นาฬิกาเข็ม vs นาฬิกาตัวเลข ต่างกันมากกว่าที่คิด
ช่วงหลังมานี้สังเกตว่าคนรุ่นใหม่หลายคนอ่านนาฬิกาแบบเข็มได้ไม่คล่องนัก ต้องใช้เวลาคิดคำนวณสักพักใหญ่ ต่างจากคนรุ่นก่อนที่มองปุ๊บก็รู้ทันทีว่ากี่โมงแบบ Instant Perception น่าจะเพราะตั้งแต่เกิดก็โตมากับจอดิจิตอล เกิดมาก็เจอสิ่งแวดล้อมรอบตัวกว่า 80% เป็นจอดิจิตัล ทั้ง tablet, smartphone, smartwatch, computer, etc.
ส่วนเราที่เคยลองเปลี่ยนไปใช้นาฬิกาตัวเลขทั้งตอนสมัยเรียนและเมื่อไม่กี่ปีก่อน กลับรู้สึกอึดอัดจนต้องเปลี่ยนกลับไปใส่นาฬิกาเข็มตามเดิม เพราะมันทำให้เรารู้ว่าเหลือเวลาอีกเท่าไร หรือผ่านเวลานั้นมาเท่าไรแล้วด้วยการเหลือบตามองแป๊บเดียว โดยไม่ต้องคิด
มีวิจัยที่นำ Clock Drawing Test (CDT) หรือแบบทดสอบการวาดนาฬิกาเข็ม ซึ่งเดิมเป็นแบบทดสอบคัดกรองภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ มาทดสอบกับคน Gen Z
พบว่ากลุ่มตัวอย่างวัยรุ่น Gen Z ที่การทำงานของสมองและสติปัญญาปกติทุกประการ กลับทำคะแนนการวาดและวางตำแหน่งเข็มนาฬิกาได้ต่ำกว่าผู้ใหญ่ที่เป็นกลุ่มอ้างอืงถึง 4 เท่า เช่น ลงตำแหน่งเข็มผิด หรือเขียนเวลาตามโจทย์ผิด เพราะขาดความคุ้นเคยในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่ความผิดปกติทางสมอง
ตามทฤษฎีนาฬิกาเข็มเป็นแบบ Spatial vector สมองประมวลผลแบบภาพ ทำให้รู้ความสัมพันธ์ทั้งอดีตที่ผ่านไป และอนาคตที่จะถึงด้วยภาพ เหมือนเห็นองศา / เสี้ยวของชิ้นเค้กที่เหลือหรือที่เพิ่งผ่านมา แล้วสมองตีความ “ความสัมพันธ์ของเวลา” ได้อัตโนมัติ
นาฬิกาตัวเลขเป็นการบอก “เวลาแบบเฉพาะเจาะจง” แบบ Point-in-time สมองรับรู้เวลา ณ ขณะนั้นเป๊ะ ๆ แล้วถ้าจะรู้ว่า “ถึงเวลารึยัง“ ก็ใช้การคำนวณในหัวเอา
หรือว่าคนที่ถนัดนาฬิกาตัวเลขเหล่านี้ก็มีสกิลเห็น(ภาพ)ตัวเลขปุ๊บก็รู้ความสัมพันธ์เหมือนกับนาฬิกาเข็มได้ก็ไม่รู้เหมือนกัน ใครรู้ช่วยบอกที
ถามว่าถ้าอ่านนาฬิกาเข็มไม่ถนัด แล้วจะทำให้ spatial reasoning (มิติสัมพันธ์) ของเด็กยุคใหม่ ขาดหายไปไหม?
ไม่สิ เพราะเด็ก ๆ ได้พัฒนาสกิลนี้จากเกมและ digital interface ต่าง ๆ แทนด้วยเหมือนกัน
ฉะนั้นอย่าบ่นลูกหลานเวลาเล่นเกมเลยนะ 😁
ปล. ภาพประกอบเป็นนาฬิกาติดผนังเรือนเก่าจากการรื้อเคลียร์บ้านคุณย่า เทียบกับหน้าจอ Lock screen ในมือถือในช่วงนี้
อ้างอิง :
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
