คุณค่าตัวเรา ใครกำหนด (ว่ะ)
นี่แก... เคยสงสัยปะ?
"คุณค่า" ของตัวเราเนี่ย ใครเป็นคนตั้งราคา(วะ)?
หรือ
เราคือป้ายเซลล์ในห้างที่ใครจะมาแปะป้ายลดราคาเท่าไหร่ก็ได้?
เอาคำตอบสั้นๆ แบบไม่ต้องคิดเยอะเลยนะ
ในที่สุดแล้ว
คนที่กำหนดคุณค่าของเราได้แบบแท้ทรู
มีแค่ "ตัวเราเอง" เว้ย!
แต่ก็นั่นแหละ
ความเป็นจริงมันจี๊ดตรงที่
โตมาป่านนี้
พวกเราดันถูก "สอน"
ให้ยื่นปากกาไปให้คนอื่น
ช่วยเขียนป้ายราคาให้เรามาตลอดซะงั้น!
มามะ
ลองมาแกะดูทีละสเต็ปว่าเกิดอะไรขึ้นกับชีวิตพวกเราบ้าง
ขั้นที่ 1 — ใครกันนะที่ชอบแย่งซีน "พยายาม" มากำหนดคุณค่าเรา?
1. ครอบครัว (แก๊งสปอนเซอร์หลักอย่างเป็นทางการ)
นี่คือด่านแรกเลยเว้ย ตั้งแต่เด็ก เราซึมซับคำพูดพ่อแม่มาเต็มๆ
"เก่งมากลูก!" → เราก็พองลมเป็นปลาปักเป้า มั่นใจสุดๆ
"ทำไมแค่นี้ทำไม่ได้ฮะ!" → เราก็แฟบเป็นลูกโป่งรั่ว แอบคิดว่าตัวเองห่วย
"รักลูกเสมอ ไม่ว่าจะเป็นอะไร" → สร้างความรู้สึกมีคุณค่าโดยไม่มีเงื่อนไข
นักจิตวิทยาเรียกไอ้ความเชื่อฝังหัวนี้ว่า "Core Beliefs"
หรือความเชื่อแกนกลาง...
ซึ่งบางทีมันก็แกนเกิ๊น!
ฝังลึกจนเรานึกว่ามันคือความจริง
ทั้งที่จริงๆ มันเป็นแค่
"สิ่งที่โดนกรอกหูมา
ต่างหาก!!!
2. สังคมและวัฒนธรรม (กรรมการที่ไม่มีใครเชิญ)
สังคมชอบสร้าง "ไม้บรรทัด"
ที่ไม่รู้ว่าไปเหมาซื้อมาจากไหน
สังคมบอกว่า → ต้องเรียนเก่ง มีดีกรี...
ผลที่ตามมา → คนที่เรียนไม่จบรู้สึกด้อยค่า
สังคมบอกว่า → ต้องมีงานดี มีเงิน...
ผลที่ตามมา → คนที่ยังหาทางของตัวเองรู้สึกล้มเหลว
สังคมบอกว่า → ต้องแต่งงาน มีครอบครัว
ผลที่ตามมา → คนโสดรู้สึกว่าตัวเองไม่สมบูรณ์
สังคมบอกว่า → ต้องผอม ต้องหล่อ/สวย
ผลที่ตามมา → คนที่ไม่ตรงมาตรฐานรู้สึกไม่มีคุณค่า
ปัญหาคือ: บรรทัดฐานพวกนี้มันเปลี่ยนไปตามยุคนะเว้ย
เมื่อก่อนอวบคือสวย ตอนนี้ต้องเอวเอส
สรุปคือมันไม่ใช่ความจริงสากลหรอก
มันเป็นแค่ "กฎ" ที่คนกลุ่มนึงมโนขึ้นมาเอง!
3. โซเชียลมีเดีย (ผู้พิพากษาจอยักษ์... ที่อันตรายสุด)
อันนี้ตัวตึง!
งานวิจัยบอกเลยว่ายุคนี้
เราชอบเอาคุณค่าไปผูกกับ "ยอดไลก์"
ถ้าบทความไหน คนไลก์เยอะ = ฉันเริ่ด
บทความไหนเงียบ = ฉันบูด
เราชอบเอาชีวิตจริงที่ไม่ได้แต่งฟิลเตอร์
ไปเทียบกับ
ชีวิตไฮไลต์บนไอจีคนอื่น (ที่เขาคัดมาแล้วว่าปัง)
แล้วก็มานั่งนอยด์เอง นี่แหละสาเหตุที่คนยุคนี้รู้สึกไร้ค่ากันหนักมากก
4. คนที่เรารัก (ดาบสองคมที่คมบาดใจ)
อันนี้เจ็บจี๊ดดด
เพราะเราดันมอบ "รีโมทคอนโทรล"
ชีวิตให้เขาไปกดเล่นเองโดยไม่รู้ตัว
เขาชม → ยิ้มหน้าบานถึงปากซอย
เขาวิจารณ์หรือทิ้งไป → แหลกสลายเป็นผุยผง
ยิ่งเราเอาใจไปผูกไว้ที่เท้าเขามากเท่าไหร่...
ตอนเขาก้าวเดินออกไป...
เราก็ยิ่งเจ็บมากเท่านั้น
(คมปะเพื่อน!)
ขั้นที่ 2 — ปัญหาของการยืมจมูกคนอื่นหายใจ
ลองคิดดูนะ ถ้าเรายอมให้คนอื่นเป็นคนแปะป้ายราคาให้เรา...
เขาชม → เรามีค่าดั่งทองคำ
เขาด่า → เราไร้ค่าเป็นเศษหิน
เขาเท/เดินจากไป → อ้าว... สรุปฉันเป็นใคร ฉันมีค่าไหมเนี่ย?
สรุปคือชีวิตสวิงเป็นรถไฟเหาะ!
ไม่มีความมั่นคงเลยจ้า
นักจิตวิทยาเรียกอาการนี้ว่า
"Contingent Self-Worth" (คุณค่าแบบมีเงื่อนไข)
ซึ่งเป็นต้นเหตุของความเครียด นอยด์ ซึมเศร้า
และความสัมพันธ์แบบพังๆ ทั้งปวง
ขั้นที่ 3 — แล้วใครล่ะ ควรเป็นคนถือป้ายราคา?
คำตอบจากจิตแพทย์คือ: ก็ตัวเราเองนั่นแหละ!
คุณค่าที่แท้ทรูและยั่งยืน
มันต้องออกมาจาก "อินเนอร์" ข้างในเว้ย
นักจิตวิทยา Carl Rogers
เรียกสิ่งนี้ว่า
"Unconditional Positive Regard" (การยอมรับตัวเองแบบไม่มีเงื่อนไข)
ไม่ได้แปลว่าเราหลงตัวเองว่าเพอร์เฟกต์นะ
หรือ
ห้ามพัฒนาตัวเอง
แต่เรารู้ว่าถึงเราจะเด๋อด๋า
หรือทำพลาดบ้าง
คุณค่าในตัวเราก็ไม่ได้ลดลงตามความเฟลนั้นเว้ย!
ขั้นที่ 4 — ฮาวทูทวงคืน "คุณค่า" กลับมาเป็นของเรา!
1. เอ๊ะ! ให้บ่อยขึ้น (ตั้งคำถามกับ Core Beliefs)
เวลารู้สึกแย่
ให้ดึงสตินิดนึงแล้วถามตัวเองว่า
"เดี๋ยวนะ ที่คิดว่าตัวเองไม่เก่งเนี่ย... มันเป็นเรื่องจริง
หรือ
แค่ฉันโดนเป่าหูมาตั้งแต่เด็กวะ?"
2. แยก "ความพลาด" ออกจาก "คุณค่า" ให้ขาด
ท่องไว้เพื่อน!
ทำแก้วแตก ≠ เป็นคนเลว,
สอบตก ≠ ชีวิตพัง,
โดนเท ≠ ไม่น่ารัก!
การกระทำล้มเหลว ไม่ได้แปลว่าตัวคนทำไร้ค่านะเว้ย
3. สร้างความภูมิใจจากข้างใน แบบไม่ง้อใคร
ลองถามตัวเองขำๆ ดู
"เวลาอยู่คนเดียวในห้องน้ำ ฉันเป็นคนแบบไหน?"
หรือ
"มีเรื่องอะไรที่เราภูมิใจในตัวเองสุดๆ แบบไม่ต้องรอให้ใครมาปรบมือให้บ้างปะ?"
4. คัดกรอง "คอมเมนต์" ที่จะเอามาใส่ใจ
ไม่ใช่ทุกคนบนโลกจะมีสิทธิ์มาวิจารณ์เรานะเว้ย!
ให้สิทธิ์นั้น "เฉพาะคน" ที่รู้จักเราจริงๆ รักเราจริงๆ
และ
อยากเห็นเราเติบโตเท่านั้น
พวกชาวเน็ตขาจร
หรือคนไม่หวังดี...
ปล่อยผ่านจ้า
ปัดขวาตกขอบไปเลย!
สรุปจบ (ซะที...ขี้เกียจอ่านแล้ว)
คนอื่นจะมากำหนดคุณค่าเราได้... ก็ต่อเมื่อเรายื่น "ใบอนุญาต" ให้เขา
สังคมกำหนดคุณค่าเราได้... เฉพาะเมื่อเราเชื่อในกฎที่พวกเขาสร้าง
สังคมจะมากดดันเราได้... ก็ต่อเมื่อเราไปบ้าจี้เล่นตาม "กฎ" ของเขา
แต่ถ้าเมื่อไหร่ที่เรากลับมาเป็น "คนตีราคาให้ตัวเอง"...
ขอบอกเลยว่า
ไม่มีใครหน้าไหนมาแย่งความภูมิใจนี้ไปจากเราได้แน่นอน!
อ่านจบแล้วรู้สึกใจฟูขึ้นมาบ้างไหมแก?
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
