ข้อดีของการปั่นจักรยานในเมืองที่ถูกมองข้าม มลพิษลด คาร์บอนต่ำ ใช้พื้นที่น้อย
ช่วงนี้กรุงเทพฯ มีภาพที่น่าสนใจเกิดขึ้นบนถนน โดยเฉพาะย่านเมืองเก่า เมื่อคนรุ่นใหม่เริ่มชวนกันออกมาปั่นจักรยานชมเมืองในช่วงกลางคืน
เปลี่ยนถนนที่เคยเต็มไปด้วยรถยนต์ในตอนกลางวัน กลายเป็นเส้นทางให้คนปั่นจักรยานแวะเที่ยวตามร้านอาหาร จุดถ่ายรูป และตรอกซอกซอยต่างๆ
กระแสนี้เห็นได้ชัดขึ้นในช่วงปลายเดือนตุลาคม 2569 เมื่อมีรายงานว่าการใช้จักรยานสาธารณะในกรุงเทพฯ เพิ่มขึ้นอย่างมาก
จากประมาณ 1,700 เที่ยวต่อเดือนในเดือนมกราคม 2567 ซึ่งเป็นช่วงเริ่มให้บริการ เพิ่มเป็น 107,000 เที่ยวต่อเดือนในเดือนกันยายน 2569 หรือมากกว่า 62 เท่า จนจักรยานตามจุดจอดบางแห่งมีไม่เพียงพอในช่วงเวลาที่คนออกมาปั่นกันมาก โดยเฉพาะช่วงกลางคืน
และมันคงดีไม่น้อย หากความนิยมในการปั่นจักรยานเป็นมากกว่า ‘เทรนด์’ ที่มาแล้วหายไป แต่ค่อยๆ กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันของคนเมือง โดยเฉพาะในมิติสิ่งแวดล้อมที่หลายคนอาจเผลอลืมนึกไป
ในเรื่องที่เห็นได้ชัดที่สุดอย่างการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Transportation Research Part D เมื่อปี 2021 ศึกษาพฤติกรรมการเดินทางของประชาชนใน 7 เมืองของยุโรป พบว่าคนที่ปั่นจักรยานมีการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากการเดินทางในชีวิตประจำวันต่ำกว่าคนที่ไม่ได้ปั่นจักรยานถึง 84% เมื่อคำนวณการปล่อยก๊าซตลอดวัฏจักรชีวิตของยานพาหนะและการเดินทาง
งานวิจัยยังพบว่า ทุกครั้งที่เพิ่มการเดินทางด้วยจักรยานอีกหนึ่งเที่ยว การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการเดินทางโดยรวมลดลงประมาณ 14 เปอร์เซ็นต์
และเมื่อเปลี่ยนการเดินทางหนึ่งเที่ยวจากรถยนต์มาเป็นจักรยาน สามารถลดการปล่อยก๊าซได้เฉลี่ยประมาณ 3.2 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อวันต่อคน
ขณะเดียวกัน ยังช่วยลดการเผาไหม้เชื้อเพลิงลง ทั้งก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และมลพิษทางอากาศจากเครื่องยนต์ เช่น ฝุ่นละอองขนาดเล็กและก๊าซไนโตรเจนออกไซด์ก็ลดลง
ข้อดีอีกอย่างที่มักถูกมองข้ามคือ จักรยานใช้พื้นที่เมืองน้อยกว่ารถยนต์มาก ทั้งในขณะเดินทางและตอนจอดรถ
เมื่อพื้นที่ใช้สอยของพาหนะลดลง ส่วนนี้จะเปิดโอกาสให้เมืองนำพื้นที่ไปใช้ประโยชน์อย่างอื่น เช่น ทางเท้าที่กว้างขึ้น ต้นไม้ริมถนน พื้นที่สีเขียว หรือพื้นที่สาธารณะสำหรับคนในชุมชน แทนการจัดสรรพื้นที่ส่วนใหญ่ให้กับการเคลื่อนที่และจอดเก็บรถยนต์
ในมิติของเสียงรบกวน จักรยานเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยให้เมืองเงียบลงได้ เพราะไม่มีเสียงเครื่องยนต์จากการเร่งความเร็วหรือการจราจรที่ติดขัด
เมื่อมีคนเปลี่ยนมาใช้จักรยานมากขึ้น เสียงจากการจราจรในพื้นที่ก็มีโอกาสลดลงตามสัดส่วนของรถที่หายไป
อย่างไรก็ตาม การทำให้คนหันมาปั่นจักรยานมากขึ้นคงไม่สามารถเกิดขึ้นได้ด้วยการรณรงค์เพียงอย่างเดียว
หรือต่อให้หลายคนสนใจอยากลองปั่นจักรยานไปทำงาน แต่ถ้าต้องขี่ปะปนกับรถยนต์และรถจักรยานยนต์บนถนนที่มีความเร็วสูง ไม่มีทางจักรยานที่ต่อเนื่อง หรือไม่มีจุดจอดที่ปลอดภัย การตัดสินใจเปลี่ยนพาหนะก็ยังเป็นเรื่องยาก
ตัวอย่างจากงานวิจัยหนึ่งอภิปรายว่า การเพิ่มทางจักรยานมีความสัมพันธ์กับปริมาณการเดินทางด้วยจักรยานที่เพิ่มขึ้น โดยการเพิ่มทางจักรยานทุก 1 กิโลเมตรสัมพันธ์กับระยะทางการปั่นจักรยานที่เพิ่มขึ้นประมาณ 13,400 กิโลเมตรต่อปี
และหากเมืองต่างๆ ทั่วโลกมีเครือข่ายทางจักรยานในระดับเดียวกับโคเปนเฮเกน จะสามารถลดการปล่อยก๊าซจากยานพาหนะส่วนบุคคลได้ประมาณ 6 เปอร์เซ็นต์
ปัจจุบัน กรุงเทพฯ ก็มีคนใช้จักรยานอยู่ไม่น้อย ข้อมูลที่องค์การสหประชาชาติในประเทศไทยเผยแพร่เมื่อเดือนมิถุนายน 2569 ระบุว่า กรุงเทพมหานครมีผู้ใช้จักรยานเดินทางเป็นประจำประมาณ 150,000 คนต่อวัน และมีผู้ปั่นจักรยานเพื่อสันทนาการอีกประมาณ 260,000 คน
นั่นเท่ากับว่า จริงๆ แล้ว จักรยานไม่ได้เป็นเรื่องไกลตัวของคนเมือง และยังมีโอกาสเติบโตได้อีกมาก หากมีระบบขนส่งที่รองรับการเดินทางด้วยจักรยานอย่างจริงจัง
โดยเฉพาะหากสามารถเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าและขนส่งสาธารณะ เพื่อให้คนสามารถปั่นจักรยานจากบ้านไปสถานี แล้วเดินทางต่อด้วยระบบขนส่งมวลชนได้สะดวกขึ้น
สิ่งที่กรุงเทพฯ และเมืองอื่นๆ ควรให้ความสำคัญ คือ การออกแบบเมืองที่เอื้อต่อการปั่นจักรยานมากกว่าที่เป็นอยู่ ไม่ว่าจะเป็นทางจักรยานที่ปลอดภัยและเชื่อมต่อกันได้จริง ทางแยกที่ออกแบบให้จักรยานผ่านได้อย่างปลอดภัย การจำกัดความเร็วรถยนต์ในย่านชุมชน จุดจอดจักรยานที่เพียงพอ รวมถึงการออกแบบถนนให้คนเดิน คนปั่น และคนใช้รถสามารถใช้พื้นที่ร่วมกันได้อย่างเหมาะสม
ถ้าการปั่นจักรยานกลายเป็นเรื่องธรรมดาของคนเมืองได้เหมือนการขึ้นรถไฟฟ้าหรือเดินไปซื้อของใกล้บ้าน โอกาสลดการพึ่งพารถยนต์ ลดมลพิษ และคืนพื้นที่บางส่วนให้กับผู้คนก็เป็นไปได้มากขึ้น
หวังว่าในอีกไม่นานเกินรอ เราจะมีเมืองที่เป็นมิตรกับจักรยาน ให้ใครๆ ก็สามารถใช้จักรยานเดินทางไปทำงาน ไปโรงเรียน หรือไปทำธุระได้อย่างปลอดภัยในทุกๆ วัน
อ้างอิง
เทรนด์ปั่นจักรยานชมเมืองช่วงเที่ยงคืน เพิ่มยอดผู้ใช้งาน Bike Sharing หลักแสนทริป ส่งเสริมการท่องเที่ยว กระตุ้นเศรษฐกิจ เดินทางไร้คาร์บอน พากรุงเทพฯ สู่เมืองปั่นได้ https://urbancreature.co/night-cycling/
The climate change mitigation effects of daily active travel in cities https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1361920921000687?via%3Dihub
Global health and climate benefits from walking and cycling infrastructure https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12184402/
Improving the Quality of Walking and Cycling in Cities Summary and Conclusions https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2023/12/improving-the-quality-of-walking-and-cycling-in-cities_2fd6b6ec/cdeb3fe8-en.pdf
Bangkok Marks World Bicycle Day 2026 with High-Level Symposium on Active Transit and Sustainable Urban Mobility https://thailand.un.org/th/node/316598
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
