21 มิ.ย. เวลา 13:00 • ไลฟ์สไตล์

รู้ได้อย่างไรว่า มัทฉะแบบไหนของแท้-ของปลอม !

ทำไมผงมัทฉะในแอปส้มบางร้านขายหลักสิบ แต่บางกระปุกราคาพุ่งไปหลักพัน... แล้วคำว่า "Ceremonial Grade" หรือเกรดพิธีการที่แปะอยู่หน้าซอง มันคือของแท้คุณภาพสูงจริงๆ หรือเป็นแค่กลยุทธ์อัปราคาจากพ่อค้าคนกลาง?
.
วันนี้ Japan Note จะพาทุกคนไปแกะรอยความจริงหลังม่านไร่ชาญี่ปุ่น พร้อมแชร์ "4 วิธีทดสอบมัทฉะ" ง่ายๆ ด้วยตัวเอง ปาดปุ๊บรู้ปั๊บว่าชาในมือคุณคือของพรีเมียม... หรือแค่เศษใบชาบดหยาบย้อมสี! 🍵
🍵 1. มัทฉะ ชาเขียว มีกี่ประเภทกันแน่? ถ้าแยกประเภทตาม "โครงสร้างการทำธุรกิจและการตลาดสากล" ที่เราพบบ่อยในปัจจุบัน มัทฉะจะถูกแบ่งออกเป็น 2 เกรดหลัก คือ:
เกรดพิธีการ (Ceremonial Grade): ใช้ใบชาจากการเก็บเกี่ยวครั้งแรกของปี (First Harvest / Spring Tea) ที่ผ่านการพรางแสงมาอย่างเข้มข้นเด็ดขาดประมาณ 20-30 วัน นำมาตัดเส้นใยและก้านออกจนเหลือเนื้อล้วน (เรียกว่า Tencha) แล้วบดอย่างช้าๆ ชงดื่มกับน้ำร้อนโดยไม่ใส่นมหรือน้ำตาล รสชาติจะนุ่มนวล มีรสหวานธรรมชาติและรสอูมามิสูงมาก ไม่ขมฝาด
เกรดทำอาหาร/ขนม (Culinary Grade): ใช้ใบชาจากการเก็บเกี่ยวรอบที่สองหรือสาม (Summer/Autumn Harvest) หรือใบชาที่อยู่ส่วนล่างของต้น รสชาติจะมีความขมและฝาดชัดเจน สีเขียวอมเหลืองหม่น เหมาะสำหรับนำไปผสมนม ทำลาเต้ ทำเบเกอรี่ หรือไอศกรีม เพื่อให้รสชาติต่อสู้กับความมันของนมและเนยได้
💡 ในแวดวงพิธีชงชาญี่ปุ่นแบบดั้งเดิม (Chado) เขาไม่ได้ใช้คำว่า Ceremonial หรือ Culinary ค่ะ แต่จะแบ่งมัทฉะตามลักษณะการชงดื่มจริงเป็น 2 ประเภท คือ โคอิฉะ (Koicha - ชาข้น) ซึ่งใช้ชาคุณภาพสูงสุด และ อุซุฉะ (Usucha - ชาใส)
⚡ 2. ประเด็นดราม่าในโซเชียล: เกรดพิธีชา "มีจริงไหม" หรือแค่แผนการตลาด?
คำตอบคือ:
มีอยู่จริงในแง่ของ "เกณฑ์คุณภาพ" แต่ "ไม่มีเกณฑ์กฎหมายควบคุม" ค่ะ
ทำไมถึงบอกว่าไม่มีอยู่จริง?
เพราะในประเทศญี่ปุ่น ไม่มีหน่วยงานรัฐหรือองค์กรสากลใดๆ คอยมาแสตมป์หรือออกกฎหมายคุ้มครองว่า "ชาตัวนี้ผ่านเกณฑ์ได้ป้ายเกรดพิธีการแล้วนะ"
คำว่า Ceremonial Grade เป็นคำที่ไร่ชาและพ่อค้าคนกลางในญี่ปุ่นคิดค้นขึ้นมาเพื่อใช้สื่อสารและส่งออกไปขายให้ชาวตะวันตกเข้าใจระดับคุณภาพได้ง่ายขึ้น
เนื่องจากไม่มีการควบคุมทางกฎหมาย แบรนด์ชาหลายแบรนด์ (รวมถึงร้านค้าออนไลน์) จึงฉวยโอกาสนำเอา ชาเกรดต่ำ เมล็ดหยาบ หรือชาขมฝาด มาแปะป้ายหน้าซองว่า "Premium Ceremonial Grade" แล้วอัปราคาขายแพงๆ ทำให้ผู้บริโภคที่ซื้อไปดื่มแล้วรู้สึกว่า "ขมปี๋ขนาดนี้ พิธีการตรงไหน?" จนเกิดการตั้งคำถามในโซเชียลว่าคำนี้เป็นแค่คำลวงโลกหรือเปล่า
💰 3. เรื่องความแท้ ความแพง: ทำไมราคาต่างกันลิบลับ?
ในแอปช้อปปิ้งออนไลน์ เราจะเห็นผงมัทฉะตั้งแต่ราคาหลักสิบ (เช่น 50 บาท ได้ 100 กรัม) ไปจนถึงกระปุกละเป็นพันบาท (40 กรัม ราคา 1,000 - 2,500 บาท อย่างแบรนด์ดังยอดฮิต Yame no Hana ที่เคยเป็นกระแสตระเวนตามหากัน) ความแพงของมัทฉะแท้เกรดสูงมาจากต้นทุนแรงงานและเวลาค่ะ
กรรมวิธีโม่หินโบราณ (Stone Mill): มัทฉะเกรดพิธีการแท้ๆ จะใช้ครกหินหมุนบดอย่างช้าๆ เพื่อไม่ให้เกิดความร้อนสะสมที่จะไปทำลายกลิ่น สี และรสชาติของชา ครกหินหมุน 1 ชั่วโมง ผลิตผงมัทฉะได้เพียง 30-40 กรัมเท่านั้น (ประมาณ 1 กระปุกเล็ก)
มัทฉะราคาถูกมากทำมาจากอะไร?
มักจะเป็น "ผงชาเขียวธรรมดา" (Green Tea Powder) ไม่ใช่เทนฉะ (Tencha) บางครั้งใช้ใบชาแก่ ก้านชา หรือเศษใบชามารวมกัน แล้วบดด้วยเครื่องจักรความเร็วสูง บางโรงงานในต่างประเทศแอบผสมสี ผสมแป้ง หรือแต่งกลิ่นสังเคราะห์เข้าไปด้วยเพื่อให้ดูน่ากิน
🔍 4. วิธีตรวจสอบ "มัทฉะแท้คุณภาพสูง" ทำอย่างไร?
หากเราซื้อผงมัทฉะมาแล้ว ไม่อยากถูกหลอก สามารถใช้วิธีทดสอบง่ายๆ 4 ขั้นตอนนี้เพื่อพิสูจน์คุณภาพได้ค่ะ
1) ตรวจสอบด้วยสี (The Color Test)มัทฉะแท้เกรดสูง: สีต้องเข้ม สดใส เป็น "สีเขียวหยกสด" (Vibrant Jade Green) หรือมีโทนเขียวนีออนสะท้อนแสง เนื่องจากปริมาณคลอโรฟิลล์สูงจากการคลุมสแลนพรางแสงอย่างดี มัทฉะเกรดต่ำ/ปลอม: สีจะออกไปทาง เขียวอมเหลือง เขียวขี้ม้า หรือสีมะกอกแห้งๆ (Olive Green)
2) ทดสอบปาดด้วยนิ้ว (The Finger Test)เทผงมัทฉะเล็กน้อยลงบนกระดาษสีขาวสะอาด ใช้นิ้วชี้กดลงไปแล้วรูดปาดเป็นเส้นยาวผลลัพธ์: ถ้าเป็นมัทฉะแท้ที่บดด้วยครกหิน เนื้อจะเนียนละเอียดเหมือนแป้งแต่งหน้าหรือบลัชออน ปาดแล้วจะได้เส้นเรียบเนียนยาวต่อเนื่อง ไม่มีความสาก แต่ถ้าปาดแล้วรู้สึกสากมือเหมือนเม็ดทราย เส้นขาดๆ หายๆ แสดงว่าเป็นชาบดหยาบเกรดต่ำ
3) ทดสอบการละลายน้ำ (The Water Dissolve Test)ตักผงมัทฉะใส่ถ้วยขาว เทน้ำอุณหภูมิห้องลงไปเล็กน้อยให้พอท่วม โดยไม่ต้องคน
ผลลัพธ์: ถ้าเป็นมัทฉะแท้ น้ำที่ซึมออกมาจะเป็นสีเขียวโทนเดียวกับผงชา แต่ถ้าเป็น มัทฉะปลอมย้อมสี สีผสมอาหารจะแยกตัวออกทันที คุณจะเห็นจุดสีฟ้าหรือสีเหลืองแปลกปลอมกระจายตัวอยู่ในน้ำที่ยังใสอยู่
4) ทดสอบด้วยรสชาติและกลิ่น (Taste & Aroma)มัทฉะเกรดพิธีการแท้: เมื่อดมผงแห้งจะได้กลิ่นหอมสดชื่นคล้ายหญ้าตัดใหม่ หรือกลิ่นนัตตี้ (ถั่วคั่ว) เมื่อชงดื่มแบบใส (ไม่ใส่นม) รสชาติต้องกลมกล่อม มีความอูมามิ (รสละมุนนุ่มลึกในคอ) และมีรสหวานทิ้งท้าย ต้องไม่ขมปี๋หรือฝาดจนลิ้นชา
"อย่าเพิ่งหลงเชื่อคำว่า Ceremonial บนหน้าซอง ให้ดูชื่อเสียงของแหล่งปลูก (เช่น Uji, Yame, Nishio) รีวิวที่น่าเชื่อถือ และราคาที่สมเหตุสมผลเป็นหลัก เพราะของถูกและดีในวงการมัทฉะ... แทบไม่มีอยู่จริงเนื่องจากต้นทุนการผลิตที่สูงมากค่ะ
#JapanNote #Matcha. #ชาเขียว
โฆษณา