่?
คุณค่าชีวิตคือ...
มีลมหายใจ
ขั้นที่ 1 มีอยู่แล้ว ไม่ต้องทำอะไรเพิ่ม (ได้มีอยู่ ได้รู้สึก)
+ หาความหมาย + ลงมือทำ
ขั้นที่ 2 สร้างด้วยตัวเอง (ได้ทิ้งประโยชน์บางอย่างไว้ในชีวิตของคนอื่นและตัวเอง)
+ ความสัมพันธ์และความรัก
ขั้นที่ 3 เติมเต็มด้วยการเชื่อมโยง (ได้เชื่อมต่อ)
+ ยอมรับว่าเราไม่สมบูรณ์แบบ เติมเต็มความสามารถของตัวเรา (และมันโอเค)
ขั้นที่ 4 เมตตาตัวเองด้วย (ได้เติบโต)
คุณค่าชีวิตคือ...
การที่เราได้มีอยู่ ได้รู้สึก ได้เชื่อมต่อ ได้เติบโต และได้ทิ้งประโยชน์บางอย่างไว้ในชีวิตของคนอื่น ไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
