13 ปีคดีน้ำมันรั่วระยอง ศาลฎีกายืนยกคำร้องค่าเสียหายสิ่งแวดล้อม 1.5 หมื่นล้านบาท
22 ตุลาคม 2569 ศาลฎีกามีคำพิพากษายืนยกฟ้องข้อเรียกร้องค่าเสียหายด้านสิ่งแวดล้อม 15,000 ล้านบาท ในคดีน้ำมันรั่วทะเลระยองปี 2556 ซึ่งกลุ่มประมงพื้นบ้านและผู้ได้รับผลกระทบ 429 รายยื่นฟ้องบริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) หรือ PTTGC โดยศาลเห็นว่าหน่วยงานรัฐได้ดำเนินการติดตามและฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมแล้ว
ส่วนค่าชดเชยความเสียหายจากการทำมาหากิน ศาลยังคงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ โดยกำหนดให้ชาวประมงได้รับรายละ 150,000 บาท และผู้ค้าได้รับรายละ 120,000 บาท
คำตัดสินครั้งนี้ปิดฉากการต่อสู้ในคดีแพ่งส่วนดังกล่าว หลังเหตุการณ์ผ่านไปกว่า 13 ปี
แต่ก่อนจะถึงวันนี้ เหตุการณ์ที่ทำให้ชาวประมงรวมตัวกันฟ้องร้องเริ่มต้นขึ้นกลางทะเลระยองในเดือนกรกฎาคม 2556
โดยในวันที่ 27 กรกฎาคม 2556 ท่อส่งน้ำมันดิบบริเวณทุ่นผูกเรือกลางทะเลของ PTTGC เกิดความขัดข้อง น้ำมันรั่วไหลลงทะเลประมาณ 50,000 ลิตร คราบน้ำมันกระจายเป็นบริเวณกว้าง ก่อนเคลื่อนเข้าสู่ชายฝั่งระยอง โดยเฉพาะอ่าวพร้าว
ภาพที่ปรากฏในช่วงนั้นคือคราบน้ำมันสีดำบนชายหาดและผิวน้ำ เจ้าหน้าที่ต้องวางแนวกั้น ดูดและเก็บคราบน้ำมัน รวมถึงใช้แผ่นซับทำความสะอาดชายฝั่ง
อ่าวพร้าวถูกปิดชั่วคราวระหว่างรับมือกับเหตุการณ์ หน่วยงานรัฐและภาคเอกชนร่วมกันปฏิบัติงานเก็บกู้ตลอดทั้งวัน
การตรวจตัวอย่างน้ำทะเล ตะกอน และปะการังในช่วงปลายเดือนกรกฎาคมถึงต้นเดือนสิงหาคม 2556 พบสารไฮโดรคาร์บอนจากปิโตรเลียมในตัวอย่างที่เก็บจากพื้นที่ศึกษา โดยน้ำทะเลบางจุดมีค่าสูงกว่ามาตรฐาน
ส่วนการสำรวจปะการังบริเวณอ่าวพร้าวในปี 2557 พบปะการังฟอกขาวบางส่วน โดยเฉพาะบริเวณน้ำตื้น นี่คือข้อมูลการตรวจสอบที่เกิดขึ้นในช่วงหลังน้ำมันรั่ว ซึ่งบันทึกทั้งการปนเปื้อนและสภาพปะการังในพื้นที่ไว้
สำหรับชาวประมงชายฝั่ง ทะเลเป็นแหล่งทำมาหากินที่ต้องพึ่งพาในแต่ละวัน ความเสียหายที่พวกเขาต้องการให้มีการชดเชยเกี่ยวข้องกับรายได้และทรัพยากรที่ใช้ทำมาหากิน
หลังเกิดเหตุ กลุ่มประมงพื้นบ้านเรือเล็กระยองและผู้ได้รับผลกระทบจึงยื่นฟ้อง PTTGC ต่อศาลจังหวัดระยองเมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2557 รวม 429 ราย เรียกร้องค่าชดเชยความเสียหายจากการประกอบอาชีพ พร้อมขอให้ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและจัดตั้งกองทุนสำหรับดูแลสิ่งแวดล้อมในระยะยาว
ข้อมูลจากชุมชนที่รวบรวมโดยมูลนิธิศูนย์ข้อมูลชุมชนระบุว่า ในช่วงประมาณ 3 ปีแรกหลังเกิดเหตุ ชาวประมงพบว่าสัตว์น้ำลดลงอย่างเห็นได้ชัด โดยมีข้อกังวลเกี่ยวกับสารตกค้างและการเปลี่ยนแปลงของห่วงโซ่อาหาร โดยเฉพาะกุ้งเคยซึ่งเป็นอาหารของสัตว์น้ำหลายชนิด
โดยข้อมูลที่มูลนิธิศูนย์ข้อมูลชุมชนรวบรวมจากชาวประมงระบุว่า ชาวประมงในพื้นที่รายงานว่าปริมาณและชนิดของสัตว์น้ำที่จับได้ลดลงในช่วงหลังเหตุการณ์ บางรายพบสัตว์น้ำตายในลอบดักปลา และพบปลาที่มีลักษณะผิดปกติ
นอกจากนี้ เวลานั้นการปิดอ่าวพร้าวและภาพข่าวคราบน้ำมันทำให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยของการเล่นน้ำและอาหารทะเล กระทบต่อความเชื่อมั่นของนักท่องเที่ยวและธุรกิจที่พึ่งพาทรัพยากรชายฝั่ง
ข้อมูลชุมชนยังระบุว่าร้านอาหารทะเลบางแห่งต้องนำอาหารทะเลจากจังหวัดอื่นมาจำหน่ายแทนผลผลิตในท้องถิ่น
กระทั่งในปี 2561 ศาลชั้นต้นกำหนดค่าชดเชยให้ชาวประมงรายละ 90,000 บาท และผู้ค้ารายละ 60,000 บาท ก่อนที่ศาลอุทธรณ์ภาค 2 จะเพิ่มค่าชดเชยเป็น 150,000 บาทและ 120,000 บาทตามลำดับในปี 2563
อย่างไรก็ตาม ศาลไม่อนุญาตให้จัดตั้งกองทุนตามที่โจทก์ร้องขอ โดยให้เหตุผลว่ากฎหมายไม่ได้ให้อำนาจศาลสั่งให้บริษัทจัดตั้งกองทุนในรูปแบบดังกล่าวได้
ชาวประมงยังยื่นฎีกาเพื่อขอให้พิจารณาเรื่องการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมอีกครั้ง เพราะต้องการให้มีมาตรการดูแลทะเลอย่างต่อเนื่อง ไม่จำกัดอยู่เพียงค่าชดเชยความเสียหายจากการทำงานในช่วงเกิดเหตุ
ข้อเรียกร้องส่วนนี้จึงเดินทางต่อในกระบวนการศาลจนถึงคำพิพากษาเมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2569 ที่ศาลฎีกาเห็นว่าหน่วยงานรัฐได้ติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำและสัตว์น้ำ รวมถึงดำเนินโครงการฟื้นฟูที่เกี่ยวข้องแล้ว จึงไม่จำเป็นต้องสั่งให้จัดตั้งกองทุนตามคำขอของโจทก์
ส่วนค่าชดเชยจากการประกอบอาชีพ ศาลเห็นว่าจำนวนที่ศาลอุทธรณ์กำหนดมีความเหมาะสมแล้ว จึงยืนตามคำพิพากษาเดิม
หลังทราบผลคดี ตัวแทนชาวประมงแสดงความผิดหวังและยืนยันว่าพวกเขายังเป็นห่วงสภาพทะเล โดยกล่าวถึงปริมาณสัตว์น้ำที่จับได้และสภาพแหล่งประมงที่พบจากประสบการณ์ของตนเอง
ข้อกังวลเหล่านี้ยังเป็นประเด็นที่ชาวประมงต้องการให้มีการตรวจสอบ
อ้างอิง
สิ้นสุดคดีแพ่ง น้ำมันรั่วทะเลระยอง ปี 56 ศาลฎีกาชี้ บ.ดังไม่ต้องจ่ายค่าเสียหายเพิ่ม รัฐฟื้นฟูแล้ว ไม่ต้องตั้งกองทุน https://www.matichon.co.th/local/news_5944609
ชาวประมงระยอง 429 รายผิดหวัง ศาลฎีกายืนยกฟ้องคดีน้ำมันรั่ว เรียกค่าเสียหายสิ่งแวดล้อม 1.5 หมื่นล้าน https://www.siamrath.co.th/regional/330770
Total Petroleum Hydrocarbons Contamination in Marine Environment https://www.dmcr.go.th/upload/pc/file/file-201709071504756968713.pdf
ปะการังอ่าวพร้าว’เกาะเสม็ด’วิกฤตอีกรอบ https://www.dmcr.go.th/detailAll/2321/nws/16
คดีน้ำมันรั่วระยอง ปี 56 กรณีศึกษาของมูลนิธิศูนย์ข้อมูลชุมชน ในจังหวัดระยอง พ.ศ. 2556 https://crcthai.org/archives/videos/oilrayong
ประมงพื้นบ้านทำเอง สำรวจ "ทะเลระยอง" หลังน้ำมันรั่วปี 65 https://www.thaipbs.or.th/news/content/340544
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
