ทำความรู้จัก ไวรัสฮันตา (Hantavirus) อันตรายที่ซ่อนอยู่ใกล้มนุษย์
องค์การอนามัยโลก (WHO) และกระทรวงสาธารณสุขของแอฟริกาใต้แถลงเมื่อวันอาทิตย์ที่ 3 พฤษภาคม 2569 หลังเกิดเหตุการณ์ที่ต้องติดตามเฝ้าระวัง เมื่อโรคติดเชื้อได้คร่าชีวิตผู้โดยสาร 3 ราย บนเรือสำราญ MV Hondius เรือท่องเที่ยวสัญชาติเนเธอร์แลนด์ ของบริษัท Oceanwide Expeditions
ภาพถ่ายทางอากาศเรือสำราญ MV Hondius ที่จอดนิ่งอยู่นอกท่าเรือไพรอา เมืองหลวงของประเทศเคปเวอร์เด ซึ่งได้รับผลกระทบจากการระบาดของไวรัสฮันตาภาพถ่าย: AFP
ผู้เสียชีวิตสองรายเป็นสามีภรรยาชาวเนเธอร์แลนด์อายุ 70 และ 69 ปี ฝ่ายชายล้มป่วยบนเรือและเสียชีวิตบนเกาะเซนต์เฮเลนา ขณะที่ภรรยาของเขาเสียชีวิตที่โรงพยาบาลในเมืองเคมป์ตันพาร์ค ซึ่งเป็นเมืองในแอฟริกาใต้ นอกจากนี้ ยังมีผู้ป่วยอย่างน้อยอีก 3 ราย โดยทั้งหมดถูกวินิจฉัยว่าติดเชื้อไวรัสฮันตา (Hantavirus)
🐀
ตามกำหนดการเดินทางที่ระบุไว้ในเว็บไซต์ เรือ MV Hondius ออกเดินทางจากเมืองทางตอนใต้ของอาร์เจนตินาเมื่อวันที่ 20 มีนาคม และสิ้นสุดการเดินทางเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม ที่ประเทศเคปเวอร์เด (สาธารณรัฐกาบูเวร์ดี : Cape Verde) ซึ่งเป็นเกาะในมหาสมุทรแอตแลนติก เรือลำนี้มีผู้โดยสารที่เป็นนักท่องเที่ยวประมาณ 150 คนจากหลายประเทศ พร้อมด้วยลูกเรือ 57 คน ไกด์ 13 คน และแพทย์ 1 คน
📍ไวรัสฮันตาคืออะไร?
ออร์โธฮันตาไวรัส (Orthohantaviruses) หรือที่รู้จักกันทั่วไปว่า ฮันตาไวรัส (Hantaviruses) เป็นกลุ่มไวรัสที่พบได้ในสัตว์ฟันแทะเช่นหนู แต่สามารถติดเชื้อในมนุษย์ได้ โดยปกติแล้วโรคฮันตาไวรัสจะติดต่อผ่านการสัมผัสกับปัสสาวะ อุจจาระหรือน้ำลายของสัตว์ฟันแทะที่ติดเชื้อ
🐀
ศาสตราจารย์อดัม เทย์เลอร์ จากมหาวิทยาลัยแลงแคสเตอร์ กล่าวว่า ทั่วโลกมีฮันตาไวรัสอย่างน้อย 38 สายพันธุ์ที่ได้รับการยอมรับ โดย 24 สายพันธุ์ ก่อให้เกิดโรคในมนุษย์ สัตว์ฟันแทะ เช่น หนูบ้าน หนูนา และหนูพุก เป็นแหล่งสะสมตามธรรมชาติของไวรัสเหล่านี้
🐀
ดร.โยมานี สารัตห์กุมารา นักวิจัยแห่งมหาวิทยาลัยควีนส์แลนด์ กล่าวว่า การติดเชื้อไวรัสฮันตา “พบได้น้อยมากในมนุษย์” และมักได้รับการวินิจฉัยผิดพลาดในประเทศเขตร้อนว่าเป็นโรคติดเชื้ออื่น ๆ เช่น โรคเลปโตสไปโรซิส ซึ่งก็แพร่กระจายโดยสัตว์เช่นกัน
📍ไวรัสแพร่กระจายได้อย่างไร?
ไวรัสฮันตาติดต่อสู่มนุษย์ได้โดยการสูดดมหรือสัมผัสกับอุจจาระ ปัสสาวะ และน้ำลายของสัตว์ฟันแทะที่ติดเชื้อ หรือในกรณีที่พบได้น้อย คือการถูกสัตว์ที่ติดเชื้อกัดหรือข่วน ดังนั้น ชุมชนเกษตรกรรมทั่วโลกจึงมีความเสี่ยงสูงที่จะติดเชื้อได้ อย่างไรก็ตาม การแพร่เชื้อระหว่างคนอาจเกิดขึ้นได้ แต่โดยปกติแล้วจะไม่แพร่กระจายจากคนสู่คนได้ง่ายเหมือนไข้หวัดใหญ่หรือโควิด-19
📍อาการของโรคฮันตาไวรัสมีอะไรบ้าง?
ไวรัสฮันตาแบ่งออกเป็นสองสายพันธุ์หลัก ได้แก่
1️⃣ไวรัสฮันตาสายพันธุ์เก่าพบได้ในยุโรปและเอเชีย ซึ่งรวมถึงไวรัสพูมาลาฮันตาไวรัส (Puumala Hantavirus)ไวรัสฮันทาน (Hantaan virus) และไวรัสโซล (Seoul virus) ในมนุษย์ ไวรัสเหล่านี้มักก่อให้เกิดไข้เลือดออกที่มีภาวะไตวาย (Hemorrhagic fever with renal syndrome : HFRS) อาการอาจรวมถึงปวดศีรษะอย่างรุนแรง ปวดหลังและปวดท้อง มีไข้ และอาจทำให้ไตเสียหายได้
🐀
หากแต่ไวรัสโซล ซึ่งเป็นไวรัสฮันตาที่ก่อให้เกิด HFRS นั้น พบได้ทั่วโลก รวมถึงในสหรัฐอเมริกาด้วย
2️⃣ไวรัสฮันตาสายพันธุ์ใหม่พบได้ในทวีปอเมริกา และมักก่อให้เกิดโรคปอดอักเสบจากไวรัสฮันตา (Hantavirus Pulmonary Syndrome : HPS) ชนิดที่พบมากที่สุดในอเมริกาใต้คือไวรัสแอนเดส (Andes virus) ซึ่งแพร่กระจายโดยหนูข้าวแคระหางยาวเป็นหลัก
📍การระบาดของไวรัสฮันตาบนเรือสำราญเกิดขึ้นได้อย่างไร?
ขณะนี้กำลังดำเนินการสอบสวนอย่างละเอียด รวมถึงการตรวจทางห้องปฏิบัติการเพิ่มเติมและการสอบสวนทางระบาดวิทยา มีการให้การดูแลและช่วยเหลือทางการแพทย์แก่ผู้โดยสารและลูกเรือ นอกจากนี้ยังกำลังดำเนินการวิเคราะห์ลำดับพันธุกรรมของไวรัสด้วย
คำแถลงการณ์ขององค์การอนามัยโลก
แม้ว่าขณะนี้ยังอยู่ระหว่างองค์การอนามัยโลกกำลังดำเนินการสอบสวนโรค และเราจะยังไม่ทราบแน่ชัดว่าเกิดขึ้นได้ แต่รองศาสตราจารย์ วินอด บาลัสสุบรามาเนียม นักไวรัสวิทยาโมเลกุล จากมหาวิทยาลัยโมนาช มาเลเซีย ก็ได้วิเคราะห์ไว้ว่า “มีสาเหตุที่เป็นไปได้ทางชีววิทยาอยู่สองสามประการ”
⚠️ประการแรกคือความเป็นไปได้ที่หนูจะปนเปื้อนภายในตัวเรือเอง หากหนูที่ติดเชื้อสามารถเข้าถึงพื้นที่จัดเก็บของ ห้องโดยสาร และพื้นที่ปิดอื่นๆ”
⚠️ประการที่สอง เนื่องจากระยะฟักตัวของไวรัสฮันตาค่อนข้างนาน การระบาดจึง อาจไม่ได้เริ่มต้นจากบนเรือโดยตรง ผู้โดยสารหรือลูกเรืออาจได้รับเชื้อระหว่างทำกิจกรรมบนบกก็ได้
⚠️ประการที่สาม ซึ่งมีโอกาสน้อยที่สุด คือการแพร่เชื้อจากคนสู่คน ในทางทฤษฎีแล้วอาจเป็นไปได้ แต่โอกาสที่จะเกิดขึ้นนั้นน้อยมาก
📍อัตราการเสียชีวิตจากไวรัสฮันตาคือเท่าไร? มีวิธีการรักษาหรือไม่?
บาลัสสุบรามาเนียม ได้อธิบายว่า ความรุนแรงของโรคจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับไวรัสที่เป็นสาเหตุของการติดเชื้อ ขณะนี้ยังไม่มีตัวยาต้านไวรัสที่ได้ผลดีอย่างแน่นอน การติดเชื้อส่วนใหญ่มักได้รับการรักษาแบบประคับประคอง การวินิจฉัยโรคตั้งแต่เนิ่นๆ จึงมีความสำคัญ อย่างไรก็ตาม ขณะนี้กำลังมีการวิจัยยาต้านไวรัสที่มีฤทธิ์กว้างเพื่อใช้เป็นการรักษาในระยะเริ่มต้น
🐀
องค์การอนามัยโลกระบุว่า แม้การติดเชื้อไวรัสฮันตาระหว่างคนพบได้ไม่บ่อย และไม่มีวิธีการรักษาหรือยาที่จำเพาะเจาะจง แต่การได้รับการรักษาพยาบาลตั้งแต่เนิ่นๆ สามารถเพิ่มโอกาสในการรอดชีวิตได้
♦️โรคปอดอักเสบจากไวรัสฮันตา (HPS) อาการของโรคมักเริ่มปรากฏให้เห็นภายใน 1 ถึง 8 สัปดาห์หลังจากสัมผัสกับสัตว์ฟันแทะที่ติดเชื้อ เริ่มต้นด้วยอาการอ่อนเพลีย มีไข้ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะกล้ามเนื้อกลุ่มใหญ่ เช่น ต้นขา สะโพก หลัง และบางครั้งก็ไหล่ ผู้ป่วย HPS บางรายยังพบอาการปวดและเวียนศีรษะ หนาวสั่น มีปัญหาเกี่ยวกับช่องท้อง เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย และปวดท้อง
🐀
ภายใน 4-10 วันหลังจากระยะเริ่มต้นของอาการป่วยจะเกิดอาการไอ และหายใจถี่ ผู้ป่วยอาจรู้สึกแน่นหน้าอก เนื่องจากปอดเต็มไปด้วยของเหลว และ38% ของผู้ที่มีอาการทางระบบหายใจอาจเสียชีวิตจากโรคนี้ การดูแลรักษาแบบประคับประคองประกอบด้วย การให้ออกซิเจน การจัดการของเหลว การควบคุมความดันโลหิต และการช่วยหายใจ ซึ่งโรคปอดอักเสบจากไวรัสฮันตามีอัตราการเสียชีวิตประมาณ 40% ในทวีปอเมริกา
♦️โรคไข้เลือดออกชนิดที่มีภาวะไตวายจากไวรัสฮันตา (HFRS) อาการของโรคมักจะปรากฏภายใน 1-2 สัปดาห์หลังจากการสัมผัสเชื้อ ในบางกรณีอาจใช้เวลานานถึง 8 สัปดาห์จึงจะปรากฏอาการ
🐀
อาการเริ่มต้นจะเกิดขึ้นอย่างฉับพลันได้แก่ ปวดหัวอย่างรุนแรง ปวดหลังและปวดท้อง มีไข้หนาวสั่น คลื่นไส้ การมองเห็นไม่ชัด ผู้ป่วยอาจมีอาการหน้าแดง ตาอักเสบหรือแดง หรือมีผื่นขึ้น และสุดท้ายความดันโลหิตตก เกิดภาวะช็อกเฉียบพลันจากเลือดออกภายใน นำไปสู่ภาวะไตวายเฉียบพลัน ผู้ป่วยที่เป็นโรค HFRS อาจต้องเข้ารับการฟอกไต อัตราการเสียชีวิตจากโรคไข้เลือดออกฮันตาไวรัส (HFRS) คาดว่าจะอยู่ระหว่าง 1% ถึง 15 %
🐀
นอกจากนี้ การติดเชื้อสายพันธุ์เก่า HFRS บางชนิดเช่น ไวรัสฮันทานและโดบราวา โดยทั่วไปมักทำให้เกิดอาการรุนแรงมีผู้เสียชีวิต 5-15% ในทางตรงกันข้าม การติดเชื้อไวรัสโซลและพูมาลา มักมีอาการไม่รุนแรงนัก โดยมีผู้เสียชีวิตน้อยกว่า 1% การฟื้นตัวอย่างสมบูรณ์อาจใช้เวลาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน
📍การวินิจฉัย
การวินิจฉัยโรคฮันตาไวรัสในผู้ที่ติดเชื้อมาน้อยกว่า 72 ชั่วโมงนั้นทำได้ยาก หากทำการตรวจครั้งแรกก่อนที่จะพบเชื้อไวรัสมักจะต้องทำการตรวจซ้ำอีกครั้งหลังจากเริ่มมีอาการ 72 ชั่วโมง อาการในระยะแรก เช่น ไข้ ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ คลื่นไส้ และอ่อนเพลีย อาจสับสนกับไข้หวัดใหญ่ได้ง่าย
🐀
การประเมินผู้ป่วยเพื่อหาเชื้อไวรัสฮันตาอาจทำได้ยากในช่วงเริ่มต้นของการติดเชื้อ เนื่องจากอาการไม่จำเพาะเจาะจงและคล้ายคลึงกับการติดเชื้อไวรัสอื่นๆ หลายชนิด เช่นไข้หวัดใหญ่ โรคเลจิโอเน ลลา (Legionnaires' ) โรคเลปโตส ไปโรซิส (Leptospirosis) โรคไมโคพลาสมา (Mycoplasma) และไข้คิว (Q fever)
🐀
ปัจจุบันยังไม่มีรายงานการติดต่อโรคติดเชื้อไวรัสฮันตาสู่มนุษย์โดยพาหะอื่นที่ไม่ใช่หนู และยังไม่มีรายงานการติดต่อจากคนสู่คน แต่อย่างไรก็ตาม เป็นที่น่าสังเกตว่า มีรายงานการเกิดโรคในผู้ที่ทำงานในห้องปฎิบัติการที่ใช้หนูเป็นสัตว์ทดลองบ้างประปราย และจากการศึกษาการระบาดของเชื้อไวรัสฮันตาในประเทศอาร์เจนตินา เมื่อปี ค.ศ.1996 พบความเป็นไปได้ที่จะเกิดมีการติดต่อจากคนสู่คนได้ แต่หลักฐานทางระบาดวิทยายังไม่แน่ชัด
ในเดือนมีนาคม ปี 2025 ไวรัสฮันตาเคยเป็นข่าวพาดหัว หลังจากพบภรรยาของจีน แฮ็กแมน นักแสดงเจ้าของรางวัลออสการ์ เสียชีวิตในบ้านพักที่ซานตาเฟจากโรคฮันตาไวรัสปอดอักเสบ ซึ่งคาดว่าเธอน่าจะเสียชีวิตตั้งแต่วันที่ 11 กุมภาพันธ์ ก่อนที่จีน แฮ็กแมน ซึ่งป่วยเป็นอัลไซเมอร์ขั้นรุนแรงจะเสียชีวิตลงหลังภรรยาหลายวัน เนื่องจากไม่มีผู้ดูแล.
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
