หนึ่งในบทเพลงที่เก่าแก่ที่สุดของเรื่องราวแห่งฝรั่งเศสคือ "เพลงของโรลองด์" (The Song of Roland) ซึ่งมีฉบับหนึ่งประพันธ์โดยกวีที่ชื่อว่า ตูโรลด์ (Turold) บทกวีนี้มีความยาวประมาณ 4,000 บรรทัด บอกเล่าถึงยุทธการรอนเซอโว (Battle of Roncevaux) หรือในปัจจุบันเรียกว่า Roncesvalles
ปี 880: "บทเพลงสรรเสริญนักบุญเออลาเลีย" (The Canticle of Saint Eulalia) ถือเป็นหนึ่งในข้อเขียนยุคแรกๆ ที่ใช้ภาษาถิ่นทางเหนือที่เรียกว่า langue d’oïl หรือภาษาฝรั่งเศสเก่า
หลังจากนั้น
ปลายศตวรรษที่ 11 หรือต้นศตวรรษที่ 12: บทกวียุคแรกของ "เรื่องราวแห่งฝรั่งเศส" (Matter of France) ปรากฏขึ้น เช่น "บทเพลงแห่งกิโยม" (Chanson de Guillaume) และ Gormont et Isembart
ประมาณปี ค.ศ. 1200: มีการเขียน Cantar de mio Cid ซึ่งเป็นมหากาพย์ภาษาสเปนเรื่องแรกที่ถูกบันทึกไว้